Korelasyon Nedir?
İngilizce: Correlation
Yayın: · Son güncelleme:
Korelasyon Nedir? Kısaca
Korelasyon, iki değişkenin birlikte ne ölçüde ve hangi yönde değiştiğini gösteren istatistiksel ilişkidir. Korelasyon katsayısı −1 ile +1 arasında değer alır; +1 kusursuz pozitif, −1 kusursuz negatif doğrusal ilişkiyi, 0 ise doğrusal ilişki olmadığını gösterir.
İçindekiler
Korelasyon, "Bir değişken artarken diğeri de artıyor mu, azalıyor mu, yoksa ilgisiz mi?" sorusuna sayısal bir cevap verir. Örneğin çalışma süresi ile sınav puanı arasında pozitif, bir ürünün fiyatı ile satış adedi arasında çoğu zaman negatif bir korelasyon beklenir.
Korelasyon nedir?
En yaygın ölçü Pearson korelasyon katsayısıdır (r). İki değişkenin kovaryansının, standart sapmalarının çarpımına bölünmesiyle bulunur. Bu sayede birimden bağımsız, −1 ile +1 arasında bir değer elde edilir.
Korelasyon katsayısı ne demek, nasıl yorumlanır?
| r değeri | Yorum |
|---|---|
| +1 | Kusursuz pozitif doğrusal ilişki |
| 0,7 ile 1 arası | Güçlü pozitif ilişki |
| 0,3 ile 0,7 arası | Orta düzeyde pozitif ilişki |
| −0,3 ile 0,3 arası | Zayıf ya da doğrusal ilişki yok |
| −1 | Kusursuz negatif doğrusal ilişki |
Bu sınırlar kaba bir rehberdir ve alandan alana değişir.
Türleri
- Pearson: İki sürekli değişken arasındaki doğrusal ilişkiyi ölçer; aykırı değerlere duyarlıdır.
- Spearman: Değerlerin sıralarını kullanır; monoton ama doğrusal olmayan ilişkileri de yakalar.
- Kendall tau: Sıra tabanlıdır; küçük örneklemlerde tercih edilebilir.
Nelere dikkat etmeli?
- Korelasyon nedensellik değildir. İki değişkenin birlikte hareket etmesi, birinin diğerine neden olduğunu göstermez; üçüncü bir etken her ikisini de etkiliyor olabilir. Ayrıntılar için korelasyon nedensellik değildir maddesine bakabilirsin.
- r = 0, ilişki olmadığı anlamına gelmez; yalnızca doğrusal ilişki olmadığını gösterir. U biçimli bir ilişkide r sıfıra yakın çıkabilir.
- Tek bir aykırı değer korelasyonu büyük ölçüde değiştirebilir; her zaman dağılım grafiğine bak.
- Finansta varlıkların getirileri arasındaki korelasyon çeşitlendirme açısından incelenir; ancak geçmişteki korelasyon, özellikle kriz dönemlerinde, değişebilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Negatif korelasyon ne demek?
Negatif korelasyon, bir değişken artarken diğerinin azalma eğiliminde olduğunu gösterir. Örneğin bir yolda ortalama hız arttıkça yolculuk süresinin kısalması negatif bir ilişkidir.
Korelasyon ile kovaryans arasındaki fark nedir?
Kovaryans iki değişkenin birlikte değişiminin yönünü gösterir ama değeri birimlere bağlıdır ve yorumlanması zordur. Korelasyon ise kovaryansı standart sapmalarla ölçekler ve −1 ile +1 arasında, birimden bağımsız bir değer verir.