İçeriğe geç
parazade
Vergi & Muhasebe

Kısmi İstisna Nedir?

İngilizce: Partial Exemption

Yayın: · Son güncelleme:

Bu bilgi Ekim 2026 itibarıyla günceldir. Oran, limit ve mevzuat değişebilir; işlem yapmadan önce resmî kaynaktan kontrol edin.

Kısmi İstisna Nedir? Kısaca

Kısmi istisna, KDV'de bir işlemin vergiden istisna edildiği ama o işlem için ödenen KDV'nin indirilemediği istisna türüdür. İndirilemeyen KDV maliyet ya da gider olarak dikkate alınır ve iade edilmez.

Kısmi İstisna nedir?
İçindekiler
  1. Kısmi istisna nedir?
  2. Hangi işlemlerde görülür?
  3. Örnek hesap
  4. Tam istisnadan farkı neden önemli?

Kısmi istisna nedir?

Kısmi istisna, satış tarafında KDV hesaplanmayan ama alış tarafında ödenen KDV'nin indirim konusu yapılamadığı istisnadır. Satıcı müşteriden vergi tahsil etmez, buna karşılık kendi ödediği vergiyi de geri alamaz. Bu yüzden işlemin içinde gizli bir vergi yükü kalır.

Hangi işlemlerde görülür?

KDV Kanunu'nun bazı maddelerinde sayılan bankacılık ve sigorta işlemleri, belirli kiralamalar, bazı eğitim ve sağlık hizmetleri gibi işlemler kısmi istisna kapsamındadır. Kesin kapsam kanunun 17. maddesi ve ilgili tebliğlerle belirlenir. Kendi işleminizin bu kapsamda olup olmadığını mevzuattan ya da mali müşavirinizden teyit edin.

Örnek hesap

Örneğin kısmi istisnalı bir hizmet veren işletme, bu hizmet için kullandığı ekipmana 10.000 TL KDV ödemiş olsun. Bu tutar indirilecek KDV hesabına alınmaz. Duruma göre ekipmanın maliyetine eklenir ya da gider olarak kaydedilir.

Tam istisnadan farkı neden önemli?

İki istisnada da faturada KDV yoktur, ancak para akışı tamamen farklıdır. Tam istisnada yüklenilen vergi geri döner, kısmi istisnada döner gibi görünse de işletmenin üzerinde kalır. Fiyatlama yaparken bu yükü hesaba katmazsanız kârlılığınızı olduğundan yüksek görebilirsiniz.

Bu nedenle kısmi istisnalı işlem yapan bir işletme, alış faturalarını ayrı izlemelidir. Hangi alışın istisnalı işleme ait olduğu belli değilse ortak giderler için makul bir dağıtım anahtarı belirleyin ve bunu her dönem aynı şekilde uygulayın.

Sıkça Sorulan Sorular

Kısmi istisnada yüklenilen KDV ne olur?

İndirim konusu yapılamaz ve iade edilmez. İlgili alışın niteliğine göre maliyet bedeline eklenir ya da doğrudan gider olarak kaydedilir.

Bir işletme hem tam hem kısmi istisnalı işlem yapabilir mi?

Evet, yapabilir. Bu durumda ortak giderlere ait KDV'nin hangi kısmının indirilebileceğini belirlemek için makul bir dağıtım yapılması gerekir.

İlgili terimler

Tam İstisna(Full Exemption)Tam istisna, KDV'de bir işlemin vergiden istisna edilmesiyle birlikte o işlem için ödenen KDV'nin de indirilebildiği ve gerekirse iade alınabildiği istisna türüdür. Mal ve hizmet ihracatı en bilinen örneğidir.KDV İstisnası(VAT Exemption)KDV istisnası, normalde KDV'ye tabi olan bir teslim ya da hizmetin kanunla vergi dışında bırakılmasıdır. İstisnalı işlemde faturada KDV hesaplanmaz; işlemin türüne göre tam ya da kısmi istisna uygulanır.İndirilecek KDV(Input VAT)İndirilecek KDV, KDV mükellefi bir işletmenin işiyle ilgili mal ve hizmet alımlarında tedarikçilerine ödediği ve satışları üzerinden hesapladığı KDV'den düşebildiği katma değer vergisidir.KDV Mahsubu(VAT Offset)KDV mahsubu, iade hakkı doğan KDV alacağının nakden alınmak yerine işletmenin vergi ya da SGK prim borçlarına sayılmasıdır. Uygulamada en sık ihracat gibi tam istisnalı işlemlerden doğan iadelerde kullanılır.Karşılık(Provision)Karşılık, muhasebede gerçekleşmesi muhtemel ama tutarı veya zamanı kesin olmayan bir yükümlülük ya da varlık değer kaybı için önceden ayrılan ve dönemin giderine yansıtılan tahmini tutardır.Vergi Yükü(Tax Burden)Vergi yükü, ödenen vergilerin gelire oranıdır. Ülke düzeyinde toplam vergi gelirlerinin gayrisafi yurt içi hasılaya oranıyla, bireysel düzeyde ise kişinin ödediği vergilerin gelirine oranıyla ölçülür.Dağıtım Anahtarı(Allocation Key)Dağıtım anahtarı, ortak giderlerin bölümlere ya da ürünlere hangi ölçüte göre paylaştırılacağını belirleyen orandır. Metrekare, çalışan sayısı, makine saati ve kilovat saat yaygın dağıtım anahtarlarıdır.