Kalıcı Olmayan Kayıp Nedir?

Kalıcı olmayan kayıp (impermanent loss), otomatik piyasa yapıcı kullanan likidite havuzlarına özgü bir risktir. Havuz, iki token arasındaki oranı formülle dengelerken fiyatı artan tokenı satıp düşen tokenı alır. Sonuçta havuzdaki payın, tokenları hiç yatırmadan elinde tutsaydın sahip olacağın değerin altında kalabilir.

Neden "kalıcı olmayan"?

Fiyatlar başlangıçtaki orana geri dönerse kayıp ortadan kalkar. Ancak payını, fiyat oranı değişmişken çekersen kayıp gerçekleşir ve kalıcı hâle gelir. Adı yanıltıcı olabilir; pratikte kayıp çoğu zaman kalıcı olur.

Nasıl hesaplanır?

Sabit çarpım formülü (x·y=k) kullanan iki tokenlı bir havuzda, fiyat oranı değişimine göre yaklaşık kayıp şöyledir:

Bir tokenın diğerine göre fiyat değişimi	Tutmaya göre kayıp
1,25 kat	yaklaşık %0,6
2 kat	yaklaşık %5,7
3 kat	yaklaşık %13,4
5 kat	yaklaşık %25,5

Fiyat aynı oranda düştüğünde de benzer kayıp oluşur; önemli olan değişimin yönü değil büyüklüğüdür.

Örnek

Varsayımsal olarak eşit değerde bir token ve stablecoin yatırdın, ardından tokenın fiyatı iki katına çıktı. Havuzdaki payının değeri artmış olsa da, tokenları cüzdanda tutsaydın yaklaşık %5,7 daha fazla değere sahip olacaktın.

Nelere dikkat etmeli?

İşlem ücretleri bu kaybı kısmen telafi edebilir, ama her zaman yetmez. Birbirinden bağımsız ve oynak tokenlardan oluşan havuzlarda risk daha yüksektir. Likidite havuzu getirisini değerlendirirken bu kaybı da hesaba kat.