İçeriğe geç
parazade
Kripto

Kripto Saklama Hizmeti Nedir?

İngilizce: Crypto Custody

Yayın: · Son güncelleme:

Kripto Saklama Hizmeti Nedir? Kısaca

Kripto saklama hizmeti (crypto custody), kripto varlıklara erişimi sağlayan özel anahtarların bir kuruluş tarafından müşteri adına güvenli biçimde tutulması ve yönetilmesidir.

Kripto Saklama Hizmeti nedir?
İçindekiler
  1. Saklama türleri
  2. Neden önemli?
  3. Riskler
  4. Türkiye'de durum

Kripto saklama hizmeti, kripto varlıkların asıl sahibinin yerine bir kurumun bu varlıklara ait özel anahtarları koruması anlamına gelir. Kripto parada varlığın kontrolü, özel anahtarı elinde tutan kişidedir. Anahtarı kim tutuyorsa varlığı da fiilen o yönetir.

Saklama türleri

Tür Anahtarı kim tutar? Örnek
Kendi kendine saklama Kullanıcı Donanım cüzdanı, kendi yönettiğin cüzdan
Emanetçi (custodial) saklama Hizmet sağlayıcı Merkezi borsa hesabı, kurumsal saklayıcı
Paylaşımlı saklama Birden fazla taraf Çoklu imza, anahtar paylaşımlı çözümler

Kurumsal saklayıcılar genellikle soğuk cüzdan depolama, çoklu imza, erişim yetkisi ayrımı ve sigorta gibi önlemler kullanır.

Neden önemli?

Bireyler için saklama hizmeti, anahtarı kaybetme ya da çaldırma riskini azaltabilir. Fonlar ve şirketler gibi kurumsal yatırımcılar ise mevzuat ve iç kontrol gereklilikleri nedeniyle profesyonel saklama hizmetine ihtiyaç duyar.

Riskler

  • Karşı taraf riski: Saklayıcı iflas eder, saldırıya uğrar ya da varlıkları kötüye kullanırsa erişim sorunu yaşayabilirsin.
  • Erişim kısıtlaması: Hesap dondurma ya da çekim sınırlamaları uygulanabilir.

"Anahtarı sende olmayan coin senin değildir" sözü, bu riski anlatmak için kripto topluluğunda sık kullanılır.

Türkiye'de durum

Türkiye'de kripto varlık saklama hizmeti veren kuruluşlar, Sermaye Piyasası Kanunu kapsamında kripto varlık hizmet sağlayıcısı olarak Sermaye Piyasası Kurulu'nun düzenleme ve denetim alanına alınmıştır. Bir hizmeti kullanmadan önce kurumun yetkili olup olmadığını SPK'nın güncel listelerinden kontrol et.

Sıkça Sorulan Sorular

Borsada coin tutmak saklama hizmeti mi?

Evet, merkezi bir borsada tuttuğun kripto varlıklar genellikle borsanın kontrolündeki cüzdanlarda saklanır. Bu durumda özel anahtarlar sende değil borsadadır.

Kendi kendine saklama daha mı güvenli?

Karşı taraf riskini ortadan kaldırır, ancak tüm sorumluluk sana geçer. Kurtarma ifadesini kaybedersen varlıklarına erişimi kalıcı olarak kaybedebilirsin.

İlgili terimler

Özel Anahtar(Private Key)Özel anahtar (private key), bir kripto cüzdanındaki varlıkları harcama yetkisi veren gizli ve çok büyük bir sayıdır; işlemleri dijital olarak imzalamaya yarar ve bilen herkes o cüzdandaki varlıkları transfer edebilir.Soğuk Cüzdan(Cold Wallet)Soğuk cüzdan (cold wallet), kripto varlıklara ait özel anahtarları internete bağlı olmayan bir ortamda saklayan cüzdan türüdür; çevrimiçi saldırılara karşı daha iyi koruma sağlar ve uzun vadeli saklama için tercih edilir.Çoklu İmza(Multisignature)Çoklu imza (multisignature, multisig), bir kripto cüzdanından işlem yapılabilmesi için tek bir özel anahtar yerine, önceden belirlenmiş sayıda farklı anahtarın imzasının gerekli olduğu güvenlik düzenidir.Kripto Varlık Hizmet Sağlayıcı(Crypto Asset Service Provider)Kripto varlık hizmet sağlayıcı, Türkiye'de 7518 sayılı Kanun'la tanımlanan; kripto varlık alım satım platformlarını, saklama hizmeti veren kuruluşları ve mevzuatla belirlenen diğer kurumları kapsayan, SPK iznine tabi kuruluştur.Merkezi Borsa(Centralized Exchange)Merkezi borsa (CEX), kullanıcıların kripto varlıkları bir şirket aracılığıyla alıp sattığı, emirlerin şirketin emir defterinde eşleştiği ve varlıkların çoğunlukla platformun saklamasında tutulduğu kripto alım satım platformudur.Mikro Ödeme(Micropayment)Mikro ödeme, genellikle bir kuruşun altına kadar inebilen çok küçük tutarlı ödemelerdir; kriptoda bu ödemeler ödeme kanalları ve Lightning Network gibi düşük ücretli katman 2 çözümleriyle mümkün hâle getirilmeye çalışılır.