E-Ticaret & Pazaryeri Terimleri
Kısaca
Online mağaza, pazaryeri, kargo, iade ve ödeme terimleri.
Terimler
3PL(Third-Party Logistics)3PL (Third-Party Logistics, üçüncü taraf lojistik), bir işletmenin depolama, sipariş hazırlama, paketleme ve kargo gibi lojistik işlerini dışarıdan uzman bir firmaya devretmesidir. Ürünler 3PL firmasının deposunda tutulur ve siparişler oradan gönderilir.4PL(Fourth-Party Logistics)4PL (Fourth-Party Logistics, dördüncü taraf lojistik), bir işletmenin tedarik zincirini baştan sona planlayan ve depolama, taşıma gibi işleri yapan farklı firmaları koordine eden lojistik yönetim modelidir. 4PL firması işi çoğu zaman kendi deposu olmadan, yönetici olarak üstlenir.Akıllı Kargo Dolabı(Parcel Locker)Akıllı kargo dolabı, kuryenin paketi bıraktığı ve alıcının kendisine gönderilen kod ya da karekodla açtığı, şifreli bölmelerden oluşan otomatik teslimat dolabıdır. Genelde alışveriş merkezleri, metro istasyonları ve sitelerde bulunur.Alıcı Ödemeli(Recipient Pays)Alıcı ödemeli, kargo taşıma ücretinin gönderiyi yollayan kişi yerine paketi teslim alan kişi tarafından ödendiği gönderi türüdür. Ücret genelde teslimat anında kuryeye ya da şubede ödenir.Alışveriş Sepeti(Shopping Cart)Alışveriş sepeti, e-ticaret sitesinde satın almak istediğiniz ürünlerin ödeme adımına geçene kadar bir arada tutulduğu alandır. Sepette ürün adedini değiştirebilir, ürün çıkarabilir, kupon girebilir ve toplam tutarı görebilirsiniz.Alt Üye İşyeri(Sub-Merchant)Alt üye işyeri, bir pazaryeri ya da platformda satış yapan ve kartlı ödemeleri doğrudan kendi sanal POS'u yerine platformun ödeme altyapısı üzerinden alan satıcıdır. Ödeme kuruluşu satıcıyı ana üye işyerinin altında tanımlar.Amazon FBA(Fulfillment by Amazon)Amazon FBA (Fulfillment by Amazon), satıcının ürünlerini Amazon'un depolarına gönderdiği, depolama, paketleme, kargo, iade ve müşteri hizmetlerini Amazon'un üstlendiği lojistik hizmetidir. Satıcı bu işler için ücret öder.Ambalaj(Packaging Material)Ambalaj, bir ürünü üretimden tüketiciye ulaşana kadar koruyan, taşınmasını kolaylaştıran ve üzerinde ürün bilgilerini taşıyan kap, kutu ya da sargıdır. Şişe, karton kutu, poşet ve streç film ambalaja örnektir.Anlaşmalı Kargo(Contracted Shipping)Anlaşmalı kargo, bir işletmenin ya da pazaryerinin kargo firmasıyla sözleşme yaparak sabit veya indirimli fiyatla gönderi yaptığı düzendir. Alıcılar için ise satıcının iade gönderileri için belirlediği kargo firması anlamına da gelir.AOV(Average Order Value)AOV (Average Order Value), ortalama sipariş değeri demektir ve belirli bir dönemde elde edilen toplam satış gelirinin aynı dönemdeki sipariş sayısına bölünmesiyle bulunur. Müşterinin sipariş başına ortalama ne kadar harcadığını gösterir.Aracı Hizmet Sağlayıcı(Intermediary Service Provider)Aracı hizmet sağlayıcı, 6563 sayılı Kanun'a göre başkalarına ait ticari faaliyetlerin yapılması için elektronik ticaret ortamı sağlayan gerçek ya da tüzel kişidir. Pazaryerleri ve ilan siteleri bu kapsama girer.ASIN(Amazon Standard Identification Number)ASIN (Amazon Standard Identification Number), Amazon'un kataloğundaki her ürüne verdiği 10 karakterlik benzersiz tanımlama kodudur. Harf ve rakamlardan oluşur; aynı ürünü satan tüm satıcılar aynı ASIN'i paylaşır.Ayıplı Mal(Defective Goods)Ayıplı mal, tüketiciye teslim edildiği anda sözleşmeye, tanıtımına ya da kullanım amacına uygun olmayan; değerini veya kullanımını azaltan bir kusur taşıyan maldır. 