İçeriğe geç
parazade
Borsa

Portföy Saklayıcısı Nedir?

İngilizce: Portfolio Custodian

Yayın: · Son güncelleme:

Portföy Saklayıcısı Nedir? Kısaca

Portföy saklayıcısı, yatırım fonlarının ve diğer kolektif yatırım kuruluşlarının varlıklarını kurucudan ayrı olarak muhafaza eden ve fon işlemlerinin mevzuata uygunluğunu gözeten yetkili kuruluştur.

Portföy Saklayıcısı nedir?
İçindekiler
  1. Portföy saklayıcısı nedir?
  2. Görevleri nelerdir?
  3. Yatırımcı için neden önemli?
  4. Nelere dikkat etmeli?

Portföy saklayıcısı, bir yatırım fonunun sahip olduğu hisse, tahvil, nakit ve diğer varlıkları muhafaza eden yetkili kuruluştur. Fonun varlıklarını yöneten kurumdan ayrı bir kurumda saklamak, yatırımcıların birikimlerini korumak için kurulmuş temel güvencelerden biridir. Türkiye'de bu hizmeti, SPK'dan yetki almış bankalar ve kuruluşlar verir; yetki şartlarını SPK mevzuatından kontrol et.

Portföy saklayıcısı nedir?

Bir fonda üç temel rol bulunur: fon kurucusu fonu kurar ve sorumluluğunu taşır, fon yöneticisi yatırım kararlarını verir, saklayıcı ise varlıkları emanet olarak tutar. Böylece yatırım kararı veren taraf ile varlıkları elinde tutan taraf birbirinden ayrılır.

Görevleri nelerdir?

  • Fon varlıklarını kurucunun ve kendi malvarlığından ayrı hesaplarda saklamak
  • Alım satım işlemlerinin takasını ve nakit hareketlerini izlemek
  • Fon portföyünün değerlemesinin ve birim pay değeri hesabının kurallara uygunluğunu gözetmek
  • Yatırım sınırlarına ve izahnameye aykırı işlemleri tespit edip bildirmek
  • Kupon, temettü gibi hak kullanımlarını takip etmek

Yatırımcı için neden önemli?

Saklama yapısı, kurucunun ya da yöneticinin mali sorun yaşaması hâlinde fon varlıklarının bu kurumların alacaklılarına karşı korunmasına yardımcı olur. Ayrıca bağımsız bir kurumun işlemleri gözetmesi, usulsüzlük riskini azaltmayı amaçlar.

Nelere dikkat etmeli?

Saklayıcı, varlıkların güvenle tutulmasını sağlar ama piyasa riskine karşı koruma vermez. Fondaki varlıkların değeri düştüğünde saklayıcının bu kaybı karşılama yükümlülüğü yoktur. Fonun saklayıcısının kim olduğunu izahnameden ve KAP'tan öğrenebilirsin.

Sıkça Sorulan Sorular

Portföy saklayıcısı fon zararını karşılar mı?

Hayır. Saklayıcı varlıkları muhafaza eder ve işlemleri gözetir; piyasa hareketlerinden doğan değer kayıplarını karşılamaz.

Fonun saklayıcısı nereden öğrenilir?

Saklayıcı kuruluş fonun içtüzüğünde ve izahnamesinde yazılıdır. Bu belgelere KAP'taki fon sayfasından ulaşabilirsin.

İlgili terimler

Fon Kurucusu(Fund Founder)Fon kurucusu, bir yatırım fonunu SPK izniyle kuran, içtüzük ve izahnamesini hazırlayan, fonun yönetimi ve temsilinden sorumlu olan kurumdur; Türkiye'de bu rol esas olarak portföy yönetim şirketlerine aittir.Saklama Hizmeti(Custody Service)Saklama hizmeti, yatırımcıya ait sermaye piyasası araçlarının yetkili kurumlar tarafından güvenli biçimde tutulması, kayıtlarının izlenmesi ve temettü gibi haklarının yönetilmesi hizmetidir.TakasbankTakasbank (İstanbul Takas ve Saklama Bankası A.Ş.), Borsa İstanbul'da yapılan işlemlerin takasını gerçekleştiren, merkezi karşı taraf ve teminat yönetimi hizmeti sunan, bankacılık lisansına sahip takas kuruluşudur.Portföy Yönetim Şirketi(Portfolio Management Company)Portföy yönetim şirketi, SPK'dan aldığı izinle yatırım fonları kuran ve yöneten, ayrıca yatırımcılar adına sözleşmeye dayalı portföy yönetimi hizmeti veren sermaye piyasası kurumudur.Fon Yöneticisi(Fund Manager)Fon yöneticisi, bir yatırım fonunun portföyünü izahnamedeki yatırım stratejisi ve mevzuat sınırları içinde yöneten, fonun hangi varlıkları ne oranda tutacağına karar veren uzman ya da ekiptir.Birim Pay Değeri(Unit Price)Birim pay değeri, yatırım fonunda bir katılma payının değeridir; fon toplam değerinin dolaşımdaki pay sayısına bölünmesiyle hesaplanır ve günlük dilde fon fiyatı olarak bilinir.Temettü(Dividend)Temettü (kâr payı), bir şirketin elde ettiği kârın bir kısmını ortaklarına nakit ya da bedelsiz pay olarak dağıtmasıdır. Dağıtım kararı şirketin genel kurulu tarafından verilir.