Piyasa Bozucu Eylem Nedir?

Piyasa bozucu eylemler, fiyatların doğal arz ve talep yerine yapay yollarla etkilenmesine yol açabilecek davranışlardır. 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu'nun 104. maddesi, suç oluşturmayan ama borsanın düzenli işleyişini bozabilecek bu eylemler için Sermaye Piyasası Kurulu'na idari para cezası verme yetkisi tanır. Ayrıntılar SPK'nın Piyasa Bozucu Eylemler Tebliği'nde düzenlenir.

Hangi davranışlar sayılabilir?

Tebliğ ve uygulamada örnek olarak şu tür davranışlar öne çıkar:

• Fiyatı etkilemek amacıyla seansın belirli anlarında yoğun emir girip iptal etmek,
• Gerçek bir el değişimi amacı taşımadan karşılıklı ya da kendi kendine işlem yapmak,
• Kapanış fiyatını etkilemeye yönelik işlemler,
• Sosyal medya ve benzeri kanallarda yanıltıcı yorum ya da söylenti yayarak fiyatı etkilemeye çalışmak.

Her somut olay ayrı ayrı incelenir; bir işlemin bu kapsamda olup olmadığına SPK karar verir.

Piyasa dolandırıcılığından farkı

Kanunun 107. maddesi ise işlem bazlı ve bilgi bazlı piyasa dolandırıcılığını suç olarak tanımlar ve hapis ile adli para cezası öngörür. Piyasa bozucu eylem daha hafif, idari yaptırım gerektiren bir kategoridir; daha ağır ve kastın açık olduğu manipülasyonlar suç kapsamına girebilir. SPK ayrıca işlem yasağı gibi tedbirler uygulayabilir.

Yatırımcı olarak nelere dikkat etmeli?

Gerekçesi açıklanamayan ani fiyat ve hacim artışları, "bu hisse uçacak" türü mesajlar ve ücretli sinyal grupları manipülasyon riskine işaret edebilir. Bu tür hareketlere kapılmak ciddi kayıplara yol açabilir. Şüpheli durumları SPK'ya bildirebilirsin.