İçeriğe geç
parazade
Vergi & Muhasebe

Kişilik Kavramı Nedir?

İngilizce: Entity Concept

Yayın: · Son güncelleme:

Bu bilgi Ekim 2026 itibarıyla günceldir. Oran, limit ve mevzuat değişebilir; işlem yapmadan önce resmî kaynaktan kontrol edin.

Kişilik Kavramı Nedir? Kısaca

Kişilik kavramı, işletmenin sahiplerinden, ortaklarından ve yöneticilerinden ayrı bir varlık olarak kabul edilmesidir. Muhasebe kayıtları yalnız işletmenin işlemlerini içerir, sahiplerin özel harcamalarını içermez.

Kişilik Kavramı nedir?
İçindekiler
  1. Kişilik kavramı nedir?
  2. Pratikte ne anlama gelir?
  3. Örnek
  4. Neden önemlidir?

Kişilik kavramı nedir?

Kişilik kavramı, işletmenin kendi başına bir birim sayılmasıdır. İşletmenin varlıkları, borçları ve işlemleri; sahibinin, ortaklarının ya da yöneticilerinin kişisel işlemlerinden ayrı tutulur. Bu kavram Türkiye'de uygulanan 12 temel muhasebe kavramından biridir.

Pratikte ne anlama gelir?

İşletme adına yapılan her harcama, işletmenin faaliyetiyle ilgiliyse kayda girer. Sahibin evinin kirası, aile alışverişi ya da kişisel tatili ise işletmenin defterinde yer almaz. Sahip işletmeye para koyduğunda bu sermaye artışı, para çektiğinde ise özel çekiliş ya da ortaklardan alacak olarak izlenir.

Bu ayrım şahıs işletmelerinde daha kolay bozulur, çünkü işletme hesabı ile kişisel hesap çoğu zaman aynı kişinin elindedir ve harcamalar karışabilir. Hukuken işletme ile sahip aynı kişi olsa bile muhasebe açısından iki ayrı hesap birimi vardır.

Örnek

Örneğin bir kuaför salonunun sahibi, işletmenin banka hesabından kendi evinin 18.000 TL'lik elektrik faturasını ödüyor. Bu tutar işletme gideri değildir. Doğru kayıt, ödemenin özel çekiliş hesabına yazılmasıdır. Gider yazılırsa hem kâr hem vergi matrahı olduğundan düşük görünür.

Neden önemlidir?

Ayrım yapılmazsa işletmenin gerçek kârlılığı görülemez. Vergi incelemesinde kişisel harcamalar gider olarak reddedilir ve ceza doğabilir. İşletme ile kişisel harcamalarınız için ayrı banka hesabı ve kart kullanmak, bu kavrama uymanın en pratik yoludur.

Sıkça Sorulan Sorular

Kişilik kavramı şahıs şirketlerinde de geçerli mi?

Evet. Hukuken işletme ile sahip aynı kişi olsa da muhasebede işletme ayrı bir birim kabul edilir. Sahibin özel harcamaları işletme gideri sayılmaz.

Ortağın şirketten çektiği para nasıl kaydedilir?

Limited ya da anonim şirkette bu tutar genellikle 131 Ortaklardan Alacaklar hesabına kaydedilir. Şahıs işletmesinde ise özel çekiliş olarak izlenir.

İlgili terimler

Muhasebe Kavramları(Accounting Concepts)Muhasebe kavramları, kayıtların ve finansal tabloların hangi varsayım ve ilkelere göre hazırlanacağını belirleyen temel kurallardır. Türkiye'de Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği 12 temel kavram sayar.Diğer Alacaklar(Other Receivables)Diğer alacaklar, işletmenin esas faaliyeti olan mal ve hizmet satışı dışında doğan alacaklarıdır. Ortaklara, personele ya da iştiraklere verilen borçlar bu grupta izlenir; kısa vadeliler 13 grubunda yer alır.Gider Yazma(Expensing)Gider yazma, işletmenin yaptığı bir harcamayı muhasebede o dönemin gideri olarak kaydedip kâr ve vergi matrahından düşmesidir. Bunun için harcamanın işle ilgili olması ve geçerli bir belgeye dayanması gerekir.Parayla Ölçülme Kavramı(Monetary Unit Concept)Parayla ölçülme kavramı, muhasebeye yalnız parayla ifade edilebilen işlemlerin kaydedilmesini ve tüm kayıtların ortak bir para birimiyle yapılmasını öngören temel muhasebe kavramıdır.Muhasebe(Accounting)Muhasebe, bir işletmenin para ile ölçülebilen ticari işlemlerini belgelere dayanarak kaydeden, sınıflandıran, özetleyen ve bilanço ile gelir tablosu gibi raporlar hâlinde ilgililere sunan bilgi sistemidir.Sermaye(Capital)Sermaye, bir işi kurmak ya da yürütmek için kullanılan para, makine, bina gibi kaynakların bütünüdür. Şirket hukukunda ise ortakların şirkete koymayı taahhüt ettiği ve esas sözleşmede yazılı olan tutarı anlatır.Alacak(Receivable)Alacak, bir kişinin ya da işletmenin bir başkasından para, mal veya hizmet talep etme hakkıdır; muhasebede ise hem bu hakkı gösteren varlık kalemini hem de bir hesabın sağ tarafını ifade eden kavramdır.Vergi Matrahı(Tax Base)Vergi matrahı, vergi oranının uygulandığı ve verginin hesaplanmasına esas alınan tutar ya da miktardır. Gelir vergisinde safi kazanç, KDV'de teslim bedeli gibi değerler matrahı oluşturur.