Piyasa Riski Nedir?
İngilizce: Market Risk
Yayın: · Son güncelleme:
Piyasa Riski Nedir? Kısaca
Piyasa riski, faiz oranları, döviz kurları, hisse senedi ve emtia fiyatları gibi piyasa değişkenlerindeki hareketler nedeniyle bir yatırımın veya portföyün değer kaybetme ihtimalidir.
Piyasa riski, finansal piyasalardaki genel fiyat hareketlerinin yatırımlarının değerini düşürme ihtimalidir. Belirli bir şirketin başına gelen olaylardan değil, piyasanın geneline yayılan değişimlerden kaynaklanır. Bu yüzden çoğu zaman sistematik risk ile birlikte anılır.
Piyasa riski nedir, türleri nelerdir?
| Tür | Kaynağı | Örnek |
|---|---|---|
| Faiz riski | Faiz oranlarındaki değişim | Faiz artınca tahvil fiyatının düşmesi |
| Kur riski | Döviz kurlarındaki değişim | TL değer kazanınca döviz varlıklarının TL karşılığının azalması |
| Hisse senedi fiyat riski | Pay piyasasındaki dalgalanma | Endeksin genel düşüşünde portföyün değer kaybı |
| Emtia fiyat riski | Petrol, altın gibi ürünlerin fiyatı | Altın fiyatı düşünce altın fonunun değer kaybetmesi |
Nasıl ölçülür?
- Volatilite: Fiyatların ne kadar dalgalandığını gösterir.
- Beta katsayısı: Bir hissenin piyasaya göre ne kadar hareket ettiğini ölçer.
- Durasyon: Tahvillerin faize duyarlılığını gösterir.
- Riske maruz değer (RMD/VaR): Belirli bir güven düzeyinde, belirli bir sürede beklenebilecek en yüksek kaybı tahmin eder.
- Stres testi: Olağanüstü senaryolarda portföyün nasıl etkileneceğini inceler.
Bankalar ve aracı kurumlar piyasa riskini düzenleyici kurallar çerçevesinde ölçmek ve raporlamak zorundadır.
Nelere dikkat etmeli?
- Piyasa riski çeşitlendirmeyle tamamen ortadan kalkmaz; bütün piyasa düştüğünde çoğu varlık birlikte değer kaybedebilir.
- Farklı varlık sınıflarına dağılım (hisse, tahvil, altın, döviz) riskin etkisini azaltabilir.
- Kaldıraçlı işlemler piyasa riskini büyütür; küçük bir fiyat hareketi büyük kayıplara yol açabilir.
- Risk ölçüleri geçmiş verilere dayanır; geleceği garanti etmez.
- Kendi risk toleransını bilerek pozisyon büyüklüğünü belirle.
Sıkça Sorulan Sorular
Piyasa riski çeşitlendirmeyle önlenebilir mi?
Tamamen önlenemez. Farklı varlık sınıflarına dağılım etkiyi azaltabilir, ancak piyasanın geneli sert düştüğünde çoğu yatırım birlikte değer kaybedebilir.
Piyasa riski ile sistematik risk aynı mı?
Çok yakın kavramlardır. Sistematik risk tüm piyasayı etkileyen ve çeşitlendirmeyle giderilemeyen riski anlatır; piyasa riski ise faiz, kur, hisse ve emtia fiyatlarındaki hareketlerden doğan riskin genel adıdır.
İlgili terimler
İlgili yazılar
Yatırım Fonu Nedir? Türleri, Nasıl Alınır ve Nelere Dikkat Edilir
Yatırım fonu, birçok yatırımcının parasını bir havuzda toplayıp profesyonel yöneticiyle hisse, tahvil, altın gibi araçlara yatıran ortak bir araçtır. Fon pay fiyatı her gün değişir; getirisi garanti değildir, masrafı ve türüne göre farklı riski vardır.
Pasif Gelir Nedir, Nasıl Elde Edilir? Sermaye ve Emek Gerçekleri
Pasif gelir, bir kez kurulduktan sonra her gün aktif çalışmadan gelmeye devam eden gelirdir: kira, faiz, temettü, dijital ürün ya da içerik geliri gibi. Ancak neredeyse her pasif gelir ya sermaye ya da önden yoğun emek ister ve düzenli bakım gerektirir.