K Harfiyle Başlayan Terimler

Kısaca

K harfiyle başlayan 37 finans, borsa, kripto para ve yapay zeka teriminin listesi. Her terimin sayfasında kısa tanım, örnek ve ilgili kavramlar yer alır.

Terimler

Kaldıraç(Leverage)Kaldıraç, yatırımcının borç ya da türev ürünler aracılığıyla kendi sermayesinden daha büyük bir pozisyon açabilmesidir. Kazançları büyütebildiği gibi kayıpları da aynı oranda büyütür.Kalıcı Olmayan Kayıp(Impermanent Loss)Kalıcı olmayan kayıp, likidite havuzuna yatırılan tokenların fiyat oranı değiştiğinde, havuzdaki payın değerinin aynı tokenları cüzdanda tutmaya göre daha düşük kalması durumudur; pozisyon bu fiyatta kapatılırsa kayıp kalıcı olur.Kamuyu Aydınlatma Platformu(Public Disclosure Platform)Kamuyu Aydınlatma Platformu (KAP), borsada işlem gören şirketlerin ve diğer sermaye piyasası kuruluşlarının mevzuat gereği yapmak zorunda oldukları açıklamaları elektronik imzalı olarak iletip kamuya duyurduğu resmî elektronik sistemdir.Kapanış Seansı(Closing Session)Kapanış seansı, borsada işlem gününün sonunda emirlerin toplanıp tek bir kapanış fiyatının belirlendiği bölümdür. Bu fiyat ertesi günün baz fiyatı ve pek çok hesaplama için temel alınır.Kasko(Comprehensive Car Insurance)Kasko, aracının kaza, çarpma, yanma, çalınma ve doğal afet gibi nedenlerle uğradığı kendi hasarlarını poliçe şartlarına göre karşılayan, isteğe bağlı bir araç sigortasıdır.Katman 1(Layer 1)Katman 1 (Layer 1), işlemleri kendi ağı üzerinde doğrulayan ve kesinleştiren, kendi konsensüs mekanizmasına ve yerel varlığına sahip temel blokzincirdir; Bitcoin ve Ethereum katman 1 ağlarına örnektir.Katman 2(Layer 2)Katman 2 (Layer 2), işlemleri ana blokzincirin dışında daha hızlı ve ucuz şekilde işleyip sonuçları ya da kanıtları katman 1'e kaydeden, böylece güvenliğinden yararlanmayı amaçlayan ölçeklenme çözümüdür.Katma Değer Vergisi(Value Added Tax)Katma değer vergisi (KDV), mal ve hizmet satışlarının her aşamasında yaratılan katma değer üzerinden alınan dolaylı bir vergidir. Satıcı tahsil edip devlete öder, vergi yükünü son tüketici taşır.Kayıp Fonksiyonu(Loss Function)Kayıp fonksiyonu, bir modelin tahmini ile gerçek değer arasındaki farkı tek bir sayıyla ölçen fonksiyondur; eğitimin amacı bu kayıp değerini olabildiğince küçültmektir.Kâr Marjı(Profit Margin)Kâr marjı, bir işletmenin satışlarından (hasılatından) ne kadarının kâr olarak kaldığını yüzde olarak gösteren orandır. Brüt, faaliyet ve net kâr marjı olarak farklı düzeylerde hesaplanır.Kefil(Guarantor)Kefil, bir başkasının borcunu ödememesi durumunda bu borcu ödemeyi alacaklıya karşı taahhüt eden kişidir. Kefalet, kefili borçla birlikte sorumlu hâle getiren ciddi bir hukuki yükümlülüktür.Kıdem Tazminatı(Severance Pay)Kıdem tazminatı, aynı işverene bağlı olarak en az bir yıl çalışmış işçiye, iş sözleşmesi kanunda sayılan hâllerden biriyle sona erdiğinde, çalıştığı her tam yıl için ödenen tazminattır.Kira Sertifikası(Lease Certificate)Kira