İçeriğe geç
parazade
FinansBankacılık & Sigorta

Katılım Bankası Nedir?

İngilizce: Participation Bank

Yayın: · Son güncelleme:

Katılım Bankası Nedir? Kısaca

Katılım bankası, faiz esasına dayanmadan, topladığı fonları kâr-zarar ortaklığı, ticari alım-satım ve kiralama gibi yöntemlerle kullandıran ve elde ettiği kârı fon sahipleriyle paylaşan, faizsiz finans ilkelerine göre çalışan bankadır.

Katılım Bankası nedir?
İçindekiler
  1. Katılım bankası nedir?
  2. Nasıl çalışır?
  3. Örnek
  4. Nelere dikkat etmeli?

Katılım bankası nedir?

Katılım bankası, faizsiz bankacılık ilkelerine göre faaliyet gösteren bankadır. Bu bankalar mevduat yerine "katılım fonu" toplar ve fon sahiplerine önceden belirlenmiş faiz yerine, fonların kullanımından elde edilen kârdan pay (kâr payı) dağıtır. Türkiye'de katılım bankaları 5411 sayılı Bankacılık Kanunu kapsamında ayrı bir banka türü olarak tanımlanır ve BDDK tarafından denetlenir. Sektörün meslek kuruluşu Türkiye Katılım Bankaları Birliği'dir (TKBB).

Nasıl çalışır?

Katılım bankaları fon toplama ve kullandırma işlemlerini faize dayanmayan yöntemlerle yapar:

  • Fon toplama: Cari hesaplar ve katılım hesapları üzerinden fon toplanır. Katılım hesaplarında getiri önceden sabitlenmez; dönem sonunda gerçekleşen kâr veya zarara göre belirlenir.
  • Fon kullandırma: Murabaha (maliyet artı kâr ile satış), finansal kiralama (icara), ortaklık (müşareke, mudaraba) ve sukuk gibi yöntemler kullanılır.
  • Danışma ve standartlar: Ürünlerin faizsiz finans ilkelerine uygunluğu danışma kurulları ve sektör standartlarıyla gözetilir.

Örnek

Varsayımsal bir örnek: Bir müşteri 500.000 TL'lik bir makine almak istesin. Katılım bankası makineyi satıcıdan kendi adına satın alır ve üzerine önceden açıkça belirlenen bir kâr ekleyerek müşteriye vadeli olarak satar. Müşteri bu tutarı taksitlerle öder. İşlem, para ödünç verme değil, bir ticari alım-satım olarak yapılandırılır.

Nelere dikkat etmeli?

  • Katılım hesaplarında getiri garanti edilmez; kâr payı dönemden döneme değişebilir.
  • Katılım bankalarındaki gerçek kişilere ait katılım fonları, mevduat bankalarındaki tasarruf mevduatıyla benzer kapsam ve şartlarda TMSF güvencesindedir; güncel sigorta tutarını TMSF'den kontrol et.
  • Finansman tekliflerinde toplam geri ödeme tutarını ve tüm masrafları diğer bankalarla karşılaştır.

Sıkça Sorulan Sorular

Katılım bankası faiz verir mi?

Hayır. Katılım bankaları faiz vermez ve faizle kredi kullandırmaz. Katılım hesabı sahiplerine, fonların kullanımından elde edilen kârdan önceden belirlenmiş oranlarda pay dağıtılır.

Katılım bankasındaki para güvende mi?

Türkiye'de katılım bankaları BDDK denetimindedir ve gerçek kişilere ait katılım fonları belirli bir tutara kadar TMSF güvencesindedir. Güncel kapsamı TMSF'nin resmî sitesinden kontrol etmelisin.

İlgili terimler

Katılım Bankacılığı(Participation Banking)Katılım bankacılığı, faiz yerine kâr-zarar ortaklığı, ticari alım-satım ve kiralamaya dayanan, fonların gerçek ekonomik faaliyetlerle ilişkilendirilmesini esas alan faizsiz bankacılık modelidir; Türkiye'de katılım bankaları tarafından yürütülür.Katılım Hesabı(Participation Account)Katılım hesabı, katılım bankalarında açılan ve getirisi önceden belirlenmiş faiz yerine, bankanın bu fonları kullandırmasından elde ettiği kâr veya zarara göre belirlenen, belirli vadeli bir hesap türüdür.MurabahaMurabaha, bir malın satıcı tarafından maliyeti ve üzerine eklenen kâr miktarı alıcıya açıkça bildirilerek satılması esasına dayanan bir alım-satım yöntemidir; katılım bankacılığında en yaygın vadeli finansman yöntemidir.İslami Finans(Islamic Finance)İslami finans, İslam hukukunun ilkelerine uygun olarak faiz, aşırı belirsizlik ve kumar niteliğindeki işlemlerden kaçınan; kâr-zarar ortaklığı, ticari alım-satım ve kiralamaya dayanan finans sistemidir.Mevduat(Deposit)Mevduat, bireylerin ya da şirketlerin bankaya yatırdığı ve istendiğinde ya da belirli bir vadenin sonunda geri alınabilen paradır. Vadeli ve vadesiz olmak üzere iki temel türü vardır.Faiz(Interest)Faiz, borç verilen ya da bir süre kullanıma bırakılan paranın karşılığında ödenen bedeldir. Borç alan için bir maliyet, para yatıran için bir getiridir ve genellikle yıllık yüzde oran olarak ifade edilir.