Marjinal Maliyet Nedir?
İngilizce: Marginal Cost
Yayın: · Son güncelleme:
Marjinal Maliyet Nedir? Kısaca
Marjinal maliyet, üretimi bir birim artırmanın toplam maliyette yarattığı ek artıştır. Toplam maliyetteki değişimin üretim miktarındaki değişime bölünmesiyle hesaplanır ve ek üretim ya da fiyat kararlarında kullanılır.
Marjinal maliyet, "Bir tane daha üretirsem maliyetim ne kadar artar?" sorusunun yanıtıdır. İktisatta ve işletme yönetiminde, üretimi artırmanın ya da ek bir siparişi kabul etmenin mantıklı olup olmadığını anlamak için kullanılır.
Marjinal maliyet nedir?
Formülü şöyledir:
Marjinal maliyet = Toplam maliyetteki değişim ÷ Üretim miktarındaki değişim
Kira gibi sabit giderler kısa vadede üretim miktarıyla değişmediği için marjinal maliyete genellikle yalnızca değişken maliyetler yansır: ek hammadde, ek enerji, ek işçilik gibi.
Örnek
Varsayımsal bir atölyenin 100 adet üretimde toplam maliyeti 50.000 TL, 101 adet üretimde 50.300 TL olsun. 101. birimin marjinal maliyeti 300 TL'dir. Bu sırada ortalama birim maliyet yaklaşık 498 TL'dir; çünkü ortalama maliyet sabit giderleri de içerir.
Bu durumda atölyeye 400 TL'den ek bir sipariş gelirse, ortalama maliyetin altında olsa bile marjinal maliyetin üzerinde olduğu için kısa vadede kâra katkı sağlayabilir.
Marjinal maliyet neden değişir?
Üretim arttıkça marjinal maliyet önce düşebilir; çünkü işçiler ve makineler daha verimli kullanılır. Belirli bir noktadan sonra ise fazla mesai, makine yıpranması ya da kapasite sınırı nedeniyle yükselmeye başlar. Bu durum azalan verimler yasası ile açıklanır.
İktisatta, tam rekabet piyasasında firmanın kârını en yüksek düzeye çıkaran üretim miktarının, marjinal maliyetin fiyata eşit olduğu nokta olduğu kabul edilir.
Nelere dikkat etmeli?
Marjinal maliyetle fiyatlama yalnızca ek ve geçici siparişler için uygundur. Tüm ürünleri bu mantıkla fiyatlarsan sabit giderler karşılanmaz ve işletme zarar eder.
Sıkça Sorulan Sorular
Marjinal maliyet ile ortalama maliyet farkı nedir?
Ortalama maliyet toplam maliyetin üretim miktarına bölünmesidir ve sabit giderleri de içerir. Marjinal maliyet ise yalnızca son birimin eklediği maliyeti gösterir.
Marjinal maliyet sıfır olabilir mi?
Yazılım ya da dijital içerik gibi ürünlerde bir kopya daha üretmenin maliyeti sıfıra çok yakın olabilir. Ancak geliştirme, sunucu ve destek gibi giderler yine de toplam maliyette yer alır.