İçeriğe geç
parazade
Kripto

Katman 3 Nedir?

İngilizce: Layer 3

Yayın: · Son güncelleme:

Katman 3 Nedir? Kısaca

Katman 3 (Layer 3), bir katman 2 ağının üzerine kurulan ve genellikle belirli bir uygulama ya da kullanım alanı için özelleştirilmiş blokzincir katmanıdır. Daha düşük maliyet ve özel ayarlar sunar, ancak ek güven katmanı getirir.

Katman 3 nedir?
İçindekiler
  1. Katman 3 nedir?
  2. Neden kullanılır?
  3. Nelere dikkat etmeli?

Katman 3 (Layer 3), blokzincir katmanları arasında katman 2 ağlarının üzerine inşa edilen yapıdır. Katman 2 nasıl Ethereum gibi bir katman 1'in yükünü hafifletiyorsa, katman 3 de bir katman 2'nin üzerinde belirli bir iş için ayrılmış alan yaratır.

Katman 3 nedir?

Katman 3 ağları çoğunlukla belirli bir uygulamaya özeldir: bir oyun, bir borsa, bir sosyal uygulama ya da kurumsal bir sistem. Bu ağlar işlemlerini katman 2'ye, katman 2 de kendi verisini katman 1'e yazar. Böylece zincirleme bir güvence ve maliyet yapısı ortaya çıkar.

Neden kullanılır?

  • Özelleştirme: Uygulama kendi ücret token'ını, blok süresini ve kurallarını belirleyebilir.
  • Düşük maliyet: Çok sayıda küçük işlem, üst katmanda daha ucuza yapılabilir.
  • Gizlilik ya da izinli yapı: Kurumsal kullanımlarda erişimi sınırlı ağlar kurulabilir.

Bu yönüyle katman 3, appchain fikrine benzer; fark, bağımsız bir zincir yerine bir katman 2'nin üzerinde çalışmasıdır.

Nelere dikkat etmeli?

Her ek katman, ek bir teknik bileşen ve güven varsayımı demektir:

  • Katman 3'ten katman 1'e varlık çekmek birden fazla köprüden geçmeyi ve uzun bekleme sürelerini gerektirebilir.
  • Sıralayıcı ve veri saklama tek bir ekip tarafından yönetiliyorsa merkezileşme riski artar.
  • Likidite parçalanır; küçük ağlarda alım satım yapmak zorlaşabilir.

Kısacası katman 3, belirli uygulamalar için verimli bir çözüm olabilir. Ancak varlık taşımadan önce hangi katmana, hangi köprüye ve hangi ekibe güvendiğini bilmek önemlidir.

Sıkça Sorulan Sorular

Katman 3 ile katman 2 arasındaki fark nedir?

Katman 2, katman 1'in genel ölçekleme ihtiyacına cevap verir. Katman 3 ise bir katman 2'nin üzerinde, genellikle tek bir uygulamaya özel ayarlar sunmak için kurulur.

Katman 3 ağları güvenli mi?

Güvenlik, alttaki katman 2 ve katman 1'e nasıl bağlandığına ve operatörün yapısına bağlıdır. Ek köprüler ve merkezi bileşenler ek risk getirebilir.

İlgili terimler

Katman 2(Layer 2)Katman 2 (Layer 2), işlemleri ana blokzincirin dışında daha hızlı ve ucuz şekilde işleyip sonuçları ya da kanıtları katman 1'e kaydeden, böylece güvenliğinden yararlanmayı amaçlayan ölçeklenme çözümüdür.Katman 1(Layer 1)Katman 1 (Layer 1), işlemleri kendi ağı üzerinde doğrulayan ve kesinleştiren, kendi konsensüs mekanizmasına ve yerel varlığına sahip temel blokzincirdir; Bitcoin ve Ethereum katman 1 ağlarına örnektir.Appchain(Application-Specific Blockchain)Appchain (uygulamaya özel blokzincir), tek bir uygulama ya da protokol için tasarlanmış, kaynakları ve kuralları o uygulamaya göre ayarlanmış blokzincirdir. Ölçeklenme ve özelleştirme sağlar, ancak güvenliği ve likiditeyi kendi kurması gerekir.RollupRollup, çok sayıda işlemi ana blokzincirin dışında işleyip bunları paketleyerek sıkıştırılmış veri ve geçerlilik bilgisiyle birlikte ana zincire yazan, böylece ücretleri düşürüp kapasiteyi artıran bir katman 2 çözümüdür.Blokzincir(Blockchain)Blokzincir, işlem kayıtlarının bloklar hâlinde gruplanıp kriptografik özetlerle birbirine zincirlendiği, tek bir merkez yerine ağdaki çok sayıda bilgisayarda tutulan ortak ve değiştirilmesi çok zor bir dijital defterdir.Programlanabilir Para(Programmable Money)Programlanabilir para, kullanımı ya da transferi yazılım kurallarına bağlanabilen dijital paradır; örneğin belirli bir koşul gerçekleşince ödemenin kendiliğinden yapılması ya da paranın yalnız belirli amaçlarla harcanabilmesi sağlanabilir.