Platform İş Modeli Nedir?
İngilizce: Platform Business Model
Yayın: · Son güncelleme:
Platform İş Modeli Nedir? Kısaca
Platform iş modeli, bir şirketin kendi ürününü satmak yerine iki ya da daha fazla kullanıcı grubunu buluşturup aralarındaki etkileşimden değer ürettiği ve bu etkileşim üzerinden gelir elde ettiği iş modelidir.
Platform iş modeli nedir?
Platform iş modeli, farklı kullanıcı gruplarını bir araya getirerek değer yaratan modeldir. Şirket asıl ürünü kendisi üretmez; üreticiler ile kullanıcıların buluştuğu altyapıyı sağlar. Değer, bu gruplar arasındaki etkileşimden doğar.
Klasik şirket bir boru hattı gibi çalışır. Üretir, satar ve ürünü müşteriye kendi kanalıyla ulaştırır. Platform ise bir buluşma noktasıdır ve kuralları koyar.
Türleri nelerdir?
Platformlar etkileşimin türüne göre ayrılabilir:
| Tür | Kimleri buluşturur? |
|---|---|
| Pazaryeri | Alıcı ve satıcı |
| Sosyal ağ | Kullanıcılar ve reklamverenler |
| Uygulama mağazası | Geliştiriciler ve kullanıcılar |
| Ödeme platformu | İşletmeler ve tüketiciler |
| Paylaşım ekonomisi | Varlık sahipleri ve kiracılar |
Gelir; komisyon, abonelik, reklam ya da işlem ücretiyle elde edilir. Çoğu platform taraflardan birini ücretsiz tutar ve diğer taraftan para kazanır.
Neden güçlüdür?
Platformların temel avantajı ağ etkisi ile büyümesidir. Kullanıcı arttıkça platform herkes için daha değerli hâle gelir. Bu da yeni rakiplerin pazara girmesini zorlaştırır.
Varsayımsal bir örnek: Ev temizliği hizmeti veren bir platform, bir şehirde temizlikçilerle ev sahiplerini eşleştiriyor. Temizlikçi sayısı arttıkça randevu bulmak kolaylaşıyor; bu da daha çok ev sahibi çekiyor.
Riskleri de vardır. Kalite kontrolü, güven ve iki tarafın çıkarlarını dengelemek platformun sorumluluğundadır. Kurala uymayan bir satıcı, tüm platformun itibarını zedeleyebilir. Başlangıç sorunları için pazaryeri modeli maddesine bakın.
Sıkça Sorulan Sorular
Platform ile pazaryeri aynı şey mi?
Pazaryeri bir platform türüdür. Platform kavramı daha geniştir; sosyal ağlar, uygulama mağazaları ve ödeme sistemleri de platform iş modeline örnektir.
İki taraflı pazar ne demek?
İki taraflı pazar, bir platformun birbirine ihtiyaç duyan iki farklı kullanıcı grubuna hizmet ettiği yapıdır. Grupların biri arttıkça diğerinin platformdan aldığı değer de artar.