M Harfiyle Başlayan Terimler
Kısaca
M harfiyle başlayan 25 finans, borsa, kripto para ve yapay zeka teriminin listesi. Her terimin sayfasında kısa tanım, örnek ve ilgili kavramlar yer alır.
Terimler
MACD(Moving Average Convergence Divergence)MACD (Hareketli Ortalama Yakınsama Iraksama), iki üssel hareketli ortalama arasındaki farkı izleyerek fiyattaki trendin yönünü ve momentumun gücünü göstermeye çalışan bir teknik analiz göstergesidir.MainnetMainnet (ana ağ), bir blokzincir projesinin test aşamasını tamamlayıp gerçek ekonomik değeri olan coin ve tokenlarla, herkesin kullanımına açık biçimde çalışan canlı ağıdır.Makine Öğrenmesi(Machine Learning)Makine öğrenmesi, bilgisayarların açıkça programlanmadan, örnek verilerdeki kalıpları öğrenerek tahmin veya karar üretmesini sağlayan yapay zekâ dalıdır.Maksimum Arz(Maximum Supply)Maksimum arz (maximum supply), bir kripto paranın ya da tokenın protokol kurallarına göre hiçbir zaman aşılamayacak toplam birim sayısıdır; bazı varlıklarda böyle bir üst sınır hiç tanımlanmamıştır.Maliye Politikası(Fiscal Policy)Maliye politikası, devletin ekonomik büyüme, istihdam ve fiyat istikrarı gibi hedeflere ulaşmak için vergi, kamu harcamaları ve borçlanma araçlarını kullanarak aldığı kararların bütünüdür.MasternodeMasternode, bazı blokzincir ağlarında belirli miktarda coin'i teminat olarak kilitleyen ve karşılığında anlık işlem, gizlilik ya da yönetişim gibi ek hizmetler sunan özel tam düğümdür. Hizmeti karşılığında ağdan ödül alır.MemecoinMemecoin, değeri çoğunlukla bir internet şakası, maskot ya da topluluk ilgisi üzerine kurulan, belirgin bir teknik kullanım alanı bulunmayan ve fiyatı aşırı oynak olan kripto para ya da tokendır.MempoolMempool (memory pool, bellek havuzu), bir blokzincir ağına gönderilmiş ama henüz bir bloğa eklenerek onaylanmamış işlemlerin, ağdaki düğümlerde geçici olarak bekletildiği alandır.Merkeziyetsizlik(Decentralization)Merkeziyetsizlik (decentralization), bir ağın ya da sistemin kontrolünün, karar alma yetkisinin ve verilerinin tek bir kişi ya da kurumda toplanmayıp çok sayıda bağımsız katılımcıya dağıtılmasıdır.Merkeziyetsiz Borsa(Decentralized Exchange)Merkeziyetsiz borsa (DEX), kripto varlıkların aracı bir şirket olmadan, akıllı sözleşmeler aracılığıyla doğrudan kullanıcıların kendi cüzdanlarından takas edildiği alım satım protokolüdür.Merkeziyetsiz Uygulama(Decentralized Application)Merkeziyetsiz uygulama (dApp), arka uç mantığı tek bir şirketin sunucusu yerine blokzincir üzerindeki akıllı sözleşmelerde çalışan ve kullanıcıların kripto cüzdanlarıyla bağlanarak etkileşime girdiği uygulamadır.Merkezi Borsa(Centralized Exchange)Merkezi borsa (CEX), kullanıcıların kripto varlıkları bir şirket aracılığıyla alıp sattığı, emirlerin şirketin emir defterinde eşleştiği ve varlıkların çoğunlukla platformun saklamasında tutulduğu kripto alım satım platformudur.Merkezi Kayıt Kuruluşu(Central Registry Agency)Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK), Türkiye'de kaydileştirilmiş sermaye piyasası araçlarını ve bunlara bağlı hakları hak sahibi bazında elektronik ortamda kayıt altında tutan merkezi saklama kuruluşudur.Merkez Bankası(Central Bank)Merkez bankası, bir ülkenin para politikasını yürüten, banknot ihraç eden ve finansal sistemin istikrarını gözeten kamu kurumudur. Türkiye'de bu görevi Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) üstlenir.Merkez Bankası Dijital Parası(Central Bank Digital Currency)Merkez bankası dijital parası (CBDC), bir ülkenin merkez bankası tarafından ihraç edilen, ulusal para biriminin dijital biçimi olan ve doğrudan merkez bankasının yükümlülüğü sayılan para türüdür.Merkle Ağacı(Merkle Tree)Merkle ağacı (Merkle tree), çok sayıda verinin hash değerlerini ikişer ikişer birleştirerek tek bir kök hash değerine indiren ve herhangi bir verinin bu kümeye ait olduğunu az veriyle doğrulamayı sağlayan veri yapısıdır.Metinden Görsele(Text to Image)Metinden görsele (text to image), kullanıcının yazdığı bir metin açıklamasını (prompt) yorumlayarak yapay zekâ ile sıfırdan resim, illüstrasyon ya da fotoğraf benzeri görsel üreten teknolojidir. Çoğu güncel sistem difüzyon modellerine dayanır.Metinden Sese(Text to Speech)Metinden sese (TTS), yazılı metni yapay zekâ ile insan konuşmasına benzeyen sesli çıktıya dönüştüren teknolojidir; sesli asistanlarda, sesli kitaplarda ve erişilebilirlik araçlarında kullanılır.Metinden Videoya(Text to Video)Metinden videoya (text to video), yazılı bir açıklamadan (prompt) yola çıkarak yapay zekâ ile hareketli görüntü, yani video klip üreten teknolojidir. Görsel üretimine zaman boyutunu ekler ve kareler arası tutarlılık gerektirir.Metin Parçalama(Chunking)Metin parçalama (chunking), uzun belgeleri arama ve yapay zekâ sistemlerinde işlenebilmesi için anlamlı, küçük parçalara bölme işlemidir. Özellikle RAG sistemlerinde doğru bilginin bulunup modele verilmesinde kritik rol oynar.Mevduat(Deposit)Mevduat, bireylerin ya da şirketlerin bankaya yatırdığı ve istendiğinde ya da belirli bir vadenin sonunda geri alınabilen paradır. Vadeli ve vadesiz olmak üzere iki temel türü vardır.Model Context ProtocolModel Context Protocol (MCP), yapay zekâ uygulamalarının dış araçlara, veri kaynaklarına ve hizmetlere ortak bir yöntemle bağlanmasını sağlayan açık bir standarttır. Anthropic tarafından 2024 sonunda tanıtılmış, sonra Linux Foundation çatısına devredilmiştir.Model Değerlendirme(Model Evaluation)Model değerlendirme (model evaluation), bir yapay zekâ modelinin belirli bir görevdeki başarısını, güvenilirliğini, adaletini ve güvenliğini; test verileri, metrikler, karşılaştırma testleri ve insan incelemesiyle ölçme sürecidir.Model Parametresi(Model Parameter)Model parametresi, bir yapay zekâ modelinin eğitim sırasında veriden öğrendiği ağırlık ve sapma değerleridir; modelin bilgisi ve davranışı bu sayılarda saklanır.Mum Grafik(Candlestick Chart)Mum grafik, her zaman dilimindeki açılış, kapanış, en yüksek ve en düşük fiyatı tek bir mum şeklinde gösteren ve fiyat hareketini bir bakışta okumayı kolaylaştıran grafik türüdür.
0