6502 sayılı Kanun tüketiciye bu durumda seçimlik haklar tanır.Aynı Gün Teslimat(Same-Day Delivery)Aynı gün teslimat, belirli bir saate kadar verilen siparişin aynı gün içinde alıcıya ulaştırıldığı teslimat hizmetidir. Genelde büyük şehirlerde, yakın depolardan ve kurye ağıyla sunulur; her bölgede ve her üründe geçerli olmayabilir.Barkod(Barcode)Barkod, bir ürünü ya da nesneyi tanımlayan numaranın çizgi veya kare desenlerle makinenin okuyabileceği biçimde gösterilmesidir. Okuyucu cihaz deseni tarar ve numarayı saniyeler içinde sisteme aktarır.Beden Tablosu(Size Chart)Beden tablosu, giyim ya da ayakkabı ürünlerinde her bedenin göğüs, bel, basen, boy veya ayak uzunluğu gibi ölçülerini gösteren tablodur. Online alışverişte doğru bedeni seçmeye yardım eder.Benzer Ürünler(Similar Products)Benzer ürünler, bir ürün sayfasında baktığınız ürüne özellik, fiyat ya da kategori bakımından yakın olan alternatiflerin gösterildiği bölümdür. Müşteri ilk ürünü beğenmezse siteden ayrılmadan başka seçeneklere geçebilir.Buy BoxBuy Box, aynı ürünü birden çok satıcının sattığı pazaryerlerinde ürün sayfasındaki ana "Sepete Ekle" butonunun hangi satıcıya bağlanacağını belirleyen alandır. Bu alanı kazanan satıcı siparişlerin büyük kısmını alır.Canlı Destek(Live Chat Support)Canlı destek, bir web sitesi ya da uygulama içinde müşterinin destek ekibiyle anlık yazışmasını sağlayan iletişim kanalıdır. Genellikle sayfanın köşesindeki bir sohbet penceresi üzerinden çalışır.Cayma Hakkı(Right of Withdrawal)Cayma hakkı, internetten ya da telefonla yapılan mesafeli satışlarda tüketicinin, belirli bir süre içinde hiçbir gerekçe göstermeden ve cezai şart ödemeden sözleşmeden dönebilmesini sağlayan yasal haktır.Cayma Süresi(Withdrawal Period)Cayma süresi, tüketicinin mesafeli satışlarda gerekçe göstermeden sözleşmeden dönebileceği yasal süredir. Türkiye'de bu süre 14 gündür; mal satışında teslim tarihinden, hizmette sözleşmenin kurulduğu günden başlar.CheckoutCheckout, e-ticarette sepetteki ürünler için teslimat ve ödeme bilgilerinin girilip siparişin tamamlandığı ödeme sürecidir. Türkçede genelde ödeme adımı ya da ödeme sayfası olarak karşılanır; sepet onayıyla başlar, sipariş onayıyla biter.Composable CommerceComposable commerce, e-ticaret altyapısının tek bir paket yerine arama, ödeme, ürün bilgisi, sepet gibi bağımsız hizmetlerin seçilip API ile birleştirilmesiyle kurulduğu yaklaşımdır. Her parça ayrı ayrı değiştirilebilir.Cross-DockingCross-docking, tedarikçiden gelen ürünlerin depoda uzun süre bekletilmeden ayrıştırılıp kısa süre içinde doğrudan