Parasal Gevşeme Nedir?
İngilizce: Monetary Easing
Yayın: · Son güncelleme:
Parasal Gevşeme Nedir? Kısaca
Parasal gevşeme, merkez bankasının faiz indirimi, likidite artırımı ya da varlık alımları gibi adımlarla para ve kredi koşullarını kolaylaştırdığı süreçtir. Amaç genellikle ekonomik aktiviteyi desteklemektir.
Parasal gevşeme (İngilizcesiyle monetary easing), merkez bankasının para koşullarını daha destekleyici hâle getirmek için attığı adımların bütünüdür. Parasal sıkılaştırmanın tersidir.
Parasal gevşeme nedir?
Enflasyon kontrol altına alındığında ya da ekonomi belirgin şekilde yavaşladığında merkez bankaları faizleri indirerek ve likiditeyi artırarak ekonomiyi canlandırmayı hedefler. Gevşeme genellikle bir "faiz indirim döngüsü" biçiminde, kademeli olarak yapılır. Ani ve büyük indirimler ise çoğunlukla kriz dönemlerinde görülür.
Nasıl uygulanır?
- Faiz indirimi: Politika faizi düşürülür; kredi ve mevduat faizleri de zamanla geriler.
- Likidite desteği: Bankalara daha fazla ya da daha ucuz fon sağlanır.
- Zorunlu karşılık indirimi: Bankaların kredi kapasitesi artar.
- Varlık alımları: Faiz araçları sınırına geldiğinde niceliksel genişleme devreye girebilir.
Etkileri ve dikkat edilecekler
Gevşeme kredileri ucuzlatır, tüketim ve yatırımı destekler, şirketlerin borç yükünü hafifletir. Mevduat faizleri düştüğü için tasarruf sahipleri farklı getiri arayışlarına yönelebilir; bu da hisse senedi ve gayrimenkul gibi varlıkların fiyatlarını etkileyebilir. Öte yandan erken ya da aşırı gevşeme enflasyonu yeniden canlandırabilir ve yerel paraya baskı yaratabilir. Bu nedenle merkez bankaları gevşemeye geçerken enflasyon beklentilerini ve fiyat istikrarını gözetir. Bir bireysel yatırımcı olarak faiz indirimlerinin piyasa fiyatlarına etkisinin önceden fiyatlanmış olabileceğini ve sonuçların kesin olmadığını unutmamak gerekir.
Sıkça Sorulan Sorular
Parasal gevşeme mevduat faizlerini nasıl etkiler?
Politika faizi düştükçe bankaların fonlama maliyeti azalır ve mevduat faizleri de genellikle gerilemeye başlar. Ancak bu geçiş her zaman eş zamanlı ve birebir olmaz.
Parasal gevşeme her zaman büyüme getirir mi?
Garantisi yoktur. Talep çok zayıfsa ya da belirsizlik yüksekse ucuz krediye rağmen harcama ve yatırım beklenen ölçüde artmayabilir.