Performans Değerlendirme Nedir?
İngilizce: Performance Appraisal
Yayın: · Son güncelleme:
Performans Değerlendirme Nedir? Kısaca
Performans değerlendirme, çalışanın belirli bir dönemdeki iş sonuçlarının ve davranışlarının önceden belirlenen hedef ve yetkinliklere göre ölçülüp geri bildirime dönüştürüldüğü süreçtir. Prim, terfi ve gelişim kararlarına dayanak olur.
Performans değerlendirme nedir?
Performans değerlendirme, bir çalışanın dönem boyunca ne başardığını ve nasıl çalıştığını sistemli biçimde gözden geçirme sürecidir. Genellikle yılda bir ya da iki kez yapılır. Sonuç; prim, zam, terfi ve eğitim ihtiyacı gibi kararlarda kullanılır.
Değerlendirme iki eksende yürür. Birincisi hedefler, yani "ne yapıldı" sorusu. İkincisi yetkinlikler, yani iletişim, problem çözme, iş birliği gibi "nasıl yapıldı" sorusu.
Hangi yöntemler kullanılır?
Yaygın yöntemlerin her birinin farklı bir güçlü yanı vardır:
- Hedef bazlı değerlendirme: Dönem başında belirlenen hedefler ve gerçekleşme oranları karşılaştırılır.
- Derecelendirme ölçeği: Her yetkinlik 1-5 gibi bir ölçekle puanlanır.
- 360 derece değerlendirme: Yönetici dışında ekip arkadaşları ve paydaşlar da görüş verir.
- OKR takibi: Hedefler ve ölçülebilir anahtar sonuçlar üzerinden ilerleme izlenir.
Örnek ve sık yapılan hatalar
Varsayımsal bir müşteri temsilcisi düşünün. Yıllık hedefi müşteri memnuniyet puanını 4,2'ye çıkarmak ve çağrı çözüm süresini yüzde on kısaltmak olsun. Değerlendirme toplantısında bu iki sayıya ek olarak ekip içi iş birliği ve şikâyet yönetimi davranışları da konuşulur.
En sık hata, yalnız son birkaç haftaya bakmaktır. Yıl boyu not almak ve düzenli birebir görüşme yapmak bu hatayı azaltır. Herkese ortalama puan vermek de sistemin anlamını yitirmesine yol açar. Değerlendirmenin sonunda mutlaka somut bir gelişim planı yazılmalıdır.
Sıkça Sorulan Sorular
Performans değerlendirme ne sıklıkla yapılmalı?
Resmî değerlendirme çoğu şirkette yılda bir ya da iki kez yapılır. Ancak arada düzenli kısa geri bildirim görüşmeleri, yıl sonunda sürpriz yaşanmasını önler.
Düşük performans puanı işten çıkarma sebebi olabilir mi?
İş Kanunu kapsamında işçinin yeterliliğinden kaynaklanan sebepler geçerli fesih nedeni olabilir. Bunun için değerlendirmenin objektif, belgelenmiş ve işçiye gelişme fırsatı tanınmış olması önemlidir.