Kök Neden Analizi Nedir?

Kök neden analizi nedir?

Kök neden analizi, "bu sorun neden oldu" sorusunu yüzeyde bırakmadan derinleştirir. Belirtiyi düzeltmek sorunu geçici olarak giderir. Kök nedeni düzeltmek ise sorunun tekrar etmesini engeller.

Yöntem üretimde, yazılımda, sağlıkta ve müşteri hizmetlerinde yaygın olarak kullanılır. Kalite yönetimi sistemlerinin de temel parçalarından biridir.

Hangi teknikler kullanılır?

• 5 Neden tekniği: Arka arkaya "neden" sorusu sorularak nedene inilir.
• Balık kılçığı diyagramı: Olası nedenler insan, yöntem, makine, malzeme gibi kategorilerde toplanır.
• Pareto analizi: En sık tekrar eden nedenler önceliklendirilir.

Basit sorunlarda 5 Neden yeterlidir. Çok sayıda olası nedeni olan karmaşık sorunlarda balık kılçığı ve veri analizi birlikte kullanılır.

Nasıl yapılır?

1. Sorunu ölçülebilir biçimde tanımlayın.
2. Veri toplayın: ne zaman, nerede, ne sıklıkla oluyor?
3. Olası nedenleri listeleyin ve verilerle sınayın.
4. Kök nedeni belirleyip kalıcı bir önlem alın.
5. Önlemin işe yarayıp yaramadığını izleyin.

Varsayımsal bir örnek: Bir kafede soğuk içecek siparişlerinde iade artıyor. İlk tahmin "çalışanlar dikkatsiz" oluyor. Veriler ise iadelerin yalnız öğle saatlerinde ve tek bir buz makinesinin bulunduğu tezgâhta yoğunlaştığını gösteriyor. Kök neden kapasitesi yetersiz buz makinesi çıkıyor.

Nelere dikkat etmeli?

Analizin sonunda bir kişiyi suçlamak çoğu zaman yanlış yere bakıldığını gösterir. Süreç ve sistem tarafındaki nedenlere odaklanın.