Kaydi Sistem Nedir?
İngilizce: Book-Entry System
Yayın: · Son güncelleme:
Kaydi Sistem Nedir? Kısaca
Kaydi sistem, hisse senedi ve diğer sermaye piyasası araçlarının fiziki belge yerine elektronik ortamda, hak sahibi bazında kayıt altına alınarak izlendiği sistemdir; Türkiye'de MKK tarafından yürütülür.
Kaydi sistem, hisse senedi, tahvil, fon payı gibi sermaye piyasası araçlarının kâğıt belge olarak basılmak yerine elektronik kayıtlarla, hak sahibinin adına izlendiği sistemdir. Türkiye'de bu kayıtları Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) tutar.
Kaydi sistem nedir?
Eskiden paylar basılı senetlerle temsil edilir; kaybolma, çalınma ve sahtecilik riski taşırdı. Kaydileştirme ile borsada işlem gören paylar elektronik kayda dönüştürüldü. Artık bir payın kime ait olduğu MKK sistemindeki hesap kayıtlarından anlaşılır.
Nasıl çalışır?
- Aracı kurumda hesap açtığında MKK'da da senin adına bir alt hesap tanımlanır.
- Hisse aldığında, takas tamamlanınca paylar MKK kayıtlarında senin hesabına geçer.
- Temettü, bedelsiz pay gibi haklar bu kayıtlar üzerinden hak sahiplerine dağıtılır.
- Genel kurula katılım ve oy hakkı kullanımı da kayıtlara göre belirlenir.
Yatırımcıya faydaları
| Fayda | Açıklama |
|---|---|
| Güvenlik | Kaybolma ya da sahtecilik riski büyük ölçüde ortadan kalkar |
| Şeffaflık | Varlıklarını bağımsız olarak izleyebilirsin |
| Hız | Takas ve hak kullanımı elektronik olarak yapılır |
Nelere dikkat etmeli?
Varlıklarını yalnızca aracı kurumun ekranından değil, MKK'nın e-YATIRIMCI hizmeti üzerinden de düzenli olarak kontrol et. Aracı kurum kayıtları ile MKK kayıtları arasında fark görürsen hemen kuruma ve gerekirse SPK'ya bildir. Fiziki olarak elinde eski hisse senedi varsa, kaydileştirme ve hak durumunu ilgili şirket ya da MKK'dan araştırabilirsin.
Sıkça Sorulan Sorular
Kaydi sistemde hisselerim aracı kurum batarsa ne olur?
Paylar MKK'da senin adına alt hesapta kayıtlı olduğundan kurumun kendi varlıklarından ayrı izlenir. Bu yapı, varlıklarının başka bir kuruma aktarılmasını kolaylaştırır.
Elimde eski kâğıt hisse senedi var, ne yapmalıyım?
Eski basılı senetlerin durumu şirketten şirkete farklılık gösterebilir. İlgili şirketin yatırımcı ilişkileri birimine ve MKK'ya başvurarak hak durumunu öğrenebilirsin.