Excel Terimleri
Kısaca
Hücre, formül, tablo ve veri analizi gibi Excel terimleri.
Terimler
ActiveX Denetimi(ActiveX Control)ActiveX denetimi, Excel sayfasına eklenen ve VBA olaylarıyla ayrıntılı biçimde programlanabilen düğme, metin kutusu, liste kutusu gibi gelişmiş nesnelerdir. Yalnız Windows için masaüstü Excel'de çalışır.Açılır Liste(Drop-Down List)Açılır liste, Excel'de bir hücreye yazmak yerine önceden belirlenmiş seçenekler arasından seçim yapılmasını sağlayan listedir. Veri doğrulamanın Liste seçeneğiyle oluşturulur ve yazım farklılıklarını önler.Adres Mektup Birleştirme(Mail Merge)Adres mektup birleştirme, Excel'deki bir listeyi veri kaynağı olarak kullanıp Word'de her kişi için ayrı mektup, zarf, etiket ya da e-posta üreten özelliktir. Listedeki her satır, belgenin bir kopyasına dönüşür.Ad Kutusu(Name Box)Ad kutusu, Excel'de formül çubuğunun solunda duran ve aktif hücrenin adresini ya da seçili aralığın adını gösteren kutudur. Buraya adres yazıp hücreye gidebilir, seçili aralığa ad verebilirsiniz.Ad Yöneticisi(Name Manager)Ad Yöneticisi, Excel'de bir çalışma kitabındaki tüm tanımlı adları ve tablo adlarını tek pencerede listeleyen araçtır. Adları buradan oluşturabilir, düzenleyebilir, silebilir ve hangi aralığa başvurduklarını görebilirsiniz.Ağaç Haritası(Treemap Chart)Ağaç haritası, hiyerarşik verileri büyüklükleriyle orantılı iç içe dikdörtgenler olarak gösteren Excel grafiğidir. Kategori ve alt kategorilerin toplam içindeki payını tek bir alanda karşılaştırmayı sağlar.Aktif Hücre(Active Cell)Aktif hücre, Excel'de o anda seçili olan ve klavyeden yazdığınız verinin gideceği hücredir. Kalın yeşil çerçeveyle gösterilir; adresi ad kutusunda, içeriği formül çubuğunda görünür.Alan Grafiği(Area Chart)Alan grafiği, zaman içindeki değişimi gösteren çizginin altını renkle dolduran Excel grafiğidir. Değerlerin büyüklüğünü ve yığılmış türünde serilerin toplam içindeki katkısını vurgulamak için kullanılır.Alt Toplam(Subtotal)Alt toplam, Excel'de sıralanmış bir listede her grubun sonuna o grubun toplamını, ortalamasını ya da sayısını gösteren satırlar ekleyen özelliktir. Veri sekmesindeki Ana Hat grubunda bulunur ve sonuçları ALTTOPLAM fonksiyonuyla hesaplar.Alt Tuşu Kısayolları(Alt Key Shortcuts)Alt tuşu kısayolları, Excel'de Alt tuşuna basıldığında şeritte beliren harf ipuçlarıyla komutlara klavyeden ulaşmayı ve Alt ile çalışan bazı doğrudan kombinasyonları kapsar. Fare kullanmadan şeritteki her düğmeye erişmeyi sağlar.Alt+EnterAlt+Enter, Excel'de bir hücreye yazarken imleci aynı hücre içinde yeni bir satıra geçiren klavye kısayoludur. Adres, açıklama ya da madde madde notları tek hücrede alt alta yazmak için kullanılır.Ana Hat(Outline)Ana hat, Excel'de satır ve sütunları iç içe düzeyler hâlinde gruplayarak tabloyu tek tıkla özet ya da ayrıntılı görünüme geçirmeyi sağlayan yapıdır. Veri sekmesindeki Ana Hat grubunda Gruplandır, Grubu Çöz ve Alt Toplam komutlarıyla yönetilir.Aritmetik