İçeriğe geç
parazade
Finans

Parite Nedir?

İngilizce: Parity

Yayın: · Son güncelleme:

Parite Nedir? Kısaca

Parite, iki para birimi arasındaki değişim oranıdır. Türkiye'de günlük kullanımda genellikle iki yabancı para arasındaki oran, özellikle euro/dolar paritesi için kullanılır.

Parite nedir?
İçindekiler
  1. Parite nasıl okunur?
  2. Parite neden önemlidir?
  3. Pariteyi etkileyen etkenler
  4. Nelere dikkat etmeli?

Parite, iki para biriminin birbirine göre değerini gösteren orandır. Teknik olarak her döviz kuru bir paritedir; ancak Türkiye'de "parite" denildiğinde çoğunlukla Türk lirası dışındaki iki para birimi arasındaki oran kastedilir. En çok takip edilen örnek euro/dolar (EUR/USD) paritesidir.

Parite nasıl okunur?

Bir paritede ilk yazılan para birimi baz para, ikincisi karşı para olarak adlandırılır. Oran, 1 birim baz paranın kaç birim karşı paraya eşit olduğunu gösterir.

Varsayımsal örnek: EUR/USD paritesi 1,10 ise 1 euro 1,10 dolar eder. Parite 1,10'dan 1,15'e çıkarsa euro dolara karşı değer kazanmış, 1,05'e düşerse değer kaybetmiş olur.

Parite neden önemlidir?

  • Sepet ve döviz birikimi: Hem dolar hem euro tutan biri için parite değişimi, birikiminin toplam değerini etkiler.
  • Dış ticaret: Euro ile satış yapıp dolarla girdi alan bir firmanın kârlılığı paritedeki hareketlere bağlıdır.
  • TL kurları: Euro/TL ve dolar/TL kurları arasındaki ilişki, euro/dolar paritesiyle bağlantılıdır. Kabaca euro/TL ≈ dolar/TL × EUR/USD olarak düşünülebilir.

Pariteyi etkileyen etkenler

İki ülke (ya da para birliği) arasındaki faiz farkları, büyüme beklentileri, enflasyon verileri, merkez bankalarının politika kararları ve küresel risk iştahı pariteyi etkiler.

Nelere dikkat etmeli?

Parite hareketlerini kısa vadede tahmin etmek zordur. Kaldıraçlı döviz işlemleri (forex) parite hareketleri üzerinden yapılır ve küçük fiyat değişimlerinde bile ciddi kayıplara yol açabilir; bu tür işlemler yüksek risk taşır. Kur kavramının genel çerçevesi için döviz kuru, kaldıracın riskleri için kaldıraç maddelerine bakabilirsin.

Sıkça Sorulan Sorular

Parite ile kur arasında fark var mı?

Teknik olarak ikisi de iki para arasındaki oranı ifade eder. Türkiye'deki kullanımda kur genellikle bir dövizin TL karşılığı için, parite ise iki yabancı para arasındaki oran için kullanılır.

Euro/dolar paritesi yükselirse ne olur?

Euro dolara karşı değer kazanmış olur. Bu durumda dolar cinsinden birikim tutan biri euroya geçerken daha az euro alır; euro tutanın birikiminin dolar karşılığı ise artar.

İlgili terimler

Döviz Kuru(Exchange Rate)Döviz kuru, bir ülke parasının başka bir ülke parası cinsinden fiyatıdır. Örneğin 1 ABD dolarının kaç Türk lirası ettiğini gösterir ve arz-talep, faiz, enflasyon gibi etkenlerle değişir.Devalüasyon(Devaluation)Devalüasyon, sabit ya da yarı sabit kur rejimi uygulanan bir ülkede, yerel paranın yabancı paralar karşısındaki değerinin hükümet ya da merkez bankası kararıyla resmî olarak düşürülmesidir.Döviz Swapı(Currency Swap)Döviz swapı, iki tarafın belirli bir tutardaki farklı para birimlerini bugün takas edip, önceden anlaşılan bir tarihte ve kurla geri değiştirmeyi taahhüt ettiği finansal işlemdir.Kaldıraç(Leverage)Kaldıraç, yatırımcının borç ya da türev ürünler aracılığıyla kendi sermayesinden daha büyük bir pozisyon açabilmesidir. Kazançları büyütebildiği gibi kayıpları da aynı oranda büyütür.Faiz(Interest)Faiz, borç verilen ya da bir süre kullanıma bırakılan paranın karşılığında ödenen bedeldir. Borç alan için bir maliyet, para yatıran için bir getiridir ve genellikle yıllık yüzde oran olarak ifade edilir.Enflasyon(Inflation)Enflasyon, mal ve hizmet fiyatlarının genel düzeyinin belirli bir dönem boyunca sürekli artmasıdır. Enflasyon yükseldikçe aynı parayla daha az şey alınır; yani paranın satın alma gücü düşer.