İçeriğe geç
parazade
Yapay Zeka

Parafraz Ne Demek?

İngilizce: Paraphrasing

Yayın: · Son güncelleme:

Parafraz Ne Demek? Kısaca

Parafraz, bir metni ya da ifadeyi asıl anlamını koruyarak farklı kelimeler ve cümle yapılarıyla yeniden anlatmaktır; doğal dil işlemede bu işi otomatik yapan modeller metin sadeleştirme, veri artırma ve yazım desteği için kullanılır.

Parafraz nedir?
İçindekiler
  1. Parafraz ne demek?
  2. Yapay zekâda parafraz
  3. Nelere dikkat etmeli?

Parafraz, bir düşünceyi özünü değiştirmeden başka sözcüklerle yeniden ifade etmektir. Türkçede "başka sözlerle anlatma" ya da "yeniden ifade etme" olarak da karşılanır.

Parafraz ne demek?

Parafraz özetlemeden farklıdır: Özet metni kısaltır, parafraz ise uzunluğu benzer tutarak anlatımı değiştirir. Örneğin "Toplantı yağmur nedeniyle ertelendi" cümlesinin bir parafrazı "Yağışlı hava yüzünden toplantı ileri bir tarihe kaldırıldı" olabilir. İki cümle de aynı bilgiyi verir.

İyi bir parafrazda:

  • Anlam ve önemli ayrıntılar korunur.
  • Kelime seçimi ve cümle yapısı belirgin biçimde değişir.
  • Hedef okura uygun bir dil kullanılır.

Yapay zekâda parafraz

Doğal dil işleme alanında parafraz iki yönlü bir görevdir:

  • Parafraz üretimi: Bir cümlenin farklı ifadelerini üretmek. Büyük dil modelleri bu görevde oldukça başarılıdır; metin sadeleştirme, ton değiştirme ve eğitim verisini çeşitlendirme (veri artırma) için kullanılır.
  • Parafraz tespiti: İki cümlenin aynı anlamı taşıyıp taşımadığını belirlemek. Arama motorlarında, soru-cevap sitelerinde tekrar eden soruları bulmada ve kopya içerik tespitinde işe yarar.

Nelere dikkat etmeli?

  • Anlam kayması: Otomatik parafraz araçları bazen önemli bir ayrıntıyı değiştirebilir veya ekleyebilir. Özellikle hukuki, tıbbi ve finansal metinlerde sonucu mutlaka kontrol et.
  • Akademik dürüstlük: Başkasının fikrini parafraz etmek onu senin fikrin yapmaz; kaynak göstermek yine gereklidir. Yalnızca kelimeleri değiştirip kaynak belirtmemek intihal sayılabilir.
  • Kurumsal kurallar: Okul ve işyerlerinin yapay zekâ ile yazım konusundaki kurallarını öğrenmek iyi bir başlangıçtır.

Sıkça Sorulan Sorular

Parafraz ile özetleme arasındaki fark nedir?

Özetleme metni kısaltarak yalnızca ana fikirleri bırakır. Parafraz ise metnin içeriğini genellikle benzer uzunlukta korur ama farklı kelimeler ve cümle yapılarıyla yeniden ifade eder.

Parafraz yapılan metin intihal sayılır mı?

Kaynak gösterilmeden yapılan parafraz, başkasının fikrini sahiplenmek anlamına geldiği için intihal sayılabilir. Parafraz yaptığında da orijinal kaynağı belirtmen gerekir.

İlgili terimler

Doğal Dil İşleme(Natural Language Processing)Doğal dil işleme (NLP), bilgisayarların insan dilini yazılı ya da sözlü olarak anlamasını, işlemesini ve üretmesini sağlayan yapay zekâ ve dilbilim alanıdır.Metin Özetleme(Text Summarization)Metin özetleme, uzun bir metnin ana fikirlerini koruyarak daha kısa bir sürümünü üretme işlemidir; yapay zekâda önemli cümleleri seçen çıkarımsal ve metni yeniden yazan soyutlayıcı olmak üzere iki ana yaklaşım vardır.Doğal Dil Üretimi(Natural Language Generation)Doğal dil üretimi (NLG), yapılandırılmış veriden, bir talimattan ya da başka bir metinden yola çıkarak insanların okuyup anlayabileceği akıcı ve anlamlı doğal dil metni oluşturan yapay zekâ alanıdır.Veri Artırma(Data Augmentation)Veri artırma (data augmentation), mevcut eğitim örneklerine döndürme, kırpma, gürültü ekleme ya da yeniden ifade etme gibi anlamı koruyan dönüşümler uygulayarak yeni örnekler üreten ve modelin genelleme yeteneğini artırmayı amaçlayan bir tekniktir.Çeşitlendirme(Diversification)Çeşitlendirme, yatırılan parayı farklı varlık sınıflarına, sektörlere ve bölgelere dağıtarak tek bir yatırımdaki kaybın tüm portföyü büyük ölçüde etkilemesini önleme yöntemidir.Harf Çevirisi(Transliteration)Harf çevirisi (transliterasyon), bir yazı sistemindeki metnin, anlamı çevrilmeden başka bir yazı sisteminin harfleriyle yazılmasıdır. Örneğin Kiril alfabesiyle yazılmış bir ismin Latin harflerine aktarılması harf çevirisidir.