İçeriğe geç
parazade
Girişimcilik & İş Dünyası

Paydaş Ne Demek?

İngilizce: Stakeholder

Yayın: · Son güncelleme:

Paydaş Ne Demek? Kısaca

Paydaş, bir şirketin, projenin ya da kurumun faaliyetlerinden etkilenen veya bu faaliyetleri etkileyebilen kişi, grup ya da kuruluştur. Çalışanlar, müşteriler, ortaklar, tedarikçiler ve kamu kurumları tipik paydaşlardır.

Paydaş nedir?
İçindekiler
  1. Paydaş ne demek?
  2. Hangi türleri vardır?
  3. Örnek

Paydaş ne demek?

Paydaş, bir işte "payı" olan, yani o işin sonucundan etkilenen ya da sonucu etkileyebilen taraftır. İngilizce "stakeholder" karşılığıdır. Hissedar ile karıştırılmamalıdır: hissedar şirketin ortağıdır, paydaş ise çok daha geniş bir grubu kapsar. Her hissedar bir paydaştır, ama her paydaş hissedar değildir.

Bir şirket için paydaş listesi genellikle ortaklar, çalışanlar, müşteriler ve tedarikçilerle başlar. Bankalar, yerel halk ve düzenleyici kurumlar da bu listeye girer.

Hangi türleri vardır?

Paydaşlar genellikle ikiye ayrılır:

Tür Örnekler
İç paydaş Çalışanlar, yöneticiler, ortaklar
Dış paydaş Müşteriler, tedarikçiler, bankalar, kamu kurumları, yerel halk

Etki gücüne göre de sınıflandırma yapılır. Bazı paydaşlar kararı doğrudan değiştirebilir, bazıları yalnızca sonuçtan etkilenir.

Örnek

Varsayımsal olarak bir mahallede yeni fırın açan bir işletme düşünün. Fırının sahibi ve çalışanları iç paydaştır. Un tedarikçisi, komşu esnaf, mahalle sakinleri ve ruhsat veren belediye ise dış paydaşlardır. Sabah erken saatte yapılan teslimatlar mahalleliyi rahatsız ediyorsa bu paydaşın tepkisi işletmeyi doğrudan etkileyebilir.

Bu örnekte görüldüğü gibi, en küçük işletmenin bile kâğıt üzerinde düşündüğünden çok daha fazla paydaşı vardır. Kendi işiniz için tüm paydaşları bir sayfada listelemek iyi bir başlangıçtır. Ardından onlarla nasıl iletişim kuracağınızı paydaş yönetimi çerçevesinde planlayabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Paydaş nedir, hissedardan farkı ne?

Hissedar, şirketin paylarını elinde tutan ortaktır. Paydaş ise ortaklar dahil, şirketten etkilenen ya da onu etkileyen herkesi kapsayan daha geniş bir kavramdır.

Rakipler paydaş sayılır mı?

Bazı modellerde dolaylı paydaş olarak ele alınır. Ancak çoğu analizde paydaş listesi, şirketle doğrudan ilişkisi olan taraflarla sınırlı tutulur.

İlgili terimler

Paydaş Yönetimi(Stakeholder Management)Paydaş yönetimi, bir proje ya da şirketin paydaşlarını belirleyip etki ve ilgi düzeylerine göre önceliklendirmek, beklentilerini anlamak ve onlarla planlı biçimde iletişim kurmaktır. Amaç sürprizleri ve dirençleri azaltmaktır.Kurumsal Sosyal Sorumluluk(Corporate Social Responsibility)Kurumsal sosyal sorumluluk (KSS), bir şirketin kâr elde ederken topluma, çalışanlarına ve çevreye karşı sorumluluklarını gözetmesi ve bu amaçla gönüllü çalışmalar yürütmesidir. Eğitim, çevre ve sağlık alanındaki projeler yaygındır.İş Etiği(Business Ethics)İş etiği, iş hayatındaki karar ve davranışların dürüstlük, adalet ve sorumluluk gibi ahlaki ilkelere göre değerlendirilmesidir. Çalışanların, yöneticilerin ve şirketin müşterilere, rakiplere ve topluma karşı tutumunu kapsar.Hissedarlar Sözleşmesi(Shareholders Agreement)Hissedarlar sözleşmesi, bir şirketin pay sahipleri arasında yapılan ve yönetim, oy kullanma, pay devri, yatırımcı hakları ile çıkış kurallarını düzenleyen özel hukuk sözleşmesidir.Esnaf(Tradesman)Esnaf, ister gezici ister sabit bir yerde olsun, sermayesi ve kazancı belirli bir sınırın altında kalan, ekonomik faaliyetinde bedenî çalışması sermayesinden ağır basan küçük işletme sahibidir.Stratejik Ortaklık(Strategic Partnership)Stratejik ortaklık, iki ya da daha fazla bağımsız şirketin ortak bir hedef için kaynak, bilgi ya da müşteri ağını paylaştığı uzun vadeli işbirliğidir. Ortak girişim kurmaktan dağıtım anlaşmasına kadar farklı biçimlerde yapılabilir.