İçeriğe geç
parazade
Siber Güvenlik & Dolandırıcılık

Parola Ne Demek?

İngilizce: Password

Yayın: · Son güncelleme:

Parola Ne Demek? Kısaca

Parola, bir hesaba ya da cihaza girerken kimliğinizi kanıtlamak için kullandığınız, yalnızca sizin bilmeniz gereken gizli karakter dizisidir. Gündelik dilde çoğunlukla 'şifre' olarak da anılır.

Parola nedir?
İçindekiler
  1. Parola ne demek?
  2. Sistemler parolanızı nasıl saklar?
  3. İyi bir parola için temel kurallar

Parola ne demek?

Parola, kullanıcı adınızın gerçekten size ait olduğunu kanıtlayan gizli ifadedir. E-postanıza, bankacılık uygulamanıza ya da bilgisayarınıza girerken istenen değer budur. Kimlik doğrulama yöntemleri arasında "bildiğiniz bir şey" grubundadır.

Türkçede "şifre" kelimesi daha yaygın kullanılır. Teknik metinlerde ise parola tercih edilir, çünkü şifre kelimesi aynı zamanda şifreleme (cipher) anlamına da gelir.

Sistemler parolanızı nasıl saklar?

İyi tasarlanmış bir sistem parolanızı olduğu gibi kaydetmez. Parola, bcrypt gibi tek yönlü bir hash fonksiyonundan geçirilir ve yalnızca çıkan değer saklanır. Giriş yaptığınızda yazdığınız parolanın hash değeri tekrar hesaplanıp kayıtlı değerle karşılaştırılır.

Bu yüzden ciddi bir hizmet "şifrenizi size e-postayla gönderelim" demez. Bunu yapabilen bir site, parolanızı düz metin sakladığını göstermiş olur.

İyi bir parola için temel kurallar

Uzunluk, karmaşıklıktan daha etkilidir. Örneğin "Mavi-Kedi-Balkonda-Uyur" gibi dört kelimelik bir ifade hem akılda kalır hem de "Ali1985" gibi kısa bir paroladan çok daha zor tahmin edilir.

Her hesap için farklı parola kullanın. Bir sitede sızan parola, aynı parolayı kullandığınız diğer hesapların da kapısını açar. Hatırlama yükünü bir şifre yöneticisine bırakmak ve önemli hesaplarda iki adımlı doğrulamayı açmak, atabileceğiniz en somut iki adımdır.

Sıkça Sorulan Sorular

Parola nedir, şifreden farkı var mı?

Gündelik kullanımda ikisi aynı anlama gelir. Teknik dilde parola giriş için kullanılan gizli ifadeyi, şifre ise daha çok şifreleme yöntemini anlatır.

Parolamı ne sıklıkla değiştirmeliyim?

Güncel öneriler, sebepsiz yere sık değiştirmek yerine güçlü ve benzersiz bir parola seçmeyi öne çıkarır. Bir sızıntıdan ya da şüpheli girişten haberdar olduğunuzda ise hemen değiştirin.

İlgili terimler

Güçlü Şifre(Strong Password)Güçlü şifre, tahmin edilmesi ve deneme yoluyla bulunması çok zor olan, yeterince uzun, kişisel bilgilere dayanmayan ve yalnızca tek bir hesapta kullanılan paroladır.Şifre Yöneticisi(Password Manager)Şifre yöneticisi, tüm parolalarınızı şifreli bir kasada saklayan ve tek bir ana parolayla erişmenizi sağlayan uygulamadır. Her hesap için ayrı ve güçlü parola kullanmayı pratik hâle getirir.Kimlik Doğrulama(Authentication)Kimlik doğrulama, bir sisteme bağlanan kişinin ya da cihazın iddia ettiği kişi veya cihaz olduğunu şifre, doğrulama kodu, parmak izi gibi yöntemlerle kanıtlama sürecidir. İngilizcede authentication olarak geçer.Çok Faktörlü Kimlik Doğrulama(Multi-Factor Authentication)Çok faktörlü kimlik doğrulama (MFA), bir hesaba girerken şifreye ek olarak telefon, doğrulama kodu ya da parmak izi gibi farklı türden en az bir kanıt daha isteyen ve hesap ele geçirmeyi zorlaştıran güvenlik yöntemidir.Şifreleme(Encryption)Şifreleme, okunabilir veriyi bir algoritma ve anahtar kullanarak yetkisiz kişilerin anlayamayacağı bir biçime dönüştüren ve yalnızca doğru anahtarı bilenin eski hâline getirebildiği veri koruma yöntemidir.BcryptBcrypt, kullanıcı şifrelerini güvenli biçimde saklamak için tasarlanmış, her şifreye otomatik salt ekleyen ve ayarlanabilir maliyet faktörüyle kasıtlı olarak yavaş çalışan bir şifre özetleme (hash) algoritmasıdır.Düz Metin(Plaintext)Düz metin (plaintext), şifrelenmemiş, herkesin doğrudan okuyabileceği özgün veridir. Şifreleme algoritmasına girdi olarak verilen ve şifre çözme sonrasında yeniden elde edilen içerik düz metindir.

İlgili yazılar

Yapay Zeka ile Kazanç

Kendi Bilgisayarında Ücretsiz Yapay Zekâ Sistemi Kur: Ekran Kartı, İşlemci ve RAM ile Adım Adım

Kendi bilgisayarında ücretsiz ve limitsiz bir yapay zekâ sistemi kurmak mümkün: Ollama ya da LM Studio ile dil modeli, Continue ile kod asistanı, ComfyUI ya da Forge ile görsel üretim. Belirleyici olan ekran kartının belleğidir (VRAM); 8 GB'lık kartta 7-8B modeller rahat çalışır, kart yoksa işlemci ve RAM ile daha yavaş çalışır.

· 30 dk okuma