İçeriğe geç
parazade
Borsa

Pazar Portföyü Nedir?

İngilizce: Market Portfolio

Yayın: · Son güncelleme:

Pazar Portföyü Nedir? Kısaca

Pazar portföyü, piyasadaki tüm riskli varlıkları piyasa değerleri oranında içeren teorik portföydür; sermaye varlıklarını fiyatlama modelinde (CAPM) sistematik riskin ve beta katsayısının ölçüldüğü referans noktasıdır.

Pazar Portföyü nedir?
İçindekiler
  1. Pazar portföyü nedir?
  2. CAPM'deki rolü
  3. Pratikte nasıl temsil edilir?
  4. Nelere dikkat etmeli?

Pazar portföyü (market portfolio), piyasadaki bütün riskli varlıkları piyasa değerleriyle orantılı ağırlıklarla içeren teorik bir portföydür. Finans teorisinde, özellikle sermaye varlıklarını fiyatlama modeli (CAPM) içinde merkezi bir yere sahiptir.

Pazar portföyü nedir?

Teoride pazar portföyü yalnızca hisseleri değil; tahvilleri, gayrimenkulleri, emtiaları ve diğer tüm riskli varlıkları kapsar. Her varlığın ağırlığı, toplam piyasa değeri içindeki payına eşittir. Bu yapı tamamen çeşitlendirilmiş olduğu için şirkete özgü riskler birbirini dengeler; geriye yalnızca tüm piyasayı etkileyen sistematik risk kalır.

CAPM'deki rolü

  • Beta: Bir varlığın pazar portföyüne göre ne kadar dalgalandığını ölçer. Pazar portföyünün betası tanım gereği 1'dir.
  • Piyasa risk primi: Pazar portföyünün beklenen getirisi ile risksiz faiz arasındaki farktır.
  • Sermaye piyasası doğrusu: Teoride, risksiz varlık ile pazar portföyünü birleştiren doğru, yatırımcıların ulaşabileceği en iyi risk-getiri bileşimlerini gösterir. Bu çerçevede pazar portföyü, etkin sınırdaki teğet portföye karşılık gelir.

Pratikte nasıl temsil edilir?

Gerçek pazar portföyünü oluşturmak mümkün değildir; çünkü pek çok varlığın değeri gözlemlenemez. Bu yüzden uygulamada geniş bir hisse senedi endeksi vekil olarak kullanılır. Örneğin ABD için S&P 500 ya da küresel endeksler, Türkiye için Borsa İstanbul'un geniş kapsamlı endeksleri bu amaçla kullanılabilir.

Nelere dikkat etmeli?

Seçilen vekil endeks, hesaplanan beta ve beklenen getiri sonuçlarını değiştirir. Bu nedenle CAPM tabanlı hesaplamaları kesin değil, varsayımlara bağlı tahminler olarak değerlendirmek gerekir.

Sıkça Sorulan Sorular

Pazar portföyüne yatırım yapılabilir mi?

Tam anlamıyla mümkün değildir, çünkü teorik olarak tüm riskli varlıkları kapsar. Geniş kapsamlı endeks fonları bu fikre yaklaşmanın pratik bir yolu olarak görülür.

Pazar portföyünün betası neden 1'dir?

Beta, bir varlığın pazar portföyüne göre hareketini ölçer. Pazar portföyü kendisiyle birebir hareket ettiği için betası tanım gereği 1'dir.

İlgili terimler

Sermaye Varlıkları Fiyatlama Modeli(CAPM)Sermaye Varlıkları Fiyatlama Modeli (CAPM), bir yatırımın beklenen getirisini risksiz faiz oranı, beta katsayısı ve piyasa risk primi üzerinden hesaplayan finans modelidir. Özsermaye maliyeti tahmininde yaygın kullanılır.Beta Katsayısı(Beta)Beta katsayısı, bir hissenin ya da portföyün getirisinin piyasa genelindeki (genellikle bir endeksin) hareketlerine ne kadar duyarlı olduğunu gösteren ve sistematik riski ölçen katsayıdır.Etkin Sınır(Efficient Frontier)Etkin sınır, modern portföy teorisinde her risk düzeyinde ulaşılabilecek en yüksek beklenen getiriyi sunan portföylerin risk-getiri grafiğinde oluşturduğu eğridir; bu eğrinin altındaki portföyler etkin değildir.Sistematik Risk(Systematic Risk)Sistematik risk, faiz, enflasyon, kur, resesyon veya politik gelişmeler gibi tüm piyasayı etkileyen ve portföy çeşitlendirmesiyle ortadan kaldırılamayan risktir. Piyasa riski olarak da bilinir.Beklenen Getiri(Expected Return)Beklenen getiri, bir yatırımın olası tüm sonuçlarının, gerçekleşme olasılıklarıyla ağırlıklandırılarak hesaplanan ortalama getirisidir. Bir tahmindir; gerçekleşecek getirinin garantisi değildir.Halka Arz Getirisi(IPO Return)Halka arz getirisi, halka arzda belirlenen fiyattan alınan payların, borsada işlem görmeye başladıktan sonraki fiyatına göre sağladığı yüzde kazanç ya da kayıptır; genellikle ilk işlem günü ve belirli dönemler için hesaplanır.