Performans Primi Nedir?
İngilizce: Performance Bonus
Yayın: · Son güncelleme:
Performans Primi Nedir? Kısaca
Performans primi, çalışanın ya da ekibin önceden belirlenmiş hedeflere ulaşma derecesine göre maaşa ek olarak ödenen değişken ücrettir. Satış, üretim veya proje hedeflerine bağlanabilir ve dönemsel olarak hesaplanır.
Performans primi nedir?
Performans primi, sabit maaşın üzerine hedef başarısına göre eklenen değişken bir ödemedir. Amaç, şirketin istediği sonuçlarla çalışanın kazancını aynı yöne çekmektir. Prim aylık, çeyreklik ya da yıllık olarak hesaplanabilir.
Hedefler kişisel, ekip bazlı ya da şirket geneli olabilir. Satış ekiplerinde ciro ya da yeni müşteri sayısı, üretimde verimlilik, yazılım ekiplerinde proje teslimi sık kullanılan ölçütlerdir.
Nasıl hesaplanır?
En yaygın yöntem, hedef gerçekleşme oranını bir prim yüzdesine bağlamaktır. Varsayımsal bir tablo:
| Hedef gerçekleşme | Prim (brüt maaşın) |
|---|---|
| %80'in altı | Prim yok |
| %80 - %99 | %10 |
| %100 - %119 | %20 |
| %120 ve üzeri | %30 |
Brüt maaşı 50.000 TL olan bir satış temsilcisi çeyrek hedefinin %105'ini tutturursa bu tabloya göre 10.000 TL brüt prim alır. Prim de ücret gibi vergi ve SGK kesintisine tabidir, bu yüzden ele geçen tutar daha düşük olur.
Nelere dikkat etmeli?
Prim sisteminin yazılı ve ölçülebilir olması önemlidir. Hedef dönem başında belirlenmeli, hesaplama yöntemi açıkça paylaşılmalıdır. Dönem ortasında hedefi değiştirmek çalışanın güvenini hızla zedeler.
Prim yalnız tek bir sayıya bağlandığında istenmeyen davranışlar doğabilir. Örneğin yalnız satış adedi ödüllendirilirse kârsız indirimler artabilir. Bu riski azaltmak için birden fazla ölçüt kullanmak ve performans değerlendirme sürecini primle uyumlu kurmak işe yarar.
Sıkça Sorulan Sorular
Performans primi zorunlu mudur?
Kanunda genel bir performans primi zorunluluğu yoktur. Ancak iş sözleşmesinde ya da toplu iş sözleşmesinde prim taahhüt edilmişse işveren şartlar gerçekleştiğinde ödemekle yükümlüdür.
Performans primi ile ikramiye arasındaki fark nedir?
Performans primi hedef başarısına bağlıdır ve tutarı değişir. İkramiye ise çoğu zaman belirli dönemlerde, performanstan bağımsız ya da daha genel bir ölçüte göre verilen ek ödemedir.