İçeriğe geç
parazade

Para Yönetimi Nedir?

İngilizce: Money Management

Yayın: · Son güncelleme:

Para Yönetimi Nedir? Kısaca

Para yönetimi, yatırımda ya da işlemde sermayenin ne kadarının tek bir işleme, varlığa ya da stratejiye ayrılacağını ve kayıpların nasıl sınırlandırılacağını belirleyen kurallar bütünüdür. Amaç, hatalı işlemlere rağmen sermayeyi korumaktır.

Para Yönetimi nedir?
İçindekiler
  1. Para yönetimi nedir, hangi kuralları içerir?
  2. Örnek
  3. Neden önemlidir?
  4. Nelere dikkat etmeli?

Para yönetimi, "neyi alacağım?" sorusundan çok "ne kadar alacağım ve ne kadar kaybetmeyi göze alacağım?" sorusuyla ilgilenir. En iyi analiz bile zaman zaman yanılır; para yönetimi, bu yanılgıların hesabı bitirmesini önlemeyi amaçlar. Risk yönetimi kavramının parçası olarak düşünülebilir.

Para yönetimi nedir, hangi kuralları içerir?

Yaygın para yönetimi kuralları şunlardır:

  • İşlem başına risk sınırı: Tek bir işlemde sermayenin küçük bir yüzdesinden (birçok kaynakta %1-2 gibi oranlar örnek verilir) fazlasını kaybetmemeyi hedeflemek.
  • Pozisyon büyüklüğü hesabı: Zarar durdurma mesafesine göre kaç adet alınacağını belirlemek.
  • Toplam risk sınırı: Aynı anda açık pozisyonların toplam riskine üst sınır koymak.
  • Çeşitlendirme: Sermayeyi tek bir hisseye ya da sektöre yığmamak.
  • Kayıp serisi kuralı: Belirli bir zarar düzeyine ulaşıldığında işlem yapmaya ara vermek.

Örnek

Varsayımsal olarak 100.000 TL sermayen olsun ve işlem başına en fazla %1 risk almaya karar ver. Bu, işlem başına 1.000 TL kayıp sınırı demektir. Zarar durdurma seviyen giriş fiyatının 5 TL altındaysa, alabileceğin adet 1.000 / 5 = 200 olur.

Neden önemlidir?

Kayıplar ile telafi için gereken getiri arasında asimetrik bir ilişki vardır: %10 kayıp %11 civarında getiriyle, %50 kayıp ise %100 getiriyle ancak telafi edilir. Küçük kayıpları sınırlamak, büyük kayıplardan kurtulmaya çalışmaktan çok daha kolaydır.

Nelere dikkat etmeli?

Zarar durdurma emirleri, sert açılış boşluklarında planlanan fiyattan gerçekleşmeyebilir. Kaldıraç, para yönetimi hatalarının etkisini katlar. Kurallar ancak tutarlı uygulandığında işe yarar.

Sıkça Sorulan Sorular

Para yönetimi ile risk yönetimi aynı şey mi?

Yakından ilişkilidirler. Para yönetimi daha çok sermayenin işlemlere nasıl dağıtılacağıyla ilgilenir; risk yönetimi ise piyasa, likidite, kaldıraç ve psikoloji gibi tüm risklerin tanınmasını ve sınırlanmasını kapsayan daha geniş bir çerçevedir.

İşlem başına ne kadar risk almalıyım?

Kişiden kişiye değişir ve sermayene, deneyimine ve risk toleransına bağlıdır. Birçok kaynak sermayenin küçük bir yüzdesini örnek verir; önemli olan, art arda kayıplar yaşansa bile hesabı ayakta tutacak bir sınır belirlemektir.

İlgili terimler

Risk Yönetimi(Risk Management)Risk yönetimi, yatırımlarda karşılaşılabilecek riskleri tanımlama, ölçme ve kabul edilebilir düzeyde tutmak için önlem alma sürecidir. Zarar durdurma, çeşitlendirme, pozisyon büyüklüğü ve kaldıraç kontrolü başlıca araçlarıdır.Pozisyon Büyüklüğü(Position Size)Pozisyon büyüklüğü, tek bir işlemde bir varlığa ayırdığın tutar ya da aldığın adet miktarıdır. Genellikle toplam sermayenin ne kadarını riske atmaya razı olduğuna ve zarar kes seviyesinin uzaklığına göre belirlenir.Kelly Kriteri(Kelly Criterion)Kelly kriteri, kazanma olasılığı ve ortalama kazanç-kayıp oranı bilinen tekrarlanan bir işlemde, sermayenin uzun vadeli büyümesini en üst düzeye çıkarmak için her seferinde sermayenin ne kadarının riske edilmesi gerektiğini hesaplayan bir formüldür.Zarar Durdur Emri(Stop Loss Order)Zarar durdur emri (stop loss), fiyat önceden belirlenen bir seviyeye geldiğinde otomatik olarak devreye giren ve pozisyonu kapatmaya çalışan koşullu emirdir. Amacı olası zararı sınırlamaktır.Çeşitlendirme(Diversification)Çeşitlendirme, yatırılan parayı farklı varlık sınıflarına, sektörlere ve bölgelere dağıtarak tek bir yatırımdaki kaybın tüm portföyü büyük ölçüde etkilemesini önleme yöntemidir.Halka Arz Getirisi(IPO Return)Halka arz getirisi, halka arzda belirlenen fiyattan alınan payların, borsada işlem görmeye başladıktan sonraki fiyatına göre sağladığı yüzde kazanç ya da kayıptır; genellikle ilk işlem günü ve belirli dönemler için hesaplanır.