Mimblewimble Nedir?
Yayın: · Son güncelleme:
Mimblewimble Nedir? Kısaca
Mimblewimble, işlem tutarlarını gizleyen, adres kullanmayan ve harcanmış işlem verisini budayarak blokzinciri küçülten bir gizlilik protokolüdür. 2016'da takma adla yayımlanan bir makaleyle ortaya çıktı.
Mimblewimble, blokzincir işlemlerinde gizlilik ve verimlilik sağlamak için tasarlanmış bir protokoldür. 2016'da "Tom Elvis Jedusor" takma adlı bir yazarın yayımladığı makaleyle ortaya çıktı; adı ve takma ad Harry Potter serisine göndermedir.
Mimblewimble nedir?
Bitcoin gibi şeffaf ağlarda her işlemin tutarı ve adresleri herkese açıktır. Mimblewimble ise üç temel fikir kullanır:
- Gizli tutarlar: Tutarlar kriptografik taahhütlerle (commitment) gizlenir. Ağ, girdilerin çıktılara eşit olduğunu tutarları görmeden doğrulayabilir.
- Adres yok: Klasik anlamda kalıcı adresler kullanılmaz; işlem, taraflar arasında etkileşimli olarak oluşturulur.
- Kesinti (cut-through): Harcanmış ara çıktılar bloktan çıkarılabilir. Böylece zincir büyüdükçe veri yükü klasik ağlara göre daha az artar.
Nerede kullanılır?
Mimblewimble, Grin ve Beam gibi bazı gizlilik odaklı kripto paraların temelini oluşturur. Ayrıca Litecoin'e isteğe bağlı bir uzantı olarak eklenmiştir.
Sınırları ve dikkat edilecekler
- İşlem oluşturmak için gönderen ve alıcının etkileşimde bulunması gerekebilir; bu, kullanım kolaylığını azaltır.
- İşlem grafiği tamamen gizlenmez; ağı dinleyen gözlemciler bazı bağlantıları çıkarabilir.
- Gizlilik odaklı varlıklar bazı borsalarda listelenmeyebilir ya da listeden çıkarılabilir; düzenleyiciler bu tür varlıklara karşı temkinlidir.
Gizlilik meşru bir ihtiyaçtır, ancak gizlilik teknolojisi kullanmak yasal yükümlülükleri ortadan kaldırmaz. Bulunduğun ülkedeki kurallara uymak senin sorumluluğundadır.
Sıkça Sorulan Sorular
Mimblewimble tamamen anonim mi?
Hayır. Tutarları gizler ve adres kullanmaz, ancak ağ düzeyinde gözlem yapan biri bazı işlem bağlantılarını tespit edebilir. Tam anonimlik garantisi vermez.
Mimblewimble blokzinciri neden küçültür?
Harcanmış ara çıktıların veriden budanabilmesi sayesinde. Yeni düğümler tüm geçmişi değil, daha küçük bir özet veriyi doğrulayarak senkronize olabilir.