Operatörler(Arithmetic Operators in Excel)Aritmetik operatörler, Excel formüllerinde temel matematik işlemlerini yapan işaretlerdir. Toplama için +, çıkarma için -, çarpma için *, bölme için /, üs almak için ^ ve yüzde için % kullanılır.Bağlam Menüsü(Context Menu)Bağlam menüsü, Excel'de bir hücreye, satıra, sütuna, sayfa sekmesine ya da nesneye sağ tıkladığınızda açılan kısa menüdür. İçeriği tıkladığınız öğeye göre değişir ve o anda en olası komutları sunar.Biçim Boyacısı(Format Painter)Biçim Boyacısı, Excel'de bir hücrenin biçimini kopyalayıp başka hücrelere uygulayan fırça simgeli araçtır. Yazı tipi, renk, kenarlık, hizalama ve sayı biçimi aktarılır; hücrenin içeriği değişmez.Bilimsel Gösterim(Scientific Notation)Bilimsel gösterim, çok büyük ya da çok küçük sayıları bir katsayı ve 10'un kuvveti olarak yazan biçimdir. Excel'de 1,23E+11 ifadesi 1,23 çarpı 10 üzeri 11, yani 123.000.000.000 anlamına gelir.Binlik Ayırıcı(Thousands Separator)Binlik ayırıcı, büyük sayıları sağdan üçer basamaklık gruplara bölerek okunmasını kolaylaştıran işarettir. Türkiye bölge ayarında nokta kullanılır; 1250000 değeri 1.250.000 olarak görünür.Birleşik Grafik(Combo Chart)Birleşik grafik, iki ya da daha fazla grafik türünü aynı grafik alanında birleştiren Excel grafiğidir. Örneğin satış tutarı sütunlarla, kâr marjı ise çizgiyle aynı grafikte gösterilir.Birleştirme Operatörü(Concatenation Operator)Birleştirme operatörü, Excel'de iki ya da daha fazla metni tek bir metinde birleştiren ve işareti (&) ile yazılan operatördür. =A2&" "&B2 formülü ad ile soyadı arada boşlukla birleştirir.Boş Hücre(Blank Cell)Boş hücre, Excel'de içinde hiçbir değer, metin ya da formül bulunmayan hücredir. Görünüşte boş olan ama boş metin döndüren formül ya da boşluk karakteri içeren hücreler, Excel için boş sayılmayabilir.Bölmeleri Dondur(Freeze Panes)Bölmeleri Dondur, Excel'de sayfayı aşağı ya da sağa kaydırırken belirli satırların ve sütunların ekranda sabit kalmasını sağlayan komuttur. Görünüm sekmesindeki Pencere grubunda bulunur.Bul ve Değiştir(Find and Replace)Bul ve Değiştir, Excel'de bir metni, sayıyı ya da formül parçasını çalışma sayfasında veya tüm çalışma kitabında arayan ve isterseniz başka bir değerle toplu olarak değiştiren araçtır.Ctrl Kısayolları(Ctrl Shortcuts)Ctrl kısayolları, Excel'de Ctrl tuşuyla birlikte başka bir tuşa basılarak çalıştırılan komutlardır. Kopyala, yapıştır, geri al, kaydet gibi temel işlemlerden tabloda hızlı gezinmeye kadar pek çok işi tek hamleye indirir.Ctrl+Shift+Enter(CSE Formula)Ctrl+Shift+Enter, Excel'in eski sürümlerinde bir formülü dizi formülü olarak girmek için kullanılan tuş birleşimidir. Bu şekilde girilen formül süslü parantez içinde görünür; dinamik dizi destekli sürümlerde çoğu zaman gerekmez.Çalışma Kitabı(Workbook)Çalışma kitabı, Excel'de kaydettiğiniz dosyanın kendisidir. İçinde bir ya da daha fazla çalışma sayfası bulunur ve genellikle .xlsx uzantısıyla saklanır; İngilizcede workbook olarak geçer.