İçeriğe geç
parazade

Muavin Defter Nedir?

İngilizce: Subsidiary Ledger

Yayın: · Son güncelleme:

Bu bilgi Ekim 2026 itibarıyla günceldir. Oran, limit ve mevzuat değişebilir; işlem yapmadan önce resmî kaynaktan kontrol edin.

Muavin Defter Nedir? Kısaca

Muavin defter, büyük defterdeki ana hesapların alt hesaplarına ait hareketlerin ayrıntılı olarak izlendiği yardımcı defterdir. Örneğin her müşterinin ya da her bankanın hesabı muavinde ayrı sayfada görünür.

Muavin Defter nedir?
İçindekiler
  1. Muavin defter nedir?
  2. Nasıl tutulur?
  3. Ne işe yarar?
  4. Örnek

Muavin defter nedir?

Muavin defter, ana hesabın içindeki ayrıntıyı gösteren yardımcı defterdir. Büyük defter "120 Alıcılar" hesabının toplamını verir, muavin ise bu toplamın hangi müşteriden ne kadar olduğunu gösterir. Kelime Arapçada "yardımcı" anlamına gelir.

Nasıl tutulur?

Muhasebe programlarında muavin ayrı bir defter olarak elle tutulmaz. Her yevmiye kaydı girildiğinde ilgili muavin hesap otomatik olarak güncellenir. Kullanıcı istediği hesap ve tarih aralığı için "muavin dökümü" alarak hareketleri tarih sırasıyla görür.

Bir muavin dökümünde tarih, fiş numarası, açıklama, borç, alacak ve yürüyen bakiye sütunları bulunur. Bu sayede herhangi bir günde hesabın bakiyesini ve o bakiyeyi oluşturan işlemleri tek ekranda izlersiniz.

Ne işe yarar?

Muavin defterin en sık kullanımı cari hesap mutabakatıdır. Bir tedarikçi "bize 48.000 TL borcunuz görünüyor" dediğinde muavinden o firmanın hareketlerini döker ve farkı satır satır bulursunuz. Banka hesaplarının ekstreyle karşılaştırılması da aynı yöntemle yapılır.

Örnek

Örneğin 320 Satıcılar hesabının toplamı 250.000 TL olsun. Muavin döküm bu tutarın 120.000 TL'sinin A firmasına, 90.000 TL'sinin B firmasına, kalanının diğer tedarikçilere ait olduğunu gösterir. Ay sonunda bu dökümü tedarikçilerin ekstreleriyle karşılaştırmak, hataları beyan öncesi yakalamanın en kolay yoludur.

Sıkça Sorulan Sorular

Muavin defter yasal olarak zorunlu mu?

Vergi Usul Kanunu'nda sayılan zorunlu defterler arasında ayrı bir muavin defter yoktur. Ancak alt hesap ayrıntısı e-defterde büyük defterin parçası olarak raporlanır ve denetimde muavin dökümleri istenir.

Muavin dökümü ile hesap ekstresi aynı şey mi?

Benzer bilgiyi gösterirler. Muavin dökümü sizin kayıtlarınızdan, ekstre ise karşı tarafın kayıtlarından çıkar; mutabakat bu ikisinin karşılaştırılmasıdır.

İlgili terimler

Muavin Hesap(Sub-Account)Muavin hesap, tekdüzen hesap planındaki bir ana hesabın altında açılan ve o hesabın ayrıntısını tutan alt hesaptır. Örneğin 120 Alıcılar hesabının altındaki her müşteri ayrı bir muavin hesaptır.Büyük Defter(General Ledger)Büyük defter, yevmiye defterine tarih sırasıyla yazılan kayıtların hesaplara göre sınıflandırıldığı ticari defterdir. Defteri kebir olarak da anılır ve her hesabın borç, alacak ve bakiyesini gösterir.Banka Mutabakatı(Bank Reconciliation)Banka mutabakatı, işletmenin muhasebe kayıtlarındaki banka hesabı bakiyesi ile bankanın gönderdiği ekstredeki bakiyenin karşılaştırılıp aradaki farkların nedenlerinin bulunması işlemidir.Yevmiye Defteri(Journal)Yevmiye defteri (günlük defter), bilanço esasına göre defter tutan işletmelerin tüm işlemlerini belgelere dayanarak tarih sırasıyla, borç ve alacak hesaplarını göstererek kaydettiği yasal defterdir.Cari Hesap(Current Account)Cari hesap, bir işletmenin belirli bir kişi ya da firmayla arasındaki sürekli borç ve alacak hareketlerini tek bir hesapta izlemesidir. Satışlar, alışlar, tahsilatlar ve ödemeler bu hesaba işlenir; bakiye kimin kime ne kadar borçlu olduğunu gösterir.Tedarikçi(Supplier)Tedarikçi, bir işletmenin faaliyetini sürdürmesi için ihtiyaç duyduğu ürün, hammadde, parça ya da hizmeti sağlayan kişi veya firmadır. Üretici, ithalatçı, toptancı ve hizmet sağlayıcı tedarikçi olabilir.Satır(Row)Satır, Excel çalışma sayfasında soldan sağa uzanan yatay hücre dizisidir. Satırlar sayfanın solunda 1, 2, 3 diye numaralanır ve bir tabloda genellikle her satır tek bir kaydı temsil eder.