müşteriye ya da mağazalara giden araçlara yüklendiği lojistik yöntemdir. Amaç, depolama süresini ve maliyetini en aza indirmektir.D2C(Direct to Consumer)D2C (Direct to Consumer), bir üreticinin ya da markanın ürünlerini toptancı, distribütör veya perakende mağaza gibi aracılar olmadan doğrudan son tüketiciye sattığı iş modelidir. Satış genellikle markanın kendi sitesinden yapılır.Dağıtım Kanalı(Distribution Channel)Dağıtım kanalı, bir ürünün üreticiden son tüketiciye ulaşana kadar geçtiği yol ve bu yoldaki aracılardır. Toptancı, distribütör, bayi ve perakendeci bu zincirin tipik halkalarıdır.DAP(Delivered at Place)DAP (Delivered at Place), satıcının malı alıcının ülkesindeki belirtilen yere kadar getirdiği, ancak ithalat vergisi ve ithalat gümrüklemesinin alıcıya ait olduğu Incoterms teslim şeklidir.DDP(Delivered Duty Paid)DDP (Delivered Duty Paid), satıcının malı alıcının ülkesindeki belirtilen yere, ithalat vergileri ve gümrük işlemleri dahil tüm masrafları üstlenerek teslim ettiği Incoterms teslim şeklidir.Değişim(Exchange)Değişim, satın alınan bir ürünün iade edilip bedelinin geri alınması yerine, başka bir beden, renk, model ya da sağlam bir eşiyle değiştirilmesidir. Ayıplı malda yasal bir hak, diğer durumlarda ise çoğunlukla mağaza politikasıdır.Deniz Yolu Taşımacılığı(Sea Freight)Deniz yolu taşımacılığı, yüklerin gemilerle limanlar arasında taşınmasıdır. Dünya ticaretinde hacim olarak en büyük payı alır; büyük ve ağır yüklerde düşük birim maliyet sağlar ama süresi uzundur.Depo(Warehouse)Depo, ürünlerin, hammaddelerin ya da malzemelerin kullanılana ya da satılana kadar düzenli biçimde saklandığı kapalı veya açık alandır. E-ticarette depo, stoğun tutulduğu ve siparişlerin hazırlanıp kargoya verildiği yerdir.Depo Yönetimi(Warehouse Management)Depo yönetimi, bir depoya gelen ürünlerin kabulü, raflara yerleştirilmesi, stok kayıtlarının tutulması, siparişlerin toplanıp sevk edilmesi ve düzenli sayım yapılması süreçlerinin planlanıp yürütülmesidir.Desi(Volumetric Weight)Desi, kargo sektöründe bir paketin kapladığı hacmi ağırlık cinsinden ifade eden ölçüdür. Paketin en, boy ve yüksekliği çarpılıp belirli bir sayıya bölünerek bulunur; kargo firmaları ücreti genelde desi ile gerçek ağırlıktan büyük olana göre belirler.Desi Hesaplama(Volumetric Weight Calculation)Desi hesaplama, bir paketin en, boy ve yükseklik ölçüleri çarpılıp kargo firmasının kullandığı bölene bölünerek hacimsel ağırlığının bulunmasıdır. Yurt içi gönderilerde santimetre cinsinden hacim genellikle 3000'e bölünür.Destek Talebi(Support Ticket)Destek talebi, bir müşterinin sorununu ya da isteğini işletmeye ilettiği ve çözülene kadar numaralı bir kayıt olarak takip edilen başvurudur. İngilizcede "ticket" olarak bilinir.DropshippingDropshipping, satıcının ürünü stokta tutmadan sattığı, sipariş geldiğinde ürünün doğrudan tedarikçiden müşteriye gönderildiği e-ticaret modelidir. Satıcı aradaki fiyat farkından kazanır, ürüne fiziksel olarak dokunmaz.Dropshipping Tedarikçisi(Dropshipping