İçeriğe geç
parazade
Borsa

Kredili İşlem Nedir?

İngilizce: Margin Trading

Yayın: · Son güncelleme:

Kredili İşlem Nedir? Kısaca

Kredili işlem, yatırımcının aracı kurumdan kredi kullanarak kendi parasından daha büyük tutarda menkul kıymet almasıdır. Alınan paylar teminat olarak tutulur; kazanç da kayıp da büyür.

Kredili İşlem nedir?
İçindekiler
  1. Kredili işlem nasıl işler?
  2. Örnek
  3. Kredili işlemin riskleri

Kredili işlem, aracı kurumun verdiği krediyle menkul kıymet satın alma işlemidir. İngilizcede margin trading olarak bilinir. Yatırımcı kendi parasının (özkaynağının) yanı sıra borç kullanarak pozisyonunu büyütür; bu da işlemi kaldıraçlı hâle getirir.

Kredili işlem nasıl işler?

Aracı kurumla kredili işlem sözleşmesi imzalanır ve hesaba bir kredi limiti tanımlanır. Satın alınan paylar krediye teminat olarak tutulur. Kullanılan kredi için faiz ödenir. Hesaptaki özkaynağın, toplam pozisyona göre belirli bir oranın altına düşmemesi gerekir. Bu oranlar ve hangi payların kredili işleme konu olabileceği SPK düzenlemeleri ve aracı kurum politikalarıyla belirlenir; güncel koşulları aracı kurumundan öğrenmelisin.

Örnek

Varsayımsal olarak 10.000 TL'n var ve 10.000 TL kredi kullanarak 20.000 TL'lik hisse aldın.

  • Hisse yüzde 10 yükselirse pozisyon 22.000 TL olur; faiz hariç kazancın 2.000 TL, yani kendi paranın yüzde 20'si.
  • Hisse yüzde 10 düşerse pozisyon 18.000 TL olur; faiz hariç kaybın 2.000 TL, yani kendi paranın yüzde 20'si.

Kredili işlemin riskleri

  • Büyüyen zarar: Kayıplar kendi paranla değil, toplam pozisyonla orantılı olarak oluşur.
  • Teminat açığı: Fiyat düşerse teminat tamamlama çağrısı gelir; zamanında karşılanmazsa aracı kurum paylarını satabilir.
  • Faiz maliyeti: Pozisyon tutulduğu sürece faiz işler ve getiriyi azaltır.
  • Ani düşüşler: Taban serilerinde satış yapılamaması, zararı beklenenin üzerine çıkarabilir.

Kredili işlem, riskleri iyi anlayan ve kaybı göze alabilen yatırımcılar için uygundur.

Sıkça Sorulan Sorular

Kredili işlemde paramın tamamını kaybedebilir miyim?

Evet. Fiyat sert düşerse özkaynağın tamamen eriyebilir; hatta zorunlu satışlar yeterli olmazsa aracı kuruma borçlu kalabilirsin.

Kredili işlem faizi nasıl hesaplanır?

Faiz, kullanılan kredi tutarı ve süresi üzerinden aracı kurumun belirlediği oranla hesaplanır. Oranlar kurumdan kuruma değişir, sözleşmeden kontrol etmelisin.

İlgili terimler

Kaldıraç(Leverage)Kaldıraç, yatırımcının borç ya da türev ürünler aracılığıyla kendi sermayesinden daha büyük bir pozisyon açabilmesidir. Kazançları büyütebildiği gibi kayıpları da aynı oranda büyütür.Teminat Tamamlama Çağrısı(Margin Call)Teminat tamamlama çağrısı (margin call), kaldıraçlı ya da kredili bir hesapta teminat belirlenen seviyenin altına düştüğünde aracı kurumun yatırımcıdan ek teminat istemesidir. Karşılanmazsa pozisyonlar kapatılabilir.Açığa Satış(Short Selling)Açığa satış, yatırımcının sahip olmadığı payları ödünç alarak satması ve daha sonra daha düşük fiyattan geri alıp iade etmeyi hedeflemesidir. Fiyat düşüşünden kazanç amaçlar ama kayıp riski teorik olarak sınırsızdır.Aracı Kurum(Brokerage Firm)Aracı kurum, Sermaye Piyasası Kurulu'ndan izin alarak yatırımcıların hisse, tahvil, fon ve türev ürün alım satım emirlerini borsaya ileten ve yatırım hizmetleri sunan şirkettir.Faiz(Interest)Faiz, borç verilen ya da bir süre kullanıma bırakılan paranın karşılığında ödenen bedeldir. Borç alan için bir maliyet, para yatıran için bir getiridir ve genellikle yıllık yüzde oran olarak ifade edilir.Risk Profili(Risk Profile)Risk profili, bir yatırımcının mali durumu, yatırım süresi, bilgi ve deneyimi ile kayıplara katlanma isteği birlikte değerlendirilerek ne kadar risk alabileceğini gösteren kişisel değerlendirmedir.

İlgili yazılar