Çalışma Kitabını Koruma(Protect Workbook)Çalışma kitabını koruma, Excel dosyasının yapısını kilitleyen özelliktir. Açıkken sayfa eklenemez, silinemez, taşınamaz, gizlenemez ya da yeniden adlandırılamaz; hücre içerikleri ise bu korumadan etkilenmez.Çalışma Kitabını Paylaş(Share Workbook)Çalışma Kitabını Paylaş, bir Excel dosyasının birden çok kişi tarafından düzenlenmesine izin verme işlemidir. Güncel Excel'de bu iş OneDrive ya da SharePoint üzerinden birlikte yazma ile yapılır; eski paylaşılan çalışma kitabı özelliği ise geri planda kalmıştır.Çalışma Sayfası(Worksheet)Çalışma sayfası, bir Excel çalışma kitabının içindeki tek bir sekmedir. Satır ve sütunlardan oluşan hücre ızgarasını taşır; ekranın altındaki Sayfa1, Sayfa2 gibi sekmelerin her biri bir çalışma sayfasıdır.Çoklu Seçim(Multiple Selection)Çoklu seçim, Excel'de birbirine bitişik olmayan birden fazla hücre ya da aralığın aynı anda seçilmesidir. Ctrl tuşu basılıyken fareyle seçim yapılarak oluşturulur ve biçimlendirme gibi işlemleri tek seferde uygulamayı sağlar.Çözücü(Solver)Çözücü, Excel'de birden çok girdi hücresini belirlediğiniz kısıtlara uyarak değiştiren ve bir hedef hücreyi en büyük, en küçük ya da belirli bir değere getiren eniyileme eklentisidir. İngilizce adı Solver'dır.DAX Dili(Data Analysis Expressions)DAX (Data Analysis Expressions), Excel Power Pivot, Power BI ve Analysis Services'te veri modeli üzerinde hesaplama yapmak için kullanılan formül dilidir. Toplam ciro, geçen yıla göre değişim gibi ölçüler bu dille tanımlanır.Değerleri Yapıştır(Paste Values)Değerleri yapıştır, Excel'de kopyalanan hücrelerdeki formüllerin yerine yalnız o anki sonuçlarını sabit değer olarak yapıştıran seçenektir. Formül bağlantısı kopar, biçim de taşınmaz; sonuç artık kaynak değişse bile güncellenmez.Değişiklikleri İzle(Track Changes)Değişiklikleri İzle, Excel'de bir çalışma kitabında kimin hangi hücreyi ne zaman değiştirdiğini kaydeden eski bir özelliktir. Microsoft 365'te yerini büyük ölçüde Değişiklikleri Göster ve sürüm geçmişi almıştır.Dış Veri(External Data)Dış veri, Excel çalışma kitabının kendi hücrelerinde değil de başka bir dosyada, veritabanında ya da web kaynağında bulunan ve bağlantı yoluyla dosyaya getirilen veridir. Kaynak değiştikçe yenilenerek güncel tutulabilir.Dilimleyici(Slicer)Dilimleyici (slicer), Excel'de pivot tabloları ve Excel tablolarını tıklanabilir düğmelerle filtreleyen görsel bir araçtır. Hangi filtrenin seçili olduğunu ekranda açıkça gösterdiği için raporlarda ve panolarda sık kullanılır.Dinamik Aralık(Dynamic Range)Dinamik aralık, Excel'de yeni veri eklendikçe ya da silindikçe boyutu kendiliğinden değişen hücre aralığıdır. Formüllerin, grafiklerin ve açılır listelerin güncel veriyi kaçırmadan kullanmasını sağlar.Dinamik Dizi(Dynamic Array)Dinamik dizi, Excel'de birden çok sonuç döndüren bir formülün sonuçlarını komşu hücrelere kendiliğinden yaymasını sağlayan hesaplama