İçeriğe geç
parazade

Profesyonel Yatırımcı Nedir?

İngilizce: Professional Investor

Yayın: · Son güncelleme:

Profesyonel Yatırımcı Nedir? Kısaca

Profesyonel yatırımcı (profesyonel müşteri), sermaye piyasası mevzuatında yeterli bilgi, tecrübe ve finansal güce sahip kabul edilen, bu yüzden genel müşteriye göre daha az koruma uygulanan yatırımcıdır.

Profesyonel Yatırımcı nedir?
İçindekiler
  1. Profesyonel yatırımcı nedir?
  2. Neler değişir?
  3. Nelere dikkat etmeli?

Profesyonel yatırımcı, SPK düzenlemelerinde "profesyonel müşteri" olarak geçen ve yatırım kararlarını verip risklerini değerlendirebilecek bilgi, tecrübe ve finansal güce sahip kabul edilen yatırımcıdır. Bu nedenle bazı yatırımcı koruma kurallarının bir kısmı ona daha esnek uygulanır.

Profesyonel yatırımcı nedir?

Mevzuat iki grubu öngörür:

  • Doğrudan profesyonel sayılanlar: Aracı kurumlar, bankalar, sigorta şirketleri, portföy yönetim şirketleri, emeklilik ve yatırım fonları gibi kurumsal yatırımcılar ile belirli büyüklüğü aşan şirketler.
  • Talep üzerine profesyonel sayılanlar: Genel müşteri olarak sınıflanmış bir kişi, mevzuattaki işlem sıklığı, portföy büyüklüğü ve finans sektöründe çalışma tecrübesi gibi kriterlerden belirli sayıda olanı sağladığını belgeleyip talep ederse profesyonel müşteri olarak sınıflandırılabilir.

Kriterlerdeki tutar ve eşikler zamanla değişebilir; güncel değeri SPK'nın Yatırım Hizmetleri ve Faaliyetleri Tebliği'nden kontrol et.

Neler değişir?

Profesyonel yatırımcı; bazı ürünlere (ör. yalnızca nitelikli yatırımcı olanlara sunulan ihraçlar ya da fonlar) erişebilir ve ürün seçenekleri genişler. Buna karşılık uygunluk testi gibi bazı korumalar sınırlı uygulanabilir ve kurum, senin riskleri anladığını varsayar.

Nelere dikkat etmeli?

Profesyonel statü daha fazla seçenek sunar ama daha az koruma demektir. Karmaşık ve kaldıraçlı ürünlerde zarar hızla büyüyebilir. Statü talep etmeden önce gerçekten bu riskleri yönetebilecek durumda olup olmadığını düşün; dilersen tekrar genel müşteri olmayı da talep edebilirsin.

Sıkça Sorulan Sorular

Profesyonel yatırımcı olmak için ne gerekir?

Bireyler, mevzuatta sayılan işlem sıklığı, portföy büyüklüğü ve sektör tecrübesi gibi kriterlerden belirli sayıda olanı sağlayıp aracı kuruma yazılı talepte bulunmalıdır. Güncel eşikleri SPK düzenlemelerinden kontrol etmelisin.

Profesyonel müşteri olunca hangi korumaları kaybederim?

Kurum senin ürün risklerini anladığını varsayar; bazı bilgilendirme ve uygunluk değerlendirmeleri daha sınırlı uygulanabilir. Hangi korumaların değiştiğini kurum, sınıflandırma öncesinde yazılı olarak bildirir.

İlgili terimler

Nitelikli Yatırımcı(Qualified Investor)Nitelikli yatırımcı, SPK düzenlemelerinde profesyonel müşteriler ile talep hâlinde profesyonel müşteri olarak sınıflandırılabilecek kişileri kapsayan, bazı riskli ürünlere erişebilen yatırımcı grubudur.Genel Müşteri(Retail Client)Genel müşteri, SPK düzenlemelerinde profesyonel müşteri tanımına girmeyen ve bu nedenle yatırımcı koruma kurallarından en geniş ölçüde yararlanan müşteri sınıfıdır; bireysel yatırımcıların çoğu bu gruptadır.Kurumsal Yatırımcı(Institutional Investor)Kurumsal yatırımcı, başkaları adına ya da kendi büyük kaynaklarıyla profesyonel şekilde yatırım yapan fon, emeklilik fonu, sigorta şirketi, banka ve portföy yönetim şirketi gibi kuruluşlardır.Yatırımcı Koruma(Investor Protection)Yatırımcı koruma, sermaye piyasasında yatırımcıların dolandırıcılık, yanıltıcı bilgi, aracı kurum iflası ve haksız uygulamalara karşı korunması için oluşturulan kurallar, kurumlar ve mekanizmaların bütünüdür.Uygunluk Testi(Appropriateness Test)Uygunluk testi, aracı kurumun müşterinin bilgi ve tecrübesini ölçerek talep ettiği yatırım ürününün risklerini anlayabilecek durumda olup olmadığını değerlendirdiği testtir.Halka Arz Getirisi(IPO Return)Halka arz getirisi, halka arzda belirlenen fiyattan alınan payların, borsada işlem görmeye başladıktan sonraki fiyatına göre sağladığı yüzde kazanç ya da kayıptır; genellikle ilk işlem günü ve belirli dönemler için hesaplanır.