İçeriğe geç
parazade

Karekod Nedir?

İngilizce: QR Code

Yayın: · Son güncelleme:

Karekod Nedir? Kısaca

Karekod, bilgiyi siyah beyaz kareler hâlinde iki boyutlu olarak saklayan ve telefon kamerasıyla okunabilen koddur. İngilizcedeki QR kodun Türkçe karşılığıdır; ödeme, fatura, çek ve kimlik doğrulamada yaygın olarak kullanılır.

Karekod nedir?
İçindekiler
  1. Karekod nedir, ne demek?
  2. Karekod nasıl okunur?
  3. Nelere dikkat etmeli?

Karekod, metin, bağlantı ya da ödeme bilgisi gibi verileri küçük karelerden oluşan bir desen içinde saklayan iki boyutlu bir koddur. "QR" (Quick Response, hızlı yanıt) kodunun Türkçe karşılığı olarak kullanılır. Telefon kamerası ya da bir okuyucu, deseni saniyeler içinde çözüp içindeki bilgiyi gösterir.

Karekod nedir, ne demek?

Klasik barkod yalnızca yatay yönde birkaç rakam saklayabilirken karekod hem yatay hem dikey yönde veri tutar. Bu yüzden çok daha fazla bilgi taşıyabilir ve bir kısmı hasar görse bile okunabilir. Finans dünyasında karşına şu alanlarda çıkar:

  • Mağaza ve e-ticaret ödemeleri: QR kod ile ödeme yönteminin temelidir.
  • Fatura ödemeleri: Faturadaki kod okutularak abone ve tutar bilgisi otomatik dolar.
  • Çekler: Karekodlu çeklerde kod, çekin bilgilerinin sorgulanmasını sağlar.
  • ATM işlemleri: Ekrandaki kod okutularak kartsız para çekme ya da yatırma yapılabilir.

Türkiye'de ödemelerde kullanılan karekodlar için Merkez Bankasının belirlediği ortak bir standart bulunur; böylece farklı banka ve kuruluşların uygulamaları aynı kodu okuyabilir.

Karekod nasıl okunur?

Ödeme kodlarını bankanın ya da ödeme kuruluşunun uygulamasındaki karekod menüsüyle okutman en güvenli yoldur. Genel amaçlı kodları (menü, web sitesi gibi) telefonun kamera uygulaması da okuyabilir.

Nelere dikkat etmeli?

Karekodun içinde ne olduğunu gözle göremezsin. Sahte bir kod seni dolandırıcıların sitesine ya da başka bir hesaba yönlendirebilir. Açılan bağlantının adresini kontrol et, ödeme onaylarken alıcı adına ve tutara bak, kaynağından emin olmadığın kodlarla kişisel ya da kart bilgisi paylaşma.

Sıkça Sorulan Sorular

Karekod ile QR kod aynı şey mi?

Evet. Karekod, QR kodun Türkçe karşılığıdır. Resmî metinlerde ve banka uygulamalarında genellikle karekod ifadesi tercih edilir.

Karekod ile barkod arasındaki fark nedir?

Barkod veriyi tek yönde, dikey çizgilerle saklar ve genellikle bir ürün numarası taşır. Karekod ise iki boyutludur, çok daha fazla bilgi taşır ve kısmen hasar görse bile okunabilir.

İlgili terimler

QR Kod ile Ödeme(QR Code Payment)QR kod ile ödeme, kasada, faturada ya da ekranda gösterilen karekodun bankanın veya ödeme kuruluşunun mobil uygulamasıyla okutulup tutarın onaylanmasıyla yapılan temassız bir ödeme yöntemidir.Karekodlu Çek(QR-Coded Check)Karekodlu çek, üzerinde bankaca basılmış bir karekod ve seri numarası bulunan çek yaprağıdır. Bu karekod okutularak çeki düzenleyen kişinin ya da firmanın geçmiş çek ödeme performansına dair özet bilgiye ulaşılabilir.Mobil Ödeme(Mobile Payment)Mobil ödeme, akıllı telefon ya da mobil hat kullanılarak yapılan ödemelerin genel adıdır; temassız NFC ödemeler, QR kodla ödeme, uygulama içi ödemeler ve tutarın operatör faturasına yansıtıldığı ödemeleri kapsar.Kartsız İşlem(Cardless Transaction)Kartsız işlem, banka kartı kullanmadan, mobil bankacılık uygulaması, karekod ya da tek kullanımlık bir referans koduyla ATM'den para çekme, para yatırma veya başka bir kişiye para gönderme gibi işlemlerin yapılmasıdır.Fatura(Invoice)Fatura, satılan mal ya da yapılan hizmet karşılığında müşterinin borçlandığı tutarı göstermek üzere satıcı tarafından düzenlenip alıcıya verilen ticari ve vergisel belgedir. Vergi Usul Kanununda düzenlenir.ATMATM (Automated Teller Machine), banka şubesine gitmeden kart, telefon ya da karekodla para çekme, para yatırma, havale, fatura ödeme gibi işlemleri 7/24 yapmayı sağlayan otomatik vezne makinesidir. Türkiye'de bankamatik olarak da bilinir.