İçeriğe geç
parazade
Finans

Kambiyo Senedi Nedir?

İngilizce: Bill of Exchange

Yayın: · Son güncelleme:

Kambiyo Senedi Nedir? Kısaca

Kambiyo senedi, Türk Ticaret Kanunu'nda düzenlenen, belirli şekil şartlarına sahip ve kambiyo hukukuna özgü kurallara tabi kıymetli evraktır. Türk hukukunda üç kambiyo senedi vardır: poliçe, bono (emre muharrer senet) ve çek.

Kambiyo Senedi nedir?
İçindekiler
  1. Kambiyo senedi nedir?
  2. Ortak özellikleri
  3. Nelere dikkat etmeli?

Kambiyo senedi, bir para alacağını belgeleyen ve ciro yoluyla el değiştirebilen özel bir kıymetli evrak türüdür. Adında "kambiyo" geçse de döviz işlemleriyle doğrudan ilgisi yoktur; ticari hayatta ödeme ve kredi aracı olarak kullanılır.

Kambiyo senedi nedir?

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu, üç senedi kambiyo senedi olarak düzenler:

Senet Taraflar Temel işlevi
Poliçe Düzenleyen, muhatap, lehtar Düzenleyenin, muhataba belirli bir tutarı lehtara ödemesi için verdiği emir
Bono Düzenleyen (borçlu), lehtar Düzenleyenin belirli bir tarihte ödeme vaadi
Çek Düzenleyen, banka, lehtar Bankaya, hesaptan ödeme yapılması talimatı

Gündelik dilde "senet" denildiğinde çoğunlukla bono kastedilir.

Ortak özellikleri

  • Şekil şartları: Kanunda sayılan zorunlu unsurlar (ör. senedin adı, kayıtsız şartsız ödeme vaadi veya emri, tutar, düzenleme tarihi, imza) eksikse belge kambiyo senedi niteliğini kaybedebilir.
  • Ciro edilebilirlik: Arkasına yazılan ciroyla başka kişilere devredilebilir.
  • Müteselsil sorumluluk: Senede imza atan herkes, ödemeden birlikte sorumlu olabilir.
  • Kambiyo takibi: Ödenmediğinde, alacaklı genel icra yollarına göre daha hızlı işleyen "kambiyo senetlerine özgü haciz yolu" ile takip başlatabilir.

Nelere dikkat etmeli?

  • Senedi imzalamadan önce tutarı, vadeyi ve lehtarı dikkatle kontrol et; boş senet imzalama.
  • Ciro ya da aval (kefil) olarak attığın imza, seni de borçtan sorumlu kılabilir.
  • Vadesinde ödenmeyen senetler protesto edilebilir ve kredi notunu olumsuz etkileyebilir.
  • Şekil şartları ve zamanaşımı süreleri teknik olduğundan anlaşmazlıklarda bir hukukçuya danış.

Varsayımsal örnek: Bir esnaf, toptancıdan aldığı mal için üç ay vadeli bono verir; toptancı bu bonoyu kendi tedarikçisine ciro ederek ödemede kullanabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Kambiyo senetleri nelerdir?

Türk Ticaret Kanunu'na göre kambiyo senetleri poliçe, bono ve çektir. Her birinin kendine özgü şekil şartları vardır.

Kambiyo senedi ödenmezse ne olur?

Alacaklı, kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla icra takibi başlatabilir. Bu yol, genel icra takibine göre daha hızlı sonuç alınmasını sağlayabilir.

İlgili terimler

Çek(Check)Çek, bir kişinin (keşideci) bankasına, hesabındaki paradan belirli bir tutarı çeki ibraz eden kişiye ya da çekte adı yazılı lehtara ödemesi için verdiği yazılı ve kayıtsız şartsız ödeme talimatıdır.Bono(Promissory Bond)Bono, düzenleyenin belirli bir tutarı belirli bir vadede, senette adı yazılı kişiye ya da onun emrettiği kişiye kayıtsız şartsız ödeyeceğini vaat ettiği kambiyo senedidir. Emre yazılı senet olarak da bilinir.Senet(Promissory Note)Senet, en genel anlamıyla bir borcu ya da hakkı gösteren yazılı belgedir. Günlük ticari dilde ise çoğunlukla, düzenleyenin belirli bir tarihte belirli bir tutarı ödeyeceğini vaat ettiği emre yazılı senet, yani bono kastedilir.Kambiyo Takibi(Bill Enforcement)Kambiyo takibi, çek, bono ve poliçe gibi kambiyo senetlerine dayanan alacaklar için İcra ve İflas Kanunu'nda düzenlenen, genel haciz yoluna göre daha hızlı işleyen özel bir haciz yoluyla icra takibidir.Kambiyo(Foreign Exchange)Kambiyo, bir ülkenin parasının başka bir ülkenin parasıyla değiştirilmesi ve dövizle yapılan ödeme, transfer ve alım satım işlemlerinin genel adıdır. Bankacılıkta döviz işlemlerinin yürütüldüğü bölüme de kambiyo servisi denir.Lehtar(Beneficiary)Lehtar, bir sigorta poliçesi, çek, akreditif ya da teminat mektubu gibi bir belgede ödemenin kendisine yapılacağı belirtilen kişi veya kurumdur. Kısaca, bir hakkın ya da ödemenin lehine düzenlendiği taraftır.