Supplier)Dropshipping tedarikçisi, satıcının aldığı siparişleri kendi deposundan doğrudan son müşteriye gönderen tedarikçidir. Ürünü stoklar, paketler ve kargolar; satıcı yalnız satış ve müşteri iletişimiyle ilgilenir.EAN(European Article Number)EAN (European Article Number), ürün ambalajlarında kullanılan, genellikle 13 haneli standart barkod numarasıdır. Bugün GS1 sisteminin GTIN-13 adıyla tanımladığı bu numara, Türkiye dahil birçok ülkede perakendenin temel ürün kodudur.Ekspres Kargo(Express Shipping)Ekspres kargo, gönderinin standart kargoya göre öncelikli işlenip daha kısa sürede teslim edildiği kargo hizmetidir. Ücreti daha yüksektir; acil belge, değerli ürün ve hızlı teslimat sözü verilen siparişlerde kullanılır.Elektronik Ticaret Lisansı(E-commerce License)Elektronik ticaret lisansı, 6563 sayılı Kanun'da 2022'de yapılan değişiklikle getirilen ve net işlem hacmi ile işlem sayısı belirli eşikleri aşan aracı hizmet sağlayıcıların Ticaret Bakanlığı'ndan alması gereken izindir.Emniyet Stoku(Safety Stock)Emniyet stoku (güvenlik stoku), beklenmedik talep artışı ya da tedarik gecikmesi yaşandığında ürünün tükenmemesi için normal ihtiyacın üzerinde tutulan ek stoktur. Stok tükenmesine karşı bir tampon görevi görür.Ertesi Gün Teslimat(Next-Day Delivery)Ertesi gün teslimat, belirli bir saate kadar verilen siparişin bir sonraki gün alıcıya ulaştırıldığı teslimat hizmetidir. Satıcının siparişi aynı gün kargoya vermesi ve kargo firmasının gönderiyi bir gecede taşıması gerekir.ETBİS(Elektronik Ticaret Bilgi Sistemi)ETBİS (Elektronik Ticaret Bilgi Sistemi), Ticaret Bakanlığı tarafından kurulan ve kendi e-ticaret sitesi ya da uygulaması üzerinden satış yapan işletmelerin kayıt ve bildirim yaptığı resmî bilgi sistemidir.ETBİS Kaydı(ETBİS Registration)ETBİS kaydı, kendi internet sitesi ya da uygulaması üzerinden satış yapan bir işletmenin Ticaret Bakanlığı'nın Elektronik Ticaret Bilgi Sistemi'ne e-Devlet aracılığıyla bildirim yapmasıdır. Faaliyete başlamadan önce yapılması gerekir.ETGB(Elektronik Ticaret Gümrük Beyannamesi)ETGB (Elektronik Ticaret Gümrük Beyannamesi), e-ticaretle satılan küçük gönderilerin yurt dışına çıkışında kullanılan basitleştirilmiş gümrük beyanıdır. Genelde kargo ya da hızlı kargo firması tarafından düzenlenir.E-İhracat(E-export)E-ihracat, ürün ya da hizmetlerin internet üzerinden yurt dışındaki alıcılara satılmasıdır. Satış kendi siteniz, uluslararası pazaryerleri ya da B2B platformları üzerinden yapılabilir.E-Ticaret Sitesi(E-commerce Website)E-ticaret sitesi, bir işletmenin ürünlerini listeleyip siparişleri ve ödemeleri doğrudan kendi alan adı üzerinden aldığı web sitesidir. Ürün sayfaları, sepet, ödeme ve sipariş yönetimi bu sitenin temel parçalarıdır.Favorilere Ekle(Add to Wishlist)Favorilere ekle, e-ticaret sitelerinde beğenilen bir ürünü satın almadan hesaba kaydetmeyi sağlayan butondur. Ürün daha sonra kolayca bulunur, bazı sitelerde fiyat düşünce bildirim de gelir.Fiyat Karşılaştırma Sitesi(Price Comparison Website)Fiyat