P Harfiyle Başlayan Terimler

Kısaca

P harfiyle başlayan 22 finans, borsa, kripto para ve yapay zeka teriminin listesi. Her terimin sayfasında kısa tanım, örnek ve ilgili kavramlar yer alır.

Terimler

Para Piyasası Fonu(Money Market Fund)Para piyasası fonu, portföyünü vadesi kısa ve likiditesi yüksek araçlara (ters repo, mevduat, kısa vadeli borçlanma araçları gibi) yatıran, düşük oynaklık hedefleyen yatırım fonudur.Para Politikası(Monetary Policy)Para politikası, merkez bankasının fiyat istikrarı gibi hedeflere ulaşmak için faiz oranlarını, para arzını ve piyasadaki likiditeyi yönlendirmek amacıyla aldığı karar ve uygulamaların bütünüdür.Parite(Parity)Parite, iki para birimi arasındaki değişim oranıdır. Türkiye'de günlük kullanımda genellikle iki yabancı para arasındaki oran, özellikle euro/dolar paritesi için kullanılır.Pasif Yatırım(Passive Investing)Pasif yatırım, piyasayı yenmeye çalışmak yerine bir endeksin ya da geniş bir piyasanın getirisini düşük maliyetle yakalamayı hedefleyen, uzun vadeli ve az işlem yapılan yatırım yaklaşımıdır.PaymasterPaymaster, Ethereum'da hesap soyutlama (ERC-4337) yapısında kullanıcıların gas ücretini onlar adına ödeyen ya da ücretin ETH yerine başka bir token'la ödenmesini sağlayan akıllı sözleşmedir.Pay Bölünmesi(Stock Split)Pay bölünmesi, bir şirketin mevcut her payını birden fazla paya ayırarak toplam pay sayısını artırması ve pay başına fiyatı aynı oranda düşürmesidir; şirketin toplam değeri ve ortakların payı değişmez.Pay Geri Alımı(Share Buyback)Pay geri alımı, bir şirketin daha önce ihraç ettiği kendi paylarını borsadan ya da belirlenen yöntemle yeniden satın almasıdır; dolaşımdaki pay sayısını azaltır ve genellikle ortaklara değer aktarma aracı olarak kullanılır.Pay Piyasası(Equity Market)Pay piyasası, şirketlerin paylarının (hisse senetlerinin) ve bazı benzer sermaye piyasası araçlarının alınıp satıldığı organize borsa pazarıdır. Türkiye'de Borsa İstanbul bünyesinde faaliyet gösterir.PD/DD Oranı(Price to Book Ratio)PD/DD oranı, bir şirketin piyasa değerinin defter değerine (özkaynağına) bölünmesiyle bulunur. Piyasanın şirkete, bilançodaki net varlıklarının kaç katı değer biçtiğini gösterir.Pekiştirmeli Öğrenme(Reinforcement Learning)Pekiştirmeli öğrenme, bir ajanın bir ortamda eylemler yapıp ödül veya ceza alarak, uzun vadede toplam ödülü en yükseğe çıkaracak davranışı deneme yanılmayla öğrendiği makine öğrenmesi türüdür.Piyasa Bozucu Eylem(Market Manipulation)Piyasa bozucu eylem, makul bir ekonomik ya da finansal gerekçeyle açıklanamayan ve borsanın düzenli işleyişini bozabilecek nitelikteki işlem ve davranışlardır; Türkiye'de SPK tarafından idari yaptırıma tabi tutulur.Piyasa Değeri(Market Capitalization)Piyasa değeri, bir şirketin borsadaki toplam değeridir ve toplam pay sayısının güncel hisse fiyatıyla çarpılmasıyla bulunur. Yatırımcıların şirkete o an biçtiği değeri gösterir.Piyasa Derinliği(Market Depth)Piyasa derinliği, bir varlığın emir defterinde farklı fiyat kademelerinde bekleyen alış ve satış emirlerinin miktarını gösterir. Derin piyasada büyük emirler fiyatı fazla oynatmadan gerçekleşebilir.Piyasa Emri(Market Order)Piyasa emri, fiyat belirtilmeden verilen ve karşı tarafta bekleyen en iyi fiyatlı emirlerle hemen eşleşmeyi amaçlayan emir türüdür. Hızlı işlem sağlar ama gerçekleşecek fiyatı garanti etmez.PlasmaPlasma, 2017'de Joseph Poon ve Vitalik Buterin'in önerdiği, Ethereum'a bağlı alt zincirlerle işlemleri ana zincir dışında işleyip yalnız özetlerini ana zincire yazan katman 2 ölçekleme çerçevesidir.Poliçe(Insurance Policy)Poliçe, sigorta sözleşmesinin varlığını ve şartlarını gösteren, sigorta şirketinin düzenleyip sigorta ettirene verdiği belgedir. Teminatlar, prim, süre, muafiyet ve istisnalar poliçede yazılıdır.Politika Faizi(Policy Rate)Politika faizi, bir merkez bankasının para politikasını yürütmek için belirlediği temel faiz oranıdır. Türkiye'de TCMB'nin bir hafta vadeli repo ihale faiz oranı politika faizi olarak kullanılır.Portföy(Portfolio)Portföy, bir kişinin ya da kurumun sahip olduğu hisse senedi, tahvil, mevduat, altın, fon ve gayrimenkul gibi yatırımların bütünüdür. Portföyün bileşimi risk ve getiri profilini belirler.PromptPrompt (istem), bir yapay zekâ modeline ne yapmasını istediğinizi anlatan metindir; bir soru, talimat, örnek ya da bunların birleşimi olabilir. Modelin cevabının kalitesi büyük ölçüde promptun ne kadar açık ve ayrıntılı yazıldığına bağlıdır.Prompt Enjeksiyonu(Prompt Injection)Prompt enjeksiyonu, bir yapay zekâ uygulamasına kullanıcı girdisi, web sayfası ya da belge içine gizlenmiş talimatlar yerleştirerek modelin asıl kurallarını devre dışı bırakmayı amaçlayan bir güvenlik saldırısıdır.Prompt Mühendisliği(Prompt Engineering)Prompt mühendisliği, bir yapay zekâ modelinden doğru, tutarlı ve istenen biçimde çıktı almak için talimatları (promptları) bilinçli biçimde tasarlama, deneme ve iyileştirme sürecidir. Rol, bağlam, örnek ve çıktı biçimi gibi öğeleri kapsar.Pump and DumpPump and dump (şişir ve boşalt), bir grup kişinin düşük hacimli bir varlığı toplayıp yanıltıcı tanıtımla fiyatını yapay olarak yükseltmesi, ardından elindekileri yeni gelen alıcılara satarak fiyatı çökertmesidir.