İçeriğe geç
parazade
Siber Güvenlik & Dolandırıcılık

Mantık Bombası Nedir?

İngilizce: Logic Bomb

Yayın: · Son güncelleme:

Mantık Bombası Nedir? Kısaca

Mantık bombası, bir yazılımın içine gizlenen ve belirli bir tarih, olay ya da koşul gerçekleştiğinde çalışarak dosya silme, sistemi bozma gibi zararlar veren kötü amaçlı koddur.

Mantık Bombası nedir?
İçindekiler
  1. Mantık bombası nedir?
  2. Nasıl çalışır?
  3. Kurumlar nasıl korunur?

Mantık bombası nedir?

Mantık bombası, zamanı gelene kadar sessizce bekleyen zararlı koddur. Tetikleyici bir tarih olabilir: "ayın 1'inde çalış". Bir olay da olabilir: "şu kullanıcı hesabı silinirse çalış". Koşul gerçekleşmeden önce hiçbir belirti göstermez, bu nedenle fark edilmesi zordur.

Kendi başına çoğalmadığı için virüs ya da solucan sayılmaz. Çoğu zaman meşru bir programın içine eklenmiş birkaç satır koddan ibarettir.

Nasıl çalışır?

Mantık bombası genellikle sisteme erişimi olan biri tarafından yerleştirilir. Bu yüzden iç tehdit ile yakından ilişkilidir. Sık anlatılan senaryo, işten çıkarılma ihtimalini düşünen bir çalışanın kendi hesabı silindiğinde devreye girecek bir kod bırakmasıdır.

Örneğin bir şirketin maaş yazılımına eklenen bir kod, belirli bir çalışanın adı bordro listesinden çıkarıldığında muhasebe veritabanını silecek şekilde ayarlanmış olsun. Çalışan ayrıldıktan iki hafta sonra bordro hazırlanırken veriler kaybolur. Yedek yoksa şirket aylarca kayıt toparlamak zorunda kalır.

Kurumlar nasıl korunur?

Mantık bombasına karşı en etkili önlemler süreçle ilgilidir:

  • Yazılım değişikliklerinin ikinci bir kişi tarafından incelenmesi
  • Kritik sistemlere erişimin en az yetki ilkesine göre verilmesi
  • İşten ayrılan çalışanların erişimlerinin hemen kapatılması
  • Ağdan ayrı ve düzenli test edilen yedekler

Kod incelemesi alışkanlığı olan bir ekipte, "bu satır neden burada?" sorusu çoğu zaman sorunu yayına çıkmadan yakalar.

Sıkça Sorulan Sorular

Mantık bombası virüs müdür?

Hayır. Mantık bombası kendini çoğaltmaz ve başka dosyalara bulaşmaz. Belirli bir koşulda zarar vermek için bir programın içine gizlenmiş koddur.

Mantık bombası yerleştirmek suç mu?

Evet. Bir sistemi bozmak, verileri silmek ya da erişilemez kılmak amacıyla kod yerleştirmek Türk Ceza Kanunu'ndaki bilişim suçları kapsamında değerlendirilebilir.

İlgili terimler

İç Tehdit(Insider Threat)İç tehdit, bir kurumun sistemlerine ve bilgilerine meşru erişimi olan çalışan, eski çalışan, yüklenici ya da iş ortağının bu erişimi bilerek ya da dikkatsizlikle kuruma zarar verecek şekilde kullanması riskidir.Kötü Amaçlı Yazılım(Malware)Kötü amaçlı yazılım (malware), bir cihaza ya da ağa zarar vermek, veri çalmak, kullanıcıyı gözetlemek veya sistemi izinsiz kontrol etmek için tasarlanmış her türlü yazılımın genel adıdır.En Az Yetki İlkesi(Principle of Least Privilege)En az yetki ilkesi, her kullanıcıya, uygulamaya ve sisteme yalnızca görevini yerine getirmesi için gereken en düşük erişim yetkisinin, gerektiği süre boyunca verilmesini öngören temel güvenlik ilkesidir.Arka Kapı(Backdoor)Arka kapı (backdoor), bir yazılımda ya da sistemde normal kimlik doğrulama adımlarını atlayarak gizli erişim sağlayan yoldur. Saldırgan tarafından yerleştirilebileceği gibi geliştiricinin unuttuğu bir test girişi de olabilir.Virüs(Computer Virus)Bilgisayar virüsü, kendini başka dosyalara ya da programlara ekleyerek çoğalan ve bu dosyalar çalıştırıldığında etkinleşen kötü amaçlı yazılım türüdür. Yayılmak için genellikle kullanıcının bir dosyayı açmasına ihtiyaç duyar.Solucan(Worm)Bilgisayar solucanı (worm), kullanıcı müdahalesine gerek duymadan ağ üzerinden bir cihazdan diğerine kendi kendini kopyalayarak yayılan kötü amaçlı yazılım türüdür.Yazılım(Software)Yazılım, bir bilgisayarın ya da akıllı cihazın ne yapacağını adım adım tarif eden programların, verilerin ve talimatların bütünüdür. Donanım fiziksel parçaları, yazılım ise bu parçaları çalıştıran mantığı ifade eder.