İçeriğe geç
parazade
Girişimcilik & İş Dünyası

Kârlılık Nedir?

İngilizce: Profitability

Yayın: · Son güncelleme:

Kârlılık Nedir? Kısaca

Kârlılık, bir işletmenin kullandığı kaynaklara ya da satışlarına göre ne oranda kâr ürettiğini gösteren ölçüdür. Kâr bir tutarı, kârlılık ise bu tutarın satışa, varlığa ya da sermayeye oranını ifade eder.

Kârlılık nedir?
İçindekiler
  1. Kârlılık nedir?
  2. Nasıl ölçülür?
  3. Kârlılık nasıl artırılır?

Kârlılık nedir?

Kârlılık, bir işin harcadığı para ve emeğe kıyasla ne kadar kazandırdığını gösteren ölçüdür. Kâr bir tutardır; kârlılık ise bu tutarın bir başka büyüklüğe oranıdır. İki işletme aynı kârı elde edebilir ama daha az satış ya da sermayeyle bu kârı üreten daha kârlıdır.

Nasıl ölçülür?

En sık kullanılan oranlar şunlardır:

Oran Hesap
Brüt kâr marjı Brüt kâr / Net satışlar
Faaliyet kâr marjı Faaliyet kârı / Net satışlar
Net kâr marjı Net kâr / Net satışlar
Özsermaye kârlılığı Net kâr / Özsermaye

Varsayımsal bir örnek: Yılda 1.000.000 TL satış yapan bir kafe tüm giderler ve vergiler sonrası 80.000 TL kazanıyorsa net kâr marjı yüzde 8'dir. Aynı kafe 400.000 TL özsermayeyle çalışıyorsa özsermaye kârlılığı yüzde 20 olur.

Kârlılık nasıl artırılır?

Temelde üç yol vardır: fiyatı yükseltmek, maliyeti düşürmek ya da satış karmasını kâr marjı yüksek ürünlere kaydırmak. Hangisinin uygun olduğu, müşterinin fiyat hassasiyetine ve rakiplere bağlıdır.

Hızlı büyüyen girişimlerde kârlılık bir süre bilinçli olarak ertelenebilir. Ancak birim başına ekonominin, yani her müşteriden kazanılan tutarın edinme maliyetini aşması gerekir. İlk adım olarak ürün ya da hizmet bazında kâr marjı tablosu çıkarın; kâr getirmeyen kalemler çoğu zaman bu tabloda görünür hâle gelir.

Sıkça Sorulan Sorular

Kâr ile kârlılık arasındaki fark nedir?

Kâr, gelirden giderler düşüldükten sonra kalan tutardır. Kârlılık ise bu tutarın satışa, varlığa ya da sermayeye oranıdır ve işletmeleri karşılaştırmayı sağlar.

Kârlı şirketin nakdi bitebilir mi?

Evet, bitebilir. Satışlar vadeli yapılıyor ve tahsilat gecikiyorsa şirket kâğıt üzerinde kârlıyken nakit sıkıntısı yaşayabilir.

İlgili terimler

Kâr Marjı(Profit Margin)Kâr marjı, bir işletmenin satışlarından (hasılatından) ne kadarının kâr olarak kaldığını yüzde olarak gösteren orandır. Brüt, faaliyet ve net kâr marjı olarak farklı düzeylerde hesaplanır.Net Kâr(Net Profit)Net kâr, bir şirketin belirli bir dönemdeki tüm gelirlerinden satış maliyeti, faaliyet giderleri, finansman giderleri ve vergiler dahil bütün giderler düşüldükten sonra kalan kârdır.Brüt Kâr(Gross Profit)Brüt kâr, bir işletmenin satış gelirlerinden (hasılattan) satılan mal ya da hizmetin doğrudan maliyeti düşüldükten sonra kalan tutardır. Faaliyet giderleri, faiz ve vergi öncesi ilk kârlılık düzeyidir.Özsermaye Kârlılığı(Return on Equity)Özsermaye kârlılığı (ROE), bir şirketin net kârının özkaynaklarına oranıdır. Ortakların şirkete koyduğu ve şirkette biriken sermayenin ne kadar verimli kâra dönüştüğünü gösterir.Faaliyet Kârı(Operating Profit)Faaliyet kârı, işletmenin asıl faaliyetlerinden elde ettiği kârdır. Brüt kârdan pazarlama, satış, genel yönetim ve araştırma geliştirme gibi faaliyet giderleri düşülerek bulunur; faiz ve vergi gibi kalemler henüz hesaba katılmaz.Stratejik Ortaklık(Strategic Partnership)Stratejik ortaklık, iki ya da daha fazla bağımsız şirketin ortak bir hedef için kaynak, bilgi ya da müşteri ağını paylaştığı uzun vadeli işbirliğidir. Ortak girişim kurmaktan dağıtım anlaşmasına kadar farklı biçimlerde yapılabilir.

İlgili yazılar