Karşılıksız Çek Nedir?
İngilizce: Bounced Check
Yayın: · Son güncelleme:
Karşılıksız Çek Nedir? Kısaca
Karşılıksız çek, ibraz süresi içinde bankaya sunulduğunda düzenleyenin hesabında yeterli para bulunmadığı için kısmen ya da tamamen ödenemeyen ve banka tarafından üzerine karşılıksız olduğu yazılan çektir.
Karşılıksız çek, ticarette en sık karşılaşılan sorunlardan biridir. Çeki tahsil etmek isteyen hamil bankaya gittiğinde, düzenleyenin hesabında çek bedelini karşılayacak para olmadığı ortaya çıkar.
Karşılıksız çek nedir?
Çek süresi içinde bankaya ibraz edildiğinde hesapta yeterli bakiye yoksa banka, çekin arkasına ya da ayrı bir belgeye "karşılıksızdır" işlemini yapar. Hesapta çek bedelinin bir kısmı varsa hamil kısmi ödemeyi kabul edebilir; kalan kısım için karşılıksızlık işlemi yapılır.
Karekodlu çeklerde, çek karşılıksız çıktığında bankanın kanunda belirlenen bir tutara kadar ödeme yükümlülüğü vardır. Bu tutar zaman içinde değişebildiğinden güncel değeri resmî kaynaktan kontrol et.
Sonuçları nelerdir?
5941 sayılı Çek Kanunu'na göre:
- Adli para cezası: Hamilin şikâyeti üzerine, karşılıksız çıkan her çek yaprağı için düzenleyene adli para cezası verilir. Ceza, çekin karşılıksız kalan tutarından az olamaz.
- Çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağı: Mahkeme ayrıca çek yasağı kararı verir.
- Etkin pişmanlık: Çek bedeli kanunda öngörülen faiziyle birlikte ödenirse dava düşebilir ya da mahkûmiyetin sonuçları ortadan kalkabilir.
Karşılıksız çek kaydı, kredi değerlendirmelerinde de olumsuz bir bilgi olarak dikkate alınır.
Hamil ne yapabilir?
Hamil; savcılığa şikâyette bulunabilir, kambiyo senetlerine özgü icra takibi başlatabilir ve çekteki cirantalara da başvurabilir. Bu hakları kullanmak için ibraz süresine uymak önemlidir.
Nelere dikkat etmeli?
Çek düzenliyorsan, vade günü hesabında yeterli para bulunacağından emin olmadan çek verme. Çek alıyorsan düzenleyenin ödeme geçmişini ve çek bilgilerini kontrol et. Kanundaki yaptırımlar zaman içinde değiştirildiği için güncel durumu resmî mevzuattan takip etmek gerekir.
Sıkça Sorulan Sorular
Karşılıksız çekte hapis cezası var mı?
Yürürlükteki Çek Kanunu'na göre karşılıksız çek için doğrudan hapis değil adli para cezası ve çek yasağı öngörülür. Ancak ödenmeyen adli para cezası kanundaki koşullarla hapse çevrilebilir; güncel düzenlemeyi resmî mevzuattan kontrol et.
Karşılıksız çek bedelini sonradan ödersem ne olur?
Çek bedeli kanunda öngörülen faiziyle birlikte ödenirse etkin pişmanlık hükümleri uygulanabilir. Bu durumda dava düşebilir ya da verilmiş cezanın sonuçları ortadan kalkabilir.