sertifikası (sukuk), bir varlığın kira ya da işletme gelirlerinden yatırımcılara pay verilmesine dayanan ve faizsiz finansman ilkelerine uygun olarak tasarlanan bir sermaye piyasası aracıdır.Kişi Başına Gelir(Per Capita Income)Kişi başına gelir, bir ülkenin belirli bir dönemdeki toplam gelirinin (genellikle GSYH'nin) nüfusa bölünmesiyle bulunan ortalama gelir düzeyidir. Ülkeler arası refah karşılaştırmalarında sık kullanılır.Kod Asistanı(Coding Assistant)Kod asistanı (coding assistant), büyük dil modellerini kullanarak kod tamamlama, yeni kod yazma, hata bulma, kod açıklama ve test üretme gibi yazılım geliştirme görevlerinde yardım eden yapay zekâ aracıdır.Konsensüs Mekanizması(Consensus Mechanism)Konsensüs mekanizması (consensus mechanism), merkezi bir otorite olmadan blokzincir ağındaki bağımsız katılımcıların hangi işlemlerin geçerli olduğuna ve zincire hangi bloğun ekleneceğine ortak karar vermesini sağlayan kurallar bütünüdür.Konuşma Tanıma(Speech Recognition)Konuşma tanıma, insan konuşmasını içeren ses kaydını yapay zekâ ile analiz ederek yazılı metne dönüştüren teknolojidir; sesli asistanların ve otomatik altyazının temelidir.Konut Kredisi(Mortgage Loan)Konut kredisi, ev satın almak için bankalardan kullanılan, alınan konut üzerine ipotek konularak teminat altına alınan uzun vadeli kredidir. Kredi tutarı genellikle konutun değerinin belirli bir oranıyla sınırlıdır.Kredi(Loan)Kredi, bir banka ya da finans kuruluşunun belirli bir tutarı, faiz ve masraflar karşılığında, önceden belirlenen koşullarla geri ödenmek üzere borç olarak vermesidir. Genellikle taksitlerle geri ödenir.Kredili İşlem(Margin Trading)Kredili işlem, yatırımcının aracı kurumdan kredi kullanarak kendi parasından daha büyük tutarda menkul kıymet almasıdır. Alınan paylar teminat olarak tutulur; kazanç da kayıp da büyür.Kredi Kartı(Credit Card)Kredi kartı, bankanın belirlediği limit dahilinde alışveriş ve nakit çekim yapmanı sağlayan, harcamaların dönem sonunda toplu ya da taksitli olarak ödendiği bir ödeme ve kısa vadeli borçlanma aracıdır.Kredi Kayıt Bürosu(Credit Bureau)Kredi Kayıt Bürosu (KKB), Türkiye'de bankalar ve diğer finans kuruluşları arasında müşterilerin kredi ve ödeme bilgilerinin paylaşılmasını sağlayan kuruluştur. Kredi notu ve risk raporları bu verilere dayanır.Kredi Notu(Credit Score)Kredi notu, bir kişinin geçmiş ödeme alışkanlıkları ve borç durumuna göre hesaplanan, borcunu zamanında ödeme olasılığını gösteren puandır. Bankalar kredi ve kart başvurularında bu puanı dikkate alır.Kriptografi(Cryptography)Kriptografi, bilgiyi yetkisiz kişilere karşı korumak, bütünlüğünü ve kaynağını doğrulamak için matematiksel yöntemler kullanan bilim dalıdır. Kripto paralar adını ve güvenliğini büyük ölçüde kriptografiden alır.Kripto Cüzdan(Crypto Wallet)Kripto cüzdan, kripto varlıklara erişmeni sağlayan özel anahtarları saklayan ve işlemleri imzalamanı sağlayan yazılım ya da cihazdır; varlıkların kendisi cüzdanda değil, blokzincirde kayıtlıdır.Kripto İşlem Çifti(Crypto Trading Pair)Kripto işlem çifti, bir borsada birbirine karşı alınıp satılabilen iki varlığı gösterir (ör. BTC/USDT). İlk varlık alınıp satılan baz varlık, ikincisi fiyatın ifade edildiği karşıt varlıktır.Kripto Korku ve Açgözlülük Endeksi(Crypto Fear and Greed Index)Kripto Korku ve Açgözlülük Endeksi, kripto piyasasındaki genel duyarlılığı 0 (aşırı korku) ile 100 (aşırı açgözlülük) arasında özetleyen bir göstergedir. Oynaklık, hacim ve sosyal medya gibi verilerden hesaplanır.Kripto Madenciliği(Crypto Mining)Kripto madenciliği, iş ispatı kullanan blokzincirlerde madencilerin işlem gücü harcayarak yeni bloklar ürettiği ve karşılığında blok ödülü ile işlem ücretleri kazandığı, aynı zamanda ağın güvenliğini sağlayan süreçtir.Kripto Para(Cryptocurrency)Kripto para, merkez bankası gibi tek bir otoriteye bağlı olmadan blokzincir gibi dağıtık kayıt teknolojisiyle oluşturulan, kriptografiyle korunan ve dijital ortamda transfer edilen sanal varlıktır.Kripto Saklama Hizmeti(Crypto Custody)Kripto saklama hizmeti (crypto custody), kripto varlıklara erişimi sağlayan özel anahtarların bir kuruluş tarafından müşteri adına güvenli biçimde tutulması ve yönetilmesidir.Kripto Token(Crypto Token)Kripto token, kendi blokzinciri olmayan ve Ethereum gibi mevcut bir ağ üzerinde akıllı sözleşmeyle oluşturulan dijital varlıktır; bir uygulamaya erişim, oy hakkı ya da başka bir varlığın temsilini sağlayabilir.Kripto Varlık Hizmet Sağlayıcı(Crypto Asset Service Provider)Kripto varlık hizmet sağlayıcı, Türkiye'de 7518 sayılı Kanun'la tanımlanan; kripto varlık alım satım platformlarını, saklama hizmeti veren kuruluşları ve mevzuatla belirlenen diğer kurumları kapsayan, SPK iznine tabi kuruluştur.Kupon Faizi(Coupon Rate)Kupon faizi, bir tahvilin ihraççısının nominal değer üzerinden yatırımcıya dönemsel olarak ödemeyi taahhüt ettiği faiz oranıdır; bu oranla yapılan her ödemeye kupon ödemesi denir.Kurtarma İfadesi(Seed Phrase)Kurtarma ifadesi (seed phrase), kripto cüzdanın tüm özel anahtarlarını yeniden üretmeye yarayan, genellikle 12 ya da 24 kelimeden oluşan yedektir; bu kelimeleri bilen herkes cüzdandaki tüm varlıklara erişebilir.Kurumsal Yatırımcı(Institutional Investor)Kurumsal yatırımcı, başkaları adına ya da kendi büyük kaynaklarıyla profesyonel şekilde yatırım yapan fon, emeklilik fonu, sigorta şirketi, banka ve portföy yönetim şirketi gibi kuruluşlardır.Kümeleme(Clustering)Kümeleme (clustering), önceden etiketlenmemiş verileri ortak özelliklerine göre birbirine benzeyen gruplara (kümelere) ayıran bir denetimsiz öğrenme yöntemidir. Müşteri segmentasyonu ve anormallik tespiti tipik kullanım alanlarıdır.KYC(Know Your Customer)KYC (Know Your Customer, Müşterini Tanı), bankaların ve kripto platformlarının kara para aklama ve terörün finansmanıyla mücadele kapsamında müşterilerinin kimliğini doğrulayıp risk değerlendirmesi yaptığı süreçtir.