özelliğidir. Microsoft 365 ve Excel 2021 ile gelen bu yapı FİLTRE, SIRALA ve BENZERSİZ gibi fonksiyonların temelidir.Dinamik Grafik(Dynamic Chart)Dinamik grafik, kaynak veriye yeni satır eklendiğinde ya da kullanıcı bir seçim yaptığında kendiliğinden güncellenen Excel grafiğidir. Genellikle Excel tablosu, dinamik ad aralığı, açılır liste ya da dilimleyici ile kurulur.Dizi Formülü(Array Formula)Dizi formülü, Excel'de tek bir formülle bir değer kümesinin tamamı üzerinde hesap yapan formüldür. Sonuç tek bir değer ya da birden çok hücreye dağılan bir değer dizisi olabilir; eski sürümlerde Ctrl+Shift+Enter ile girilir.Dolar İşareti(Dollar Sign in Excel)Excel'de dolar işareti ($), formüldeki hücre adresinin kopyalama sırasında değişmemesini sağlayan simgedir. Sütun harfinin ya da satır numarasının önüne yazılır; para birimiyle ilgisi yoktur.Doldurma Tutamacı(Fill Handle)Doldurma tutamacı, Excel'de seçili hücrenin ya da aralığın sağ alt köşesinde görünen küçük karedir. Bu kare sürüklendiğinde içerik, seri ya da formül komşu hücrelere doldurulur; çift tıklandığında liste boyunca aşağı doldurur.Dolgu Rengi(Fill Color)Dolgu rengi, Excel'de bir hücrenin arka plan rengidir. Başlıkları öne çıkarmak, satırları gruplamak ya da dikkat edilmesi gereken değerleri işaretlemek için kullanılır ve yazı rengiyle karıştırılmamalıdır.Dosya Boyutu Küçültme(Reduce Excel File Size)Dosya boyutu küçültme, Excel çalışma kitabını gereksiz yere büyüten içerikleri temizleyerek dosyayı daha hafif hâle getirme işlemidir. Küçük dosyalar daha hızlı açılır, kaydedilir ve e-postayla daha kolay paylaşılır.Dosya Sekmesi(File Tab)Dosya sekmesi, Excel şeridinin en solundaki sekmedir ve dosyanın kendisiyle ilgili işlemleri toplar. Açma, kaydetme, yazdırma, dışarı aktarma ve Excel seçenekleri bu sekmenin açtığı tam sayfa görünümde bulunur.Döngüsel Başvuru(Circular Reference)Döngüsel başvuru, bir formülün sonucunu hesaplamak için doğrudan ya da başka hücreler üzerinden kendi hücresine başvurmasıdır. Excel bu durumda hesabı bitiremez, uyarı gösterir ve sonuç çoğunlukla sıfır görünür.Durum Çözümlemesi(What-If Analysis)Durum Çözümlemesi, Excel'de girdi değerlerini değiştirerek formül sonuçlarının nasıl etkilendiğini inceleyen araçların ortak adıdır. Senaryo Yöneticisi, Hedef Ara ve Veri Tablosu bu grupta yer alır.Durum Çubuğu(Status Bar)Durum çubuğu, Excel penceresinin en altında yer alan bilgi şerididir. Seçtiğiniz hücrelerin toplamını, ortalamasını ve sayısını formül yazmadan gösterir; ayrıca görünüm düğmeleri ve yakınlaştırma kaydırıcısı buradadır.Eklentiler(Excel Add-ins)Eklentiler, Excel'e yeni komutlar, fonksiyonlar ya da paneller ekleyen ek yazılım parçalarıdır. Bir kısmı Excel'le birlikte gelir ve yalnızca etkinleştirilmesi gerekir, bir kısmı ise Office mağazasından ya da üçüncü taraflardan yüklenir.Ekle Sekmesi(Insert Tab)Ekle sekmesi, Excel şeridinde sayfaya yeni nesne eklemeye yarayan komutları toplar. Pivot