karşılaştırma sitesi, aynı ürünün farklı online mağazalardaki fiyatlarını tek sayfada listeleyen platformdur. Alıcı en uygun teklifi bulur, tıklayıp satıcının sitesinden alışverişi tamamlar; satış karşılaştırma sitesinde değil, mağazada gerçekleşir.Fiziksel Mağaza(Brick-and-Mortar Store)Fiziksel mağaza, müşterinin ürünü yerinde görüp dokunarak satın alabildiği, belirli bir adreste hizmet veren dükkândır. İngilizcede brick-and-mortar store olarak geçer.Fraud Önleme(Fraud Prevention)Fraud önleme, e-ticarette çalıntı kartla ödeme, sahte hesap ya da kötüye kullanılan iade gibi dolandırıcılık girişimlerini işlem gerçekleşmeden önce ya da hemen sonra tespit edip durdurmaya yönelik kontrollerin bütünüdür.FulfillmentFulfillment, e-ticarette bir siparişin depolama, toplama, paketleme, kargoya verme ve iade işlemlerinden oluşan karşılama sürecidir. Türkçede sipariş karşılama olarak da geçer; satıcı bu işi kendisi yapabilir ya da bir lojistik firmasına devredebilir.Fulfillment Merkezi(Fulfillment Center)Fulfillment merkezi, e-ticaret ürünlerinin depolandığı ve gelen siparişlerin toplanıp paketlenerek kargoya verildiği tesistir. Klasik depodan farkı, uzun süreli saklamaya değil, çok sayıda küçük siparişin hızla müşteriye gönderilmesine göre kurulmasıdır.Garanti Belgesi(Warranty Certificate)Garanti belgesi, üretici ya da ithalatçının, malın belirli bir süre boyunca arızalanması hâlinde ücretsiz onarılacağını taahhüt ettiği belgedir. Türkiye'de Garanti Belgesi Yönetmeliği'ndeki ürünler için düzenlenmesi zorunludur.GMV(Gross Merchandise Value)GMV (Gross Merchandise Value), bir e-ticaret sitesi ya da pazaryerinde belirli bir dönemde satılan ürünlerin toplam satış tutarıdır. İadeler, iptaller ve komisyonlar düşülmeden hesaplanır.Gönderici Ödemeli(Sender Pays)Gönderici ödemeli, kargo ücretinin paketi gönderen kişi ya da işletme tarafından ödendiği gönderi türüdür. Alıcı paketi teslim alırken herhangi bir kargo bedeli ödemez; e-ticaret siparişlerinin büyük kısmı bu yöntemle gönderilir.GTIN(Global Trade Item Number)GTIN (Global Trade Item Number, küresel ticari ürün numarası), GS1 standartlarına göre bir ürünü dünya genelinde tek başına tanımlayan numaradır. Ürün barkodlarında yer alan EAN ve UPC numaraları birer GTIN türüdür.GTİP(Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu)GTİP (Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu), ithalat ve ihracatta her ürünü sınıflandıran 12 haneli koddur. Ürüne uygulanacak vergi oranı, izinler ve istatistik kaydı bu koda göre belirlenir.Gümrükleme(Customs Clearance)Gümrükleme, bir malın ülkeye girişi ya da ülkeden çıkışı için gerekli beyanın verilmesi, belgelerin sunulması, vergilerin ödenmesi ve gümrük kontrolünden geçirilmesi işlemlerinin bütünüdür.Gümrük Muafiyet Sınırı(De Minimis Threshold)Gümrük muafiyet sınırı, yurt dışından posta ya da hızlı kargoyla gelen küçük gönderilerde, belirli bir değerin altında kalan ürünlerin gümrük vergisinden muaf tutulduğu ya da basit usulle vergilendirildiği eşiktir.
0