İçeriğe geç
parazade

Karşılık Ne Demek?

İngilizce: Provision

Yayın: · Son güncelleme:

Karşılık Ne Demek? Kısaca

Karşılık, muhasebede gerçekleşmesi muhtemel ama tutarı veya zamanı kesin olmayan bir yükümlülük ya da varlık değer kaybı için önceden ayrılan ve dönemin giderine yansıtılan tahmini tutardır.

Karşılık nedir?
İçindekiler
  1. Karşılık ne demek?
  2. Tekdüzen hesap planında karşılıklar
  3. Örnek
  4. Nelere dikkat etmeli?

Karşılık, ileride ödenmesi ya da kaybedilmesi muhtemel bir tutarın bugünden tahmin edilerek kaydedilmesidir. Böylece gelecekte ortaya çıkabilecek bir yük, ilgili olduğu döneme gider olarak yansıtılır. Muhasebede ihtiyatlılık ilkesinin en somut uygulamalarından biridir.

Karşılık ne demek?

Günlük dilde karşılık "bir şeyin yerini tutan" anlamına gelir. Muhasebede ise iki temel kullanımı vardır:

  1. Borç karşılıkları: Tutarı ya da zamanı belirsiz yükümlülükler. Örnek: kıdem tazminatı karşılığı, dava karşılığı, garanti karşılığı.
  2. Değer düzeltme karşılıkları: Bir varlığın değerindeki muhtemel kayıp. Örnek: şüpheli alacak karşılığı, stok değer düşüklüğü karşılığı.

TFRS'ye göre bir borç karşılığı ayrılabilmesi için geçmiş bir olaydan doğan mevcut bir yükümlülük bulunmalı, kaynak çıkışı muhtemel olmalı ve tutar güvenilir biçimde tahmin edilebilmelidir.

Tekdüzen hesap planında karşılıklar

  • 129 Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı (-)
  • 158 Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı (-)
  • 370 Dönem Kârı Vergi ve Diğer Yasal Yükümlülük Karşılıkları
  • 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı

Karşılık ayrılırken karşı hesap çoğunlukla 654 Karşılık Giderleri olur.

Örnek

Varsayımsal bir şirket, eski bir çalışanının açtığı davayı büyük olasılıkla kaybedeceğini ve yaklaşık 100.000 TL ödeme yapacağını öngörüyor. Dava sürerken bu tutar için karşılık ayırır ve gider yazar. Dava bittiğinde ödeme bu karşılıktan yapılır.

Nelere dikkat etmeli?

Muhasebede ayrılan her karşılık vergi açısından gider kabul edilmeyebilir; vergi mevzuatı yalnız belirli karşılıklara izin verir. Bu fark ertelenmiş vergi hesaplamalarına konu olur.

Sıkça Sorulan Sorular

Karşılık nedir, borçtan farkı ne?

Borcun tutarı ve vadesi bellidir. Karşılık ise tutarı ya da zamanı belirsiz, tahmine dayalı bir yükümlülük ya da kayıptır.

Karşılık ayrılan tutar gerçekleşmezse ne olur?

Beklenen yükümlülük doğmazsa ya da daha düşük çıkarsa, fazla ayrılan karşılık iptal edilerek gelir yazılır.

İlgili terimler

Şüpheli Alacak(Doubtful Receivable)Şüpheli alacak, tahsil edilip edilemeyeceği belirsizleşen alacaktır; Vergi Usul Kanunu'na göre dava ya da icra safhasındaki alacaklar ile protestoya veya birden fazla yazılı talebe rağmen ödenmeyen küçük alacaklar için karşılık ayrılabilir.İhtiyatlılık İlkesi(Prudence Principle)İhtiyatlılık ilkesi, muhasebede belirsizlik olduğunda varlık ve gelirlerin olduğundan yüksek, borç ve giderlerin olduğundan düşük gösterilmemesi; olası zarar ve risklerin önceden dikkate alınması gerektiğini anlatan temel kavramdır.Değer Düşüklüğü(Impairment)Değer düşüklüğü, bir varlığın kayıtlı (defter) değerinin, o varlıktan satış ya da kullanım yoluyla elde edilebilecek tutarın üzerinde kalması durumudur; aradaki fark zarar olarak kaydedilerek varlık değeri azaltılır.Kıdem Tazminatı(Severance Pay)Kıdem tazminatı, aynı işverene bağlı olarak en az bir yıl çalışmış işçiye, iş sözleşmesi kanunda sayılan hâllerden biriyle sona erdiğinde, çalıştığı her tam yıl için ödenen tazminattır.Yükümlülük(Liability)Yükümlülük, bir kişinin ya da işletmenin geçmiş işlemlerden doğan ve gelecekte para, mal ya da hizmet vererek yerine getirmesi gereken borçlarıdır. Bilançonun pasif tarafında gösterilir.Kamu Görevlisi(Public Servant)Kamu görevlisi, devletin ve diğer kamu tüzel kişilerinin genel idare esaslarına göre yürüttüğü kamu hizmetlerinin asli ve sürekli görevlerini yerine getiren kişidir. Memurlar en bilinen kamu görevlisi grubudur.

İlgili yazılar