Para Piyasası Nedir?
İngilizce: Money Market
Yayın: · Son güncelleme:
Para Piyasası Nedir? Kısaca
Para piyasası, bir yıla kadar vadeli kısa süreli fonların el değiştirdiği piyasadır. Bankalar, şirketler ve devlet kısa vadeli nakit ihtiyacını burada karşılar; repo, hazine bonosu ve bankalararası borçlanma başlıca araçlardır.
Para piyasası, kısa vadeli borç verme ve borç alma işlemlerinin yapıldığı piyasadır. Vadesi genellikle bir yıl ya da daha kısa olan, likiditesi yüksek ve görece düşük riskli araçlar burada işlem görür.
Para piyasası nedir?
Bir banka gün sonunda nakit fazlasına sahipken bir başkası nakit açığı yaşayabilir; bir şirketin birkaç aylığına işletme sermayesine ihtiyacı olabilir; devlet de kısa vadeli borçlanma yoluna gidebilir. Para piyasası bu kısa süreli ihtiyaçları karşılar. Bu piyasada belirlenen faizler, kredi ve mevduat faizleri başta olmak üzere ekonomideki pek çok faiz için referans oluşturur.
Başlıca araçlar
- Repo ve ters repo: Menkul kıymetin geri alım vaadiyle satılması ya da alınması; kısa vadeli teminatlı borçlanmadır.
- Hazine bonoları: Devletin bir yıldan kısa vadeli borçlanma senetleri.
- Bankalararası para piyasası: Bankaların birbirine çok kısa vadeli borç vermesi.
- Finansman ve banka bonoları: Şirketlerin ve bankaların kısa vadeli borçlanma araçları.
- Mevduat sertifikaları ve ticari senetler.
Türkiye'de para piyasasının önemli aktörleri arasında Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), bankalar ve Borsa İstanbul'un ilgili pazarları bulunur. Merkez bankası, para politikasını büyük ölçüde bu piyasadaki likiditeyi ve kısa vadeli faizleri yönlendirerek uygular. Türk lirası referans faizi olarak kullanılan TLREF de bu piyasadaki işlemlerden hesaplanır.
Bireysel yatırımcı için anlamı
Bireysel yatırımcılar para piyasasına genellikle doğrudan değil, para piyasası fonları, kısa vadeli borçlanma araçları fonları ya da aracı kurumlar üzerinden repo gibi ürünlerle erişir. Bu araçlar kısa vadeli nakdi değerlendirmek için kullanılır.
Para piyasası görece düşük risklidir, ancak risksiz değildir: faizlerin düşmesi getiriyi azaltır, enflasyon reel getiriyi eritebilir ve ihraççının kredi riski bulunur. Ürünlerin ücretlerini ve risk düzeylerini incelemek gerekir.
Sıkça Sorulan Sorular
Para piyasası araçları nelerdir?
Repo ve ters repo, hazine bonoları, bankalararası borç işlemleri, finansman ve banka bonoları ile mevduat sertifikaları başlıca para piyasası araçlarıdır. Ortak özellikleri kısa vadeli ve likit olmalarıdır.
Para piyasası fonu ile para piyasası aynı şey mi?
Hayır. Para piyasası, kısa vadeli fonların el değiştirdiği genel piyasadır. Para piyasası fonu ise bu piyasanın araçlarına yatırım yapan ve bireysel yatırımcıların erişebildiği bir yatırım fonu türüdür.
İlgili terimler
İlgili yazılar
Yatırım Fonu Nedir? Türleri, Nasıl Alınır ve Nelere Dikkat Edilir
Yatırım fonu, birçok yatırımcının parasını bir havuzda toplayıp profesyonel yöneticiyle hisse, tahvil, altın gibi araçlara yatıran ortak bir araçtır. Fon pay fiyatı her gün değişir; getirisi garanti değildir, masrafı ve türüne göre farklı riski vardır.