İçeriğe geç
parazade
Borsa

Put Call Oranı Nedir?

İngilizce: Put-Call Ratio

Yayın: · Son güncelleme:

Put Call Oranı Nedir? Kısaca

Put call oranı, belirli bir dönemde işlem gören satım (put) opsiyonu hacminin alım (call) opsiyonu hacmine bölünmesiyle bulunan orandır. Piyasa duyarlılığını ölçmek için kullanılan bir göstergedir.

Put Call Oranı nedir?
İçindekiler
  1. Put call oranı nedir, nasıl hesaplanır?
  2. Örnek
  3. Nelere dikkat etmeli?

Put call oranı (put-call ratio), satım opsiyonlarındaki işlem hacminin alım opsiyonlarındaki hacme oranıdır. Formül: put call oranı = satım opsiyonu hacmi ÷ alım opsiyonu hacmi. Hacim yerine açık pozisyon da kullanılabilir. Gösterge, yatırımcıların düşüşe karşı korunma ya da yükselişe pozisyon alma eğilimini özetler ve bir piyasa duyarlılığı ölçüsü olarak izlenir.

Put call oranı nedir, nasıl hesaplanır?

Oran tek bir dayanak varlık, bir endeks ya da tüm opsiyon piyasası için hesaplanabilir.

  • 1'in üzerinde: Satım opsiyonu işlemleri alım opsiyonlarından fazladır; korunma ya da düşüş beklentisi ağırdır.
  • 1'in altında: Alım opsiyonları daha yoğun işlem görüyordur; yükseliş beklentisi ağırdır.

Bazı yorumcular oranı ters gösterge olarak kullanır: aşırı yüksek değerler aşırı korkuya, aşırı düşük değerler aşırı iyimserliğe işaret edebilir.

Örnek

Varsayımsal olarak bir günde 8.000 satım ve 10.000 alım opsiyonu sözleşmesi işlem görmüşse oran 8.000 ÷ 10.000 = 0,8 olur. Aynı piyasada oran ertesi gün 1,4'e çıkarsa korunma talebinin belirgin biçimde arttığı söylenebilir.

Nelere dikkat etmeli?

  • "Normal" seviye piyasaya ve döneme göre değişir; tarihsel ortalamayla karşılaştırmadan yorum yapma.
  • Satım opsiyonları spekülasyon için değil, elindeki portföyü korumak için de alınır; bu yüzden yüksek oran her zaman düşüş beklentisi anlamına gelmez.
  • Tek başına al-sat kararı için kullanılmamalıdır; diğer göstergeler ve opsiyon zinciri verileriyle birlikte değerlendirilmelidir.
  • Likiditesi düşük piyasalarda birkaç büyük işlem oranı ciddi biçimde saptırabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Put call oranı yüksekse ne anlama gelir?

Satım opsiyonu işlemlerinin alım opsiyonlarına göre arttığını, yani korunma ya da düşüş beklentisinin güçlendiğini gösterir. Bazı yatırımcılar aşırı yüksek değerleri aşırı karamsarlık işareti olarak da yorumlar.

Put call oranı hacimle mi açık pozisyonla mı hesaplanır?

İkisi de kullanılır. Hacim bazlı oran günlük işlem eğilimini, açık pozisyon bazlı oran ise piyasada birikmiş pozisyonların dağılımını gösterir.

İlgili terimler

Opsiyon Zinciri(Option Chain)Opsiyon zinciri (option chain), bir dayanak varlığa ait tüm alım ve satım opsiyonlarını vade ve kullanım fiyatına göre listeleyen tablodur. Prim, hacim, açık pozisyon ve zımni volatilite gibi verileri tek ekranda gösterir.Piyasa Duyarlılığı(Market Sentiment)Piyasa duyarlılığı, yatırımcıların bir piyasa ya da varlık hakkındaki genel ruh hâlini, yani iyimser mi kötümser mi olduklarını anlatır. Fiyatları kısa vadede temel verilerden bağımsız olarak etkileyebilir.Korku ve Açgözlülük Endeksi(Fear and Greed Index)Korku ve Açgözlülük Endeksi, yatırımcıların piyasadaki ruh hâlini 0 ile 100 arasında bir puanla özetleyen duyarlılık göstergesidir. Düşük değerler aşırı korkuya, yüksek değerler aşırı açgözlülüğe işaret eder.Satım Opsiyonu(Put Option)Satım opsiyonu (put option), sahibine bir dayanak varlığı belirli bir vadede ya da vadeye kadar, önceden belirlenen kullanım fiyatından satma hakkı veren ancak yükümlülük getirmeyen türev sözleşmedir.Opsiyon(Option)Opsiyon, alıcısına bir prim karşılığında dayanak varlığı belirli bir fiyattan, belirli bir tarihte ya da tarihe kadar alma veya satma hakkı veren, satıcısına ise bu hakka karşı yükümlülük getiren türev sözleşmedir.Halka Arz Getirisi(IPO Return)Halka arz getirisi, halka arzda belirlenen fiyattan alınan payların, borsada işlem görmeye başladıktan sonraki fiyatına göre sağladığı yüzde kazanç ya da kayıptır; genellikle ilk işlem günü ve belirli dönemler için hesaplanır.