İçeriğe geç
parazade
Vergi & Muhasebe

Maliyet Dağıtımı Nedir?

İngilizce: Cost Allocation

Yayın: · Son güncelleme:

Bu bilgi Ekim 2026 itibarıyla günceldir. Oran, limit ve mevzuat değişebilir; işlem yapmadan önce resmî kaynaktan kontrol edin.

Maliyet Dağıtımı Nedir? Kısaca

Maliyet dağıtımı, birden fazla bölümü ya da ürünü ilgilendiren ortak giderlerin uygun ölçütlerle maliyet merkezlerine ve sonunda ürünlere paylaştırılmasıdır. Kira, enerji ve yönetim giderleri tipik örneklerdir.

Maliyet Dağıtımı nedir?
İçindekiler
  1. Maliyet dağıtımı nedir?
  2. Hangi aşamalardan oluşur?
  3. Örnek
  4. Nelere dikkat etmeli?

Maliyet dağıtımı nedir?

Maliyet dağıtımı, doğrudan tek bir ürüne ya da bölüme yüklenemeyen giderlerin paylaştırılmasıdır. Fabrika kirası, ortak enerji tüketimi, bakım ve yönetim giderleri bu türdendir. Amaç her ürünün gerçek maliyetine yakın bir tutara ulaşmaktır.

Hangi aşamalardan oluşur?

Dağıtım genellikle iki aşamada yapılır. Birincil dağıtımda ortak giderler tüm maliyet merkezlerine, yani üretim ve hizmet bölümlerine paylaştırılır. İkincil dağıtımda ise bakım, depo ve yemekhane gibi yardımcı bölümlerin giderleri, onlardan hizmet alan üretim bölümlerine aktarılır.

Son adımda üretim bölümlerinde toplanan giderler, makine saati ya da üretim miktarı gibi ölçütlerle ürünlere yüklenir.

Örnek

Bir mobilya atölyesinin aylık kirası 90.000 TL'dir. Kesim bölümü 300 m², montaj 200 m², depo 100 m² alan kullanıyor. Alan esas alınınca kesime 45.000 TL, montaja 30.000 TL, depoya 15.000 TL kira düşer.

Depo hizmetini her iki üretim bölümüne eşit verdiğine göre ikincil dağıtımda deponun payı ikiye bölünür. Kesim bölümünün toplam kira payı 52.500 TL'ye çıkar.

Nelere dikkat etmeli?

Seçilen ölçüt giderle gerçekten ilişkili olmalıdır. Enerji giderini çalışan sayısına göre dağıtmak, makine yoğun bir bölümün maliyetini düşük gösterir. Kullandığınız dağıtım anahtarı listesini yılda bir kez gözden geçirin ve değişiklikleri yazılı tutun.

Sıkça Sorulan Sorular

Maliyet dağıtımı ne demek?

Ortak giderlerin bölümlere ve ürünlere belirli ölçütlerle paylaştırılması demektir. Böylece her ürünün maliyetine ortak giderlerden düşen pay da eklenir.

Yöntemler arasında fark var mı?

Evet. Yardımcı bölümlerin giderleri doğrudan, kademeli ya da karşılıklı hizmetleri hesaba katan matematiksel yöntemle dağıtılabilir; sonuçlar birbirinden farklı çıkabilir.

İlgili terimler

Dağıtım Anahtarı(Allocation Key)Dağıtım anahtarı, ortak giderlerin bölümlere ya da ürünlere hangi ölçüte göre paylaştırılacağını belirleyen orandır. Metrekare, çalışan sayısı, makine saati ve kilovat saat yaygın dağıtım anahtarlarıdır.Maliyet Merkezi(Cost Center)Maliyet merkezi, bir işletmede giderlerin toplandığı, izlendiği ve sorumlusuna raporlandığı bölüm, departman ya da faaliyet birimidir. Doğrudan gelir üretmese de maliyetlerin kontrolü ve ürünlere doğru dağıtılması için kullanılır.Dolaylı Maliyet(Indirect Cost)Dolaylı maliyet, birden fazla ürün, hizmet ya da faaliyete ortak hizmet ettiği için tek bir maliyet nesnesine doğrudan bağlanamayan maliyettir. Kira, enerji, bakım ve yönetim giderleri bu gruba girer ve bir dağıtım anahtarıyla paylaştırılır.Faaliyet Tabanlı Maliyetleme(Activity-Based Costing)Faaliyet tabanlı maliyetleme (ABC), dolaylı giderleri önce sipariş alma, kurulum ve kalite kontrol gibi faaliyetlere, ardından bu faaliyetleri ne kadar kullandıklarına göre ürün ve müşterilere dağıtan maliyet yöntemidir.Depo(Warehouse)Depo, ürünlerin, hammaddelerin ya da malzemelerin kullanılana ya da satılana kadar düzenli biçimde saklandığı kapalı veya açık alandır. E-ticarette depo, stoğun tutulduğu ve siparişlerin hazırlanıp kargoya verildiği yerdir.ÖTV Muafiyeti(Special Consumption Tax Exemption)ÖTV muafiyeti, belirli kişilerin ya da işlemlerin özel tüketim vergisi ödemekten kanunla kurtarılmasıdır. Engelli bireylerin taşıt alımı, ihracat ve diplomatik temsilciliklere yapılan teslimler en bilinen örneklerdir.