Prime Esas Kazanç Nedir?
İngilizce: Earnings Subject to Premium
Yayın: · Son güncelleme:
Prime Esas Kazanç Nedir? Kısaca
Prime esas kazanç (PEK), sigorta primlerinin hesaplandığı kazanç tutarıdır. 4A çalışanlarda brüt ücret ve bazı ek ödemelerden oluşur; kanunla belirlenen bir alt sınır ile bir üst sınır (tavan) arasında kalır.

Prime esas kazanç, SGK primlerinin üzerinden hesaplandığı tutardır. Hem çalışanın ve işverenin ödeyeceği primi hem de ileride bağlanacak emekli aylığını ve ödenekleri doğrudan etkiler.
Prime esas kazanç nedir?
5510 sayılı Kanun'a göre 4A sigortalılar için prime esas kazanç, ilgili ayda hak edilen brüt ücretlerden ve bazı ek ödemelerden oluşur. Genel çerçeve:
- Dahil olanlar: Brüt ücret, prim, ikramiye ve benzeri nitelikteki ödemeler,
- Dahil olmayanlar ya da belirli sınıra kadar istisna olanlar: Bazı sosyal yardımlar, yemek ve çocuk yardımı gibi kalemler, kıdem tazminatı gibi ödemeler.
Hangi ödemenin hangi tutara kadar istisna olduğu mevzuatla belirlenir ve değişebilir; güncel listeyi SGK'dan kontrol et.
Alt ve üst sınır
Prime esas kazanç, alt sınırın altında ve üst sınırın üzerinde olamaz:
| Sınır | Neye bağlı? |
|---|---|
| Alt sınır | Asgari ücrete bağlı |
| Üst sınır | Alt sınırın kanunla belirlenen katı (tavan) |
Tavanı aşan kısım için prim ödenmez. 4B sigortalılar ise bu sınırlar arasında kendi kazançlarını seçebilir.
Nasıl hesaplanır? Örnek
Varsayımsal olarak brüt maaşın 40.000 TL, ayrıca prim niteliğinde 5.000 TL ödeme aldıysan, istisna kalem yoksa prime esas kazancın 45.000 TL olur. SGK işçi ve işveren payları bu tutar üzerinden hesaplanır.
Neden önemli?
Emekli aylığı, iş göremezlik ve işsizlik ödenekleri prime esas kazanca göre hesaplanır. Gerçek ücretinden düşük bildirilmek bugün daha az kesinti gibi görünse de, ileride ciddi gelir kaybına yol açar. Bildirimlerini SGK işçi payı kesintisiyle birlikte kontrol et.
Sıkça Sorulan Sorular
Prime esas kazanç brüt maaş mı?
Çoğunlukla brüt maaş ve prim, ikramiye gibi ek ödemelerden oluşur. Bazı yardımlar belirli tutara kadar istisna olabildiğinden her zaman brüt maaşla birebir aynı olmayabilir.
Prime esas kazanç nerede görülür?
e-Devlet'teki SGK hizmet dökümünde her ay için bildirilen kazanç tutarını görebilirsin. Bordrodaki tutarla karşılaştırmak faydalıdır.