tablo, tablo, resim, şekil, grafik, mini grafik, dilimleyici, bağlantı ve metin kutusu bu sekmeden eklenir.Elektronik Tablo(Spreadsheet)Elektronik tablo, verilerin satır ve sütunlardan oluşan hücrelerde tutulduğu ve formüllerle otomatik hesaplandığı yazılım türüdür. İngilizcede spreadsheet denir; Excel, Google E-Tablolar ve LibreOffice Calc bu türün örnekleridir.El ile Hesaplama(Manual Calculation)El ile hesaplama, Excel'de formüllerin her değişiklikte değil yalnız kullanıcı istediğinde yeniden hesaplandığı moddur. Hesaplama F9 tuşuyla ya da Formüller sekmesindeki Şimdi Hesapla komutuyla tetiklenir.Excel Birleştirme(Combine Excel Files)Excel birleştirme, birden fazla çalışma kitabını ya da sayfayı tek bir dosyada veya tek bir tabloda toplamaktır. Sayfa taşıma, Konsolide Et ve Power Query bu iş için kullanılan başlıca yollardır.Excel Bütçe Tablosu(Excel Budget Spreadsheet)Excel bütçe tablosu, gelir ve giderlerin Excel'de kategorilere ayrılarak planlandığı ve gerçekleşen tutarlarla karşılaştırıldığı tablodur. Ev bütçesinden küçük işletme bütçesine kadar para akışını görünür kılar.Excel Copilot(Copilot in Excel)Excel Copilot, Microsoft'un yapay zekâ asistanının Excel'e entegre hâlidir. Doğal dille yazılan isteklere göre formül önerir, verileri özetler, sıralama ve vurgulama yapar, grafik ve pivot tablo hazırlamaya yardımcı olur.Excel DashboardExcel dashboard, bir işin ya da projenin önemli göstergelerini grafikler, özet tablolar ve filtrelerle tek bir ekranda toplayan rapor sayfasıdır. Türkçede pano ya da gösterge paneli olarak da anılır.Excel Dosyası Açılmıyor(Excel File Won't Open)Excel dosyası açılmıyor, bir çalışma kitabının hiç açılmaması, boş görünmesi ya da hata mesajı vermesi durumudur. Bozuk dosya, yanlış uzantı, güvenlik engeli, sürüm farkı ve dosyanın başka programda açık olması yaygın nedenlerdir.Excel Dosyası Onarma(Repair Excel File)Excel dosyası onarma, bozulmuş bir çalışma kitabındaki verileri kurtarmak için Excel'in Aç ve Onar özelliğini ya da yedek kopyaları kullanma işlemidir. Excel önce dosyayı onarmaya, olmazsa yalnızca değerleri ve formülleri ayıklamaya çalışır.Excel Fatura Şablonu(Excel Invoice Template)Excel fatura şablonu, ürün ya da hizmet kalemlerini, miktarı, birim fiyatı, vergiyi ve toplam tutarı otomatik hesaplayan hazır fatura düzenidir. Proforma, teklif ve ön hesap için kullanılır; resmî fatura düzenleme yükümlülükleri ayrıca değerlendirilmelidir.Excel Fonksiyonları(Excel Functions)Excel fonksiyonları, belirli bir hesabı yapmak için hazır tanımlanmış ve adla çağrılan araçlardır. TOPLA, EĞER, DÜŞEYARA gibi fonksiyonlar parantez içindeki bağımsız değişkenleri alır ve tek bir sonuç ya da sonuç dizisi döndürür.Excel Formülleri(Excel Formulas)Excel formülleri, eşittir (=) işaretiyle başlayan ve hücrelerdeki değerlerle hesap yapan ifadelerdir. Formül sayılar, hücre başvuruları, operatörler ve fonksiyonlardan oluşur; kaynak hücre değişince sonuç kendiliğinden güncellenir.
0