Proforma Fatura Nedir?
İngilizce: Proforma Invoice
Yayın: · Son güncelleme:
Proforma Fatura Nedir? Kısaca
Proforma fatura, satış gerçekleşmeden önce satıcının alıcıya ürün, fiyat, teslim ve ödeme koşullarını bildirmek için gönderdiği teklif niteliğinde bir belgedir. Vergisel belge değildir ve kayıtlara gelir ya da gider olarak alınmaz.
Proforma fatura, bir ön faturadır. Satıcı, alıcının siparişi kesinleştirmeden önce ne alacağını ve ne kadar ödeyeceğini görmesi için bu belgeyi hazırlar. Adında "fatura" geçse de hukuken bir fiyat teklifidir; satış yapıldığını göstermez.
Proforma fatura nedir?
Proforma faturada genellikle şu bilgiler yer alır:
- Satıcı ve alıcı bilgileri
- Ürün ya da hizmetin tanımı, miktarı ve birim fiyatı
- Toplam tutar ve para birimi
- Teslim şekli (örneğin Incoterms kuralları) ve teslim süresi
- Ödeme koşulları ve teklifin geçerlilik süresi
Belge, alıcının onayıyla bir tür sipariş anlaşmasına dönüşebilir. Satış gerçekleştiğinde ise satıcı ayrıca gerçek bir fatura düzenler.
Nerelerde kullanılır?
- Dış ticaret: İthalatçılar akreditif açtırmak, döviz transferi yapmak ya da ithalat izinleri almak için çoğu zaman proforma faturaya ihtiyaç duyar.
- Peşin ödemeli satışlar: Alıcı ödemeyi proforma üzerinden yapar, mal sevk edilince fatura kesilir.
- Bütçe onayı: Şirketlerde satın alma birimi, harcama onayı almak için proforma ister.
Faturadan farkı
| Proforma fatura | Fatura | |
|---|---|---|
| Niteliği | Teklif | Satış belgesi |
| Vergi kaydı | Yok | Var |
| KDV indirimi | Yapılamaz | Yapılabilir |
Varsayımsal bir örnek: Bir ithalatçı, yurt dışındaki tedarikçiden 10.000 dolarlık makine için proforma fatura alır, bankasında ödemeyi bu belgeye dayanarak başlatır. Makine sevk edildiğinde tedarikçi ticari faturayı (commercial invoice) düzenler.
Proforma faturayla KDV indirimi yapılamaz ve gider kaydedilemez; muhasebe kaydı için gerçek fatura beklenmelidir.
Sıkça Sorulan Sorular
Proforma faturanın yasal geçerliliği var mı?
Proforma fatura vergi mevzuatı açısından fatura sayılmaz. Ancak taraflar arasında kabul edilen proforma, ticari ilişkide teklif ve sipariş koşullarının kanıtı olarak kullanılabilir.
Proforma faturaya göre ödeme yapılabilir mi?
Evet, özellikle peşin ödemeli satışlarda ve dış ticarette ödeme çoğu zaman proformaya göre yapılır. Satış gerçekleşince satıcının gerçek faturayı düzenlemesi gerekir.