İçeriğe geç
parazade
Kripto

Kripto Para Nedir?

İngilizce: Cryptocurrency

Yayın: · Son güncelleme:

Kripto Para Nedir? Kısaca

Kripto para, merkez bankası gibi tek bir otoriteye bağlı olmadan blokzincir gibi dağıtık kayıt teknolojisiyle oluşturulan, kriptografiyle korunan ve dijital ortamda transfer edilen sanal varlıktır.

Kripto Para nedir?
İçindekiler
  1. Kripto para nasıl çalışır?
  2. Türkiye'de durum
  3. Nelere dikkat etmeli?

Kripto para, kayıtları tek bir bankada değil, binlerce bilgisayarın ortak tuttuğu bir defterde (genellikle bir blokzincir) saklanan dijital bir varlıktır. Sahiplik, kullanıcının elindeki özel anahtarla kanıtlanır; transferler ağdaki katılımcılar tarafından doğrulanır. İlk ve en bilinen örnek 2009'da ortaya çıkan Bitcoin'dir.

Kripto para nasıl çalışır?

Bir transfer yaptığında işlem ağa yayılır, doğrulayıcılar ya da madenciler işlemi kontrol eder ve onaylanan işlemler bloklara eklenir. Bu kayıtlar sonradan değiştirilemeyecek şekilde birbirine bağlanır. Ağın kurallarını herkesin inceleyebildiği açık kaynak yazılım belirler; yeni birimlerin nasıl üretileceği, işlem ücretleri ve arz sınırı bu kurallara göre işler.

Türkiye'de durum

  • Türkiye'de kripto varlıkların mal ve hizmet ödemelerinde doğrudan ya da dolaylı kullanımı, TCMB'nin 30 Nisan 2021'de yürürlüğe giren yönetmeliğiyle yasaktır.
  • 7518 sayılı Kanun'la (2024) kripto varlık hizmet sağlayıcılar SPK'nın izin ve denetimine bağlandı. Kullanacağın platformun yetkisini SPK'nın güncel listelerinden kontrol et.

Nelere dikkat etmeli?

Kripto paraların fiyatı çok kısa sürede sert biçimde düşebilir; yatırdığın paranın tamamını kaybetmen mümkündür. Geri alınamayan transferler, sahte projeler, oltalama (phishing) saldırıları ve platform iflasları başlıca risklerdir. Kaybetmeyi göze alamayacağın parayla işlem yapma, işlem yapmadan önce platformun yetkili olup olmadığını kontrol et, "garanti kazanç" vaat edenlere güvenme ve anahtarlarını kimseyle paylaşma.

Sıkça Sorulan Sorular

Kripto para yasal mı?

Türkiye'de kripto varlık alıp satmak yasak değildir; ancak ödemelerde kullanılmaları TCMB yönetmeliğiyle yasaktır. Platformlar SPK iznine tabidir, bu yüzden işlem yapacağın kurumun yetkili olup olmadığını SPK'nın sitesinden kontrol et.

Kripto para ile hisse senedi aynı şey mi?

Hayır. Hisse senedi bir şirketin ortaklık payını temsil eder; kripto paraların çoğu böyle bir hak vermez. Değerleri büyük ölçüde arz-talep ve beklentiye dayanır, bu da oynaklığı artırır.

İlgili terimler

Blokzincir(Blockchain)Blokzincir, işlem kayıtlarının bloklar hâlinde gruplanıp kriptografik özetlerle birbirine zincirlendiği, tek bir merkez yerine ağdaki çok sayıda bilgisayarda tutulan ortak ve değiştirilmesi çok zor bir dijital defterdir.BitcoinBitcoin (BTC), 2009'da Satoshi Nakamoto takma adlı kişi ya da grup tarafından başlatılan, merkezi bir otoriteye bağlı olmadan iş ispatı ile çalışan ve toplam arzı 21 milyonla sınırlı olan ilk kripto paradır.Kripto Varlık Hizmet Sağlayıcı(Crypto Asset Service Provider)Kripto varlık hizmet sağlayıcı, Türkiye'de 7518 sayılı Kanun'la tanımlanan; kripto varlık alım satım platformlarını, saklama hizmeti veren kuruluşları ve mevzuatla belirlenen diğer kurumları kapsayan, SPK iznine tabi kuruluştur.Kripto Cüzdan(Crypto Wallet)Kripto cüzdan, kripto varlıklara erişmeni sağlayan özel anahtarları saklayan ve işlemleri imzalamanı sağlayan yazılım ya da cihazdır; varlıkların kendisi cüzdanda değil, blokzincirde kayıtlıdır.Grid Bot(Grid Trading Bot)Grid bot, belirlenen bir fiyat aralığını eşit kademelere bölüp her kademede otomatik alım ve satım emirleri veren bir işlem botudur. Yatay piyasada küçük fiyat dalgalanmalarından yararlanmayı hedefler.Fiat Para(Fiat Currency)Fiat para (itibari para), değerini altın gibi fiziksel bir varlıktan değil, devletin yasal ödeme aracı ilan etmesinden ve kullanıcıların güveninden alan paradır. Türk lirası, dolar ve euro fiat paraya örnektir.

İlgili yazılar