İçeriğe geç
parazade
Vergi & Muhasebe

Kıst Amortisman Nedir?

İngilizce: Pro-Rata Depreciation

Yayın: · Son güncelleme:

Bu bilgi Ekim 2026 itibarıyla günceldir. Oran, limit ve mevzuat değişebilir; işlem yapmadan önce resmî kaynaktan kontrol edin.

Kıst Amortisman Nedir? Kısaca

Kıst amortisman, bir varlık için ilk yılda tam yıllık değil, kullanılan ay sayısına göre orantılı amortisman ayrılmasıdır. Vergi mevzuatında binek otomobilleri için uygulanır.

Kıst Amortisman nedir?
İçindekiler
  1. Kıst amortisman nedir?
  2. Ne zaman uygulanır?
  3. Örnek
  4. Nelere dikkat etmeli?

Kıst amortisman nedir?

Kıst amortisman, amortismanın yılın tamamı için değil, varlığın işletmede bulunduğu süre için ayrılmasıdır. "Kıst" kelimesi pay ya da kısım anlamına gelir. Varlık hangi ayda alınırsa alınsın tam yıl amortisman ayrılması genel kuraldır; kıst amortisman bu kuralın istisnasıdır.

Ne zaman uygulanır?

Vergi Usul Kanunu'na göre bilanço esasına göre defter tutan mükellefler binek otomobilleri için amortismanı alım yılında kıst olarak ayırır. Alım yılında ayrılamayan kısım, faydalı ömrün son yılında gider yazılır. Diğer varlıklarda ise amortisman kural olarak tam yıl üzerinden hesaplanır.

Örnek

Örneğin bir şirket eylül ayında 1.200.000 TL'ye bir binek otomobil alsın ve faydalı ömür 5 yıl olsun. Normal yöntemde yıllık amortisman 240.000 TL'dir. Otomobil yılın 4 ayında işletmede bulunduğu için ilk yıl 240.000 x 4 / 12 = 80.000 TL ayrılır. Kalan 160.000 TL ise amortisman süresinin sonunda, kanunun öngördüğü son yılda gider yazılır.

Nelere dikkat etmeli?

Binek otomobillerinin gider ve amortismanlarının vergi matrahından indirimi ayrıca sınırlandırılmış olabilir. Bu sınırlar ve otomobilin hangi tutar üzerinden amortismana tabi tutulacağı her yıl güncellenir; güncel tutarları GİB'in binek otomobil rehberinden kontrol edin.

Kıst amortisman muhasebe standartlarında da benzer bir mantıkla kullanılır. Finansal raporlama için tüm varlıklarda aylık amortisman ayıran bir işletme, vergi hesabında yalnız kanunun öngördüğü durumlarda kıst uygular; bu farkı ayrıca izlemek gerekir.

Sıkça Sorulan Sorular

Kıst amortisman tüm varlıklara uygulanır mı?

Hayır, vergi mevzuatında kıst amortisman binek otomobilleri için öngörülmüştür. Diğer varlıklarda alım hangi ayda yapılırsa yapılsın tam yıl amortisman ayrılır.

Kıst amortismanın kalan kısmı ne olur?

Alım yılında ayrılamayan tutar kaybolmaz. Faydalı ömrün son yılında gider olarak dikkate alınır.

İlgili terimler

Amortisman Oranları(Depreciation Rates)Amortisman oranları, bir duran varlığın maliyetinin her yıl hangi yüzdesinin gider yazılacağını gösteren oranlardır. Türkiye'de oranlar GİB'in yayımladığı faydalı ömür listesine göre belirlenir.Fevkalade Amortisman(Extraordinary Depreciation)Fevkalade amortisman, afet, kaza ya da teknolojik gelişme gibi olağanüstü nedenlerle değerini normalden hızlı kaybeden varlıklar için olağan oranların üstünde amortisman ayrılmasıdır. Vergi Usul Kanunu'nda düzenlenmiştir.Amortismana Tabi İktisadi Kıymet(Depreciable Asset)Amortismana tabi iktisadi kıymet, işletmede bir yıldan fazla kullanılan ve yıpranma, aşınma ya da değer kaybına uğrayan varlıklardır. Bina, makine, taşıt, demirbaş ve bazı haklar bu kapsamdadır; maliyetleri amortisman yoluyla gider yazılır.Normal Amortisman(Straight-Line Depreciation)Normal amortisman, bir duran varlığın amortismana tabi tutarının faydalı ömrü boyunca her yıl eşit paylar hâlinde gider yazıldığı amortisman yöntemidir; doğrusal ya da eşit tutarlı amortisman olarak da bilinir.Amortisman(Depreciation)Amortisman, bina, makine, taşıt gibi uzun süre kullanılan varlıkların zamanla yıpranması ve değer kaybetmesi nedeniyle maliyetlerinin faydalı ömürleri boyunca gidere dağıtılmasıdır.Vergi Usul Kanunu(Tax Procedure Law)Vergi Usul Kanunu (VUK), 213 sayılı kanundur ve tüm vergilerin tarh, tebliğ, tahakkuk süreçlerini, defter tutma ve belge düzenini, değerleme kurallarını ve vergi cezalarını düzenleyen temel usul kanunudur.Sınırlandırılmış(Delimited)Sınırlandırılmış, Excel'de alanların virgül, noktalı virgül, sekme ya da boşluk gibi bir ayırıcı işaretle birbirinden ayrıldığı metin verisini ifade eder. Metni Sütunlara Dönüştür sihirbazında ve CSV içe aktarırken seçilen veri türüdür.Finansal Raporlama(Financial Reporting)Finansal raporlama, bir işletmenin finansal durumunu, performansını ve nakit akışlarını belirli standartlara göre hazırlanmış bilanço, gelir tablosu, nakit akış tablosu ve dipnotlar aracılığıyla yatırımcı, kredi veren ve diğer paydaşlara sunma sürecidir.