Kaynak Kod Nedir?
İngilizce: Source Code
Yayın: · Son güncelleme:
Kaynak Kod Nedir? Kısaca
Kaynak kod, bir programın programcılar tarafından okunabilir bir programlama diliyle yazılmış asıl metnidir. Bu metin derleyici ya da yorumlayıcıyla bilgisayarın çalıştırabileceği biçime dönüştürülür.
Kaynak kod nedir?
Kaynak kod, bir yazılımın insanlar tarafından okunup düzenlenebilen hâlidir. Python, Java ya da C gibi bir dille yazılmış dosyalar kaynak koddur. Bilgisayar bu metni olduğu gibi çalıştırmaz; derleyici ya da yorumlayıcı onu işlemcinin anlayacağı talimatlara çevirir.
Bir yemek tarifine benzetebiliriz. Tarif kaynak koddur, pişen yemek ise çalışan programdır. Tarifi gören biri yemeği nasıl yapacağını anlar ve değiştirebilir; yalnızca yemeği gören ise içinde ne olduğunu tahmin etmek zorunda kalır.
Açık ve kapalı kaynak
Kaynak kodun kimlerle paylaşıldığı, yazılımın lisans modelini belirler.
- Açık kaynak: Kod herkese açıktır; lisans kurallarına uyarak okunabilir, değiştirilebilir, dağıtılabilir. Linux ve WordPress örnektir.
- Kapalı kaynak: Kod şirkette kalır, kullanıcıya yalnız çalışan program verilir. Çoğu ticari yazılım böyledir.
Bir şirket için özel yazılım yaptırıyorsanız, kaynak kodun kime ait olacağını sözleşmeye yazdırmak önemlidir. Aksi hâlde firma kapandığında elinizde değiştiremeyeceğiniz bir program kalabilir.
Kaynak kod nerede saklanır?
Ekipler kaynak kodu genellikle Git gibi bir sürüm kontrol sisteminde tutar. Böylece her değişikliğin kim tarafından, ne zaman yapıldığı görülür ve hatalı bir değişiklik geri alınabilir.
Kod okumayı öğrenmek istiyorsanız GitHub'da küçük, popüler bir açık kaynak projeyi açıp tek bir dosyayı satır satır incelemekle başlayabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Kaynak kod çalınırsa ne olur?
Kaynak kod, yazılımın fikri mülkiyetidir ve izinsiz kullanımı hukuki sorun doğurur. Ayrıca kodu ele geçiren kişi güvenlik açıklarını daha kolay arayabilir, bu yüzden erişim sıkı tutulur.
Bir uygulamanın kaynak kodunu görebilir miyim?
Açık kaynak projelerde evet, kod genellikle GitHub gibi platformlarda yayımlanır. Kapalı kaynak uygulamalarda kod paylaşılmaz ve lisans sözleşmeleri tersine mühendisliği çoğu zaman yasaklar.