İçeriğe geç
parazade

Patent Nedir?

Yayın: · Son güncelleme:

Patent Nedir? Kısaca

Patent, yeni, buluş basamağı içeren ve sanayiye uygulanabilir bir buluşa, sahibine belirli bir süre boyunca bu buluşu başkalarının izinsiz üretmesini, kullanmasını ve satmasını engelleme hakkı veren belgedir. Türkiye'de TÜRKPATENT tarafından verilir.

Patent nedir?
İçindekiler
  1. Patent nedir?
  2. Patent ne demek, süresi ne kadar?
  3. Nelere dikkat etmeli?

Patent, bir buluşun sahibine tanınan geçici tekel hakkıdır. Buluş sahibi, buluşunun nasıl çalıştığını kamuya açıklar; karşılığında belirli bir süre boyunca onu yalnız kendisi ya da izin verdiği kişiler kullanabilir.

Patent nedir?

Türkiye'de patent hakları Sınai Mülkiyet Kanunu'nda düzenlenir ve Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT) tarafından verilir. Bir buluşun patentle korunabilmesi için üç temel şart vardır:

  • Yenilik: Buluş, dünyada daha önce kamuya açıklanmamış olmalıdır.
  • Buluş basamağı: Konunun uzmanı için açıkça bilinen bir şey olmamalıdır.
  • Sanayiye uygulanabilirlik: Herhangi bir sanayi alanında üretilebilir ya da kullanılabilir olmalıdır.

Keşifler, bilimsel teoriler, matematik yöntemleri ve iş yapma yöntemleri gibi bazı konular tek başına patentlenemez.

Patent ne demek, süresi ne kadar?

Patent, kelime olarak "açık mektup" anlamına gelen Latince kökten gelir ve buluşun kamuya açıklanması karşılığında verilen hakkı anlatır. Patent koruması başvuru tarihinden itibaren 20 yıldır ve uzatılamaz. Korumanın sürmesi için yıllık ücretlerin ödenmesi gerekir. Süre bitince buluş herkesin kullanımına açılır.

Faydalı model ise buluş basamağı şartı aranmayan, daha basit buluşlar için verilen ve 10 yıl koruma sağlayan bir haktır.

Nelere dikkat etmeli?

Patent yalnız başvurulan ülkede ya da bölgede koruma sağlar; yurt dışı koruma için uluslararası başvuru yolları vardır. Buluşu başvurudan önce kamuya açıklamak yenilik şartını ortadan kaldırabilir. Patent hakları lisanslanabilir ya da satılabilir; bu yönüyle fikri mülkiyet şirketler için önemli bir değer kaynağıdır. Güncel ücretleri TÜRKPATENT'ten kontrol etmelisin.

Sıkça Sorulan Sorular

Patent kaç yıl geçerlidir?

Patent koruması başvuru tarihinden itibaren 20 yıldır ve uzatılamaz. Bu süre boyunca yıllık ücretlerin ödenmesi gerekir.

Patent ile faydalı model arasındaki fark nedir?

Faydalı modelde buluş basamağı şartı aranmaz ve koruma süresi 10 yıldır. Patent ise daha sıkı şartlara tabidir ve 20 yıl koruma sağlar.

İlgili terimler

Fikri Mülkiyet(Intellectual Property)Fikri mülkiyet, insan zihninin ürettiği eserler, buluşlar, markalar ve tasarımlar üzerindeki haklardır. Türkiye'de genellikle fikir ve sanat eserleri üzerindeki telif hakları ile marka, patent ve tasarım gibi sınai mülkiyet hakları olarak iki gruba ayrılır.Marka Tescili(Trademark Registration)Marka tescili, bir işletmenin mal ya da hizmetlerini diğerlerinden ayıran isim, logo veya işaretin Türk Patent ve Marka Kurumu'na (TÜRKPATENT) kaydettirilmesidir. Tescil, sahibine markayı belirli sınıflarda kullanma ve başkalarının kullanımını engelleme hakkı verir.Girişimcilik(Entrepreneurship)Girişimcilik, bir pazar fırsatını fark edip bunu değer yaratan bir ürün, hizmet ya da işletmeye dönüştürmek için kaynakları bir araya getirme ve bu süreçteki finansal ve kişisel riskleri üstlenme faaliyetidir.Şirket Değerleme(Company Valuation)Şirket değerleme, bir işletmenin ekonomik değerini nakit akışları, benzer şirketlerin çarpanları ya da varlıkları gibi verilere dayanarak tahmin etme sürecidir. Satın alma, halka arz, ortaklık ve yatırım kararlarında kullanılır.Tekel(Monopoly)Tekel (monopol), bir mal veya hizmetin piyasada tek bir satıcı tarafından sunulduğu ve yakın ikamesinin bulunmadığı piyasa yapısıdır. Tekelci firma fiyat üzerinde güçlü bir kontrole sahiptir ve rakiplerin girişi çeşitli engellerle zorlaşır.Kamu Görevlisi(Public Servant)Kamu görevlisi, devletin ve diğer kamu tüzel kişilerinin genel idare esaslarına göre yürüttüğü kamu hizmetlerinin asli ve sürekli görevlerini yerine getiren kişidir. Memurlar en bilinen kamu görevlisi grubudur.