Phillips Eğrisi Nedir?
İngilizce: Phillips Curve
Yayın: · Son güncelleme:
Phillips Eğrisi Nedir? Kısaca
Phillips eğrisi, işsizlik oranı ile enflasyon (ya da ücret artış hızı) arasında kısa dönemde ters yönlü bir ilişki olduğunu öne süren iktisat modelidir. İşsizlik düştüğünde enflasyonun yükselme, işsizlik arttığında enflasyonun gerileme eğiliminde olduğunu anlatır.
Phillips eğrisi, makroekonominin en çok tartışılan ilişkilerinden biridir. Adını, 1958'de İngiltere verileriyle işsizlik ve ücret artışları arasındaki ters ilişkiyi gösteren iktisatçı A. W. Phillips'ten alır.
Phillips eğrisi ne demek?
Temel fikir şudur: İşsizlik düşük olduğunda işverenler işçi bulmak için daha yüksek ücret teklif eder. Ücret artışları maliyetleri yükseltir ve fiyatlara yansır. İşsizlik yüksek olduğunda ise ücret ve fiyat baskısı azalır.
| İşsizlik | Enflasyon eğilimi |
|---|---|
| Düşük | Yüksek |
| Yüksek | Düşük |
Varsayımsal bir örnek: İşgücü piyasası çok sıkıştığında şirketler çalışan tutmak için maaşları artırır, bu da ürün fiyatlarını yukarı iter.
Kısa dönem ve uzun dönem
1960'larda bazı politikacılar, biraz daha yüksek enflasyonu kabul ederek kalıcı olarak düşük işsizlik "satın alınabileceğini" düşündü. Ancak 1970'lerde yüksek enflasyon ve yüksek işsizliğin bir arada görüldüğü stagflasyon dönemi bu düşünceyi sarstı.
Milton Friedman ve Edmund Phelps gibi iktisatçılar, uzun dönemde enflasyon beklentilerinin uyum sağlayacağını ve işsizliğin doğal işsizlik oranına döneceğini savundu. Buna göre:
- Kısa dönemde: Enflasyon ile işsizlik arasında bir ödünleşme olabilir.
- Uzun dönemde: Eğri dikeydir; yüksek enflasyon kalıcı olarak düşük işsizlik sağlamaz.
Bugün nasıl kullanılır?
Merkez bankaları, işgücü piyasasının sıkılığının enflasyonu nasıl etkileyeceğini değerlendirirken Phillips eğrisi yaklaşımından yararlanır. Ancak küreselleşme, beklentiler ve arz şokları nedeniyle ilişkinin gücü zaman ve ülkeye göre değişir; bazı dönemlerde eğrinin çok "yassılaştığı" gözlenmiştir.
Sıkça Sorulan Sorular
Phillips eğrisi ne demek, kim bulmuştur?
Phillips eğrisi, işsizlik ile enflasyon arasındaki ters ilişkiyi gösteren modeldir. Adını 1958'de İngiltere verileriyle bu ilişkiyi ortaya koyan iktisatçı A. W. Phillips'ten alır.
Phillips eğrisi hâlâ geçerli mi?
Kısa dönemde işgücü piyasası sıkılığı ile enflasyon arasında bir ilişki olduğu genel kabul görür. Ancak ilişkinin gücü zamanla değişmiştir ve uzun dönemde kalıcı bir ödünleşme olmadığı yaygın görüştür.