Performans Ücreti Nedir?
İngilizce: Performance Fee
Yayın: · Son güncelleme:
Performans Ücreti Nedir? Kısaca
Performans ücreti, bir fonun ya da yönetilen portföyün belirli bir eşik oranın veya karşılaştırma ölçütünün üzerinde getiri sağlaması hâlinde, bu aşan kısım üzerinden yöneticiye ödenen ek ücrettir.
Performans ücreti, yöneticinin yalnızca iyi sonuç elde ettiğinde aldığı ek ücrettir. Sabit oranlı yönetim ücretinden farklı olarak, getiri önceden belirlenen bir seviyeyi aştığında ve aşan kısım üzerinden hesaplanır. Serbest fonlarda ve bireysel portföy yönetiminde sık görülür; hangi fon türlerinde ve hangi esaslarla uygulanabileceği SPK mevzuatıyla belirlenir.
Performans ücreti nedir?
Amaç, yöneticinin çıkarını yatırımcının çıkarıyla uyumlu hâle getirmektir. Yönetici, eşiğin üzerinde getiri sağlamadığı sürece performans ücreti alamaz. Eşik, sabit bir oran (engel oranı) ya da bir endeks gibi karşılaştırma ölçütü olabilir.
Nasıl hesaplanır?
Performans ücreti = (Fon getirisi − Eşik getiri) × Performans ücreti oranı
Varsayımsal olarak eşik getirinin yüzde 20, fon getirisinin yüzde 30 ve performans ücreti oranının yüzde 20 olduğunu düşün. Aşan getiri 10 puandır; yönetici bunun yüzde 20'si, yani 2 puanlık getiriye karşılık gelen tutarı performans ücreti olarak alır. Yatırımcıya kalan getiri yaklaşık yüzde 28 olur.
Yüksek su seviyesi kuralı
Birçok sözleşmede "yüksek su seviyesi" (high-water mark) uygulanır: Fon bir dönem zarar ettiyse, yönetici önce bu kaybı telafi edip daha önceki en yüksek değeri aşmadan yeniden performans ücreti alamaz. Bu kural, yatırımcının aynı kazanç için iki kez ücret ödemesini önlemeye yöneliktir.
Nelere dikkat etmeli?
- Performans ücreti, yöneticiyi daha fazla risk almaya teşvik edebilir.
- Eşiğin nasıl belirlendiğini, hesaplama dönemini ve yüksek su seviyesi kuralı olup olmadığını izahnameden ya da sözleşmeden kontrol et.
- Toplam maliyeti değerlendirirken yönetim ücreti ile performans ücretini birlikte düşün.
Sıkça Sorulan Sorular
Performans ücreti her fonda var mı?
Hayır. Pek çok yatırım fonu yalnızca yönetim ücreti alır. Performans ücreti daha çok serbest fonlarda ve bireysel portföy yönetimi sözleşmelerinde uygulanır; olup olmadığı izahnamede yazar.
Fon zarar ederse performans ücreti alınır mı?
Genel olarak hayır; performans ücreti eşiğin aşıldığı dönemlerde doğar. Yüksek su seviyesi kuralı varsa, önceki kayıplar telafi edilmeden ücret alınamaz.