İçeriğe geç
parazade
Siber Güvenlik & Dolandırıcılık

PKI Nedir?

İngilizce: Public Key Infrastructure

Yayın: · Son güncelleme:

PKI Nedir? Kısaca

PKI (Public Key Infrastructure), açık anahtarlı şifrelemeyi güvenilir kılmak için dijital sertifikaların oluşturulması, dağıtılması, doğrulanması ve iptal edilmesini sağlayan kurum, kural, yazılım ve donanımların bütünüdür.

PKI nedir?
İçindekiler
  1. PKI nedir?
  2. Hangi parçalardan oluşur?
  3. Nerelerde kullanılır?

PKI nedir?

PKI, Türkçede "açık anahtar altyapısı" olarak geçer. Açık anahtarlı şifrelemede her kişinin ya da sitenin bir anahtar çifti bulunur: herkese verilebilen açık anahtar ve yalnızca sahibinde kalan gizli anahtar. Asıl sorun, bir açık anahtarın gerçekten iddia edilen kişiye ait olduğundan nasıl emin olunacağıdır. PKI bu soruyu sertifikalarla çözer.

Bunu bir nüfus müdürlüğüne benzetebilirsiniz. Kimlik kartınızı güvenilir yapan, kartı devletin düzenlemiş olmasıdır. PKI'da bu rolü sertifika otoriteleri üstlenir.

Hangi parçalardan oluşur?

PKI'ın temel bileşenleri şunlardır:

  • Sertifika otoritesi (CA): Sertifikaları imzalar.
  • Kayıt otoritesi (RA): Başvuranın kimliğini doğrular.
  • Dijital sertifikalar: Kimliği açık anahtara bağlar.
  • İptal listeleri ve sorgulama servisleri: Geçersiz kılınan sertifikaları bildirir.

Bir sertifikanın gizli anahtarı çalınırsa sertifika iptal edilir. Tarayıcılar ve yazılımlar bu iptal bilgisini kontrol ederek çalıntı sertifikaya güvenmez.

Nerelerde kullanılır?

Gündelik hayatta PKI'ı fark etmeden her gün kullanırsınız. HTTPS ile açılan her web sitesi, telefonunuza yüklenen imzalı uygulama güncellemeleri ve e-imza ile gönderilen belgeler bu altyapıya dayanır.

Örneğin bir avukat UYAP'ta e-imzayla belge gönderdiğinde, sistem imzanın nitelikli elektronik sertifika ile atıldığını ve sertifikanın iptal edilmediğini kontrol eder. Kurumlar kendi iç PKI'larını da kurabilir; bu durumda iç sertifikaların süreleri ve gizli anahtarların korunması düzenli olarak takip edilmelidir.

Sıkça Sorulan Sorular

PKI ile SSL sertifikası arasındaki ilişki nedir?

SSL/TLS sertifikası, PKI'ın ürettiği dijital sertifika türlerinden biridir. Tarayıcının siteye güvenmesini sağlayan güven zinciri PKI tarafından kurulur.

Gizli anahtar çalınırsa ne olur?

Saldırgan o sertifikanın sahibi gibi davranabilir. Bu yüzden ilgili sertifika hemen iptal edilmeli ve yeni bir anahtar çiftiyle yeni sertifika alınmalıdır.

İlgili terimler

Sertifika Otoritesi(Certificate Authority)Sertifika otoritesi (CA), web siteleri, kişiler ve kurumlar için dijital sertifika düzenleyen, sertifika sahibinin kimliğini doğrulayan ve gerektiğinde sertifikaları iptal eden güvenilir üçüncü taraf kuruluştur.Dijital Sertifika(Digital Certificate)Dijital sertifika, bir kişinin, kurumun, web sitesinin ya da yazılımın kimliğini açık anahtarına bağlayan ve güvenilir bir sertifika otoritesi tarafından dijital olarak imzalanmış elektronik belgedir.RSARSA, adını geliştiricileri Rivest, Shamir ve Adleman'ın soyadlarından alan, açık ve gizli anahtar çiftiyle çalışan ve büyük sayıları asal çarpanlarına ayırmanın zorluğuna dayanan asimetrik şifreleme algoritmasıdır.Şifreleme Anahtarı(Encryption Key)Şifreleme anahtarı, bir şifreleme algoritmasının veriyi okunamaz hâle getirmek ya da yeniden okunur kılmak için kullandığı gizli değerdir. Algoritma herkesçe bilinse bile anahtar gizli kaldıkça veri korunur.Açık Anahtar(Public Key)Açık anahtar (public key), özel anahtardan matematiksel olarak türetilen ve başkalarıyla paylaşılabilen anahtardır; kripto işlemlerinde imzaların doğrulanmasını sağlar ve cüzdan adreslerinin üretilmesinde kullanılır.e-İmza(e-Signature)e-İmza, yani güvenli elektronik imza, elektronik bir veriye eklenerek imzalayanın kimliğini doğrulayan ve 5070 sayılı Elektronik İmza Kanununa göre elle atılan imzayla aynı hukuki sonucu doğuran imzadır.Nitelikli Elektronik Sertifika(Qualified Electronic Certificate)Nitelikli elektronik sertifika (NES), 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu'na göre yetkili hizmet sağlayıcılarca gerçek kişilere verilen ve güvenli elektronik imza atılmasını sağlayan, kişinin kimliğini imza verisine bağlayan elektronik kayıttır.